«Πήγα για δουλειά, έφτασα εκεί και μου λένε “φύγε”. Δεν υπάρχει άλλη λύση, ψάχνουμε ήδη όλοι για μεροκάματο. Τα δεδουλευμένα μας πότε θα τα πάρουμε; Ούτε αυτό δεν ξέρουμε. Έχουμε οικογένειες από πίσω, εγώ έχω τρία παιδιά. Και μία μέρα που κάθομαι είναι καθαρή ζημιά για μένα. Οικονομικά δεν με παίρνει».
Με αυτά τα λόγια περιγράφει ο Κώστας, διανομέας επί επτά χρόνια στο κατάστημα της Pizza Fan στον Κεραμεικό, το απόλυτο κενό στο οποίο βρέθηκαν από τη μία στιγμή στην άλλη εκατοντάδες εργαζόμενοι της αλυσίδας. Μετά τη μεγάλη επιχείρηση της ΔΑΟΕ για το κύκλωμα φοροδιαφυγής μέσω παραποιημένου λογισμικού, τα καταστήματα της γνωστής αλυσίδας παραμένουν κλειστά, αφήνοντας στον δρόμο ψήστες, διανομείς και υπαλλήλους κουζίνας.
Άνθρωποι του μεροκάματου, χωρίς καμία απολύτως επίσημη ενημέρωση από τη διοίκηση ή τους υπευθύνους, πληροφορήθηκαν από τα δελτία ειδήσεων και τις ιστοσελίδες ότι η εταιρεία στην οποία εργάζονταν επί χρόνια είναι υπό κατάρρευση, λόγω των κακουργηματικών διώξεων, με τα δεδουλευμένα τους να βρίσκονται στον αέρα.
«Μάθαμε τα νέα από την τηλεόραση – Μας περίμεναν αστυνομικοί»
Η εικόνα της κατάρρευσης καταγράφηκε ανάγλυφα το πρωί της Πέμπτης, όταν το προσωπικό πήγε να ανοίξει τα καταστήματα για την πρωινή προετοιμασία.
Ο Γιάννης, διανομέας επί έξι χρόνια αρχικά στου Ζωγράφου και πλέον στον Υμηττό, περιγράφει το σοκ:
«Τίποτα, καμία ενημέρωση, απολύτως καμία. Την Πέμπτη που άνοιξε το μαγαζί, τους συναδέλφους τους περίμεναν αστυνομικοί απ’ έξω. Άνοιξαν δύο άτομα που πάνε για προετοιμασία δύο ώρες νωρίτερα. Τους πήρανε μέσα, κάνανε έλεγχο, κατάσχεσαν κάποια πράγματα. Το πρόβλημά μας είναι ότι αυτή τη στιγμή είμαστε ξεκρέμαστοι. Δεν ξέρουμε πού και πώς θα καταλήξει το θέμα και μας οφείλονται τα δουλεμένα. Αυτή τη στιγμή δεν έχω δουλειά. Ήταν η μοναδική μου απασχόληση. Αν ξανανοίξει η Pizza Fan, δουλεύουμε στην Pizza Fan. Αν δεν ανοίξει, ψάχνουμε για δουλειά».
Την ίδια αιφνιδιαστική κατάσταση αντίκρισε και ο Μαγκντί, διανομέας στο κατάστημα των Αμπελοκήπων:
«Την τελευταία μέρα που πήγα, βρήκα έλεγχο στο μαγαζί. Μπήκα μέσα κανονικά με το κουτί, είπα καλημέρα και κατέγραψαν τα στοιχεία μου. Μετά ο υπεύθυνος μου είπε: “Σήμερα ρεπό, έχουμε έλεγχο στο μαγαζί, δεν θα δουλέψουμε σήμερα”. Και από την επόμενη μέρα βρεθήκαμε χωρίς δουλειά. Τι να κάνω; Δεν ξέρουμε τι θα γίνει αύριο».
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Τάνια, ψήστρια επί σειρά ετών στο κατάστημα του Κεραμεικού, τονίζει την πλήρη έλλειψη εσωτερικής επικοινωνίας:
«Πήγαμε εκεί και μαθαίναμε από την τηλεόραση τα περισσότερα νέα. Τώρα είμαστε σε απόλυτη αβεβαιότητα και θέλουμε να μάθουμε τι μας γίνεται. Γι’ αυτό ήρθαμε εδώ».
Καμία επαφή των εργαζόμενων με το παράνομο λογισμικό
Ουδείς εκ των εργαζόμενων είχε αντιληφθεί την παραμικρή παρατυπία ή ύποπτη συναλλαγή, καθώς, όπως λένε, στα καταστήματα οι αποδείξεις εκδίδονταν κανονικά για κάθε παραγγελία.
«Εμείς δεν είχαμε δει τίποτα απολύτως. Δουλεύαμε κανονικά όπως όλοι οι άνθρωποι», ξεκαθαρίζει η Τάνια.
Ο Μάνος, διανομέας στον Κεραμεικό, επισημαίνει ότι οι εργαζόμενοι της βάσης δεν είχαν και δεν θα μπορούσαν να έχουν καμία σχέση με αλγορίθμους ή κεντρικές παρεμβάσεις:
«Με ειδοποίησαν τηλεφωνικά να μην πάω στη δουλειά γιατί δεν είχα αναλάβει βάρδια. Από τη μια μέρα στην άλλη χωρίς δουλειά. Δεν είχε πέσει κάτι στην αντίληψή μου. Σε ό,τι αφορά τις παραγγελίες, στο δικό μας κατάστημα τουλάχιστον, όλες είχαν κανονικά αποδείξεις. [Ερωτηθείς για πιέσεις ή οδηγίες από τα κεντρικά]… Αυτό δεν μπορούσαμε να το ξέρουμε εμείς. Ίσως οι ιδιοκτήτες του franchise ή οι προϊστάμενοι. Εμείς είμαστε εργαζόμενοι».
Την ίδια εικόνα μεταφέρει και ο Γιάννης:
«Δεν είχαμε αντιληφθεί τίποτα περίεργο. Και ειδικά από τη συμπεριφορά των υπευθύνων του καταστήματος δεν είχαμε κανένα παράπονο, κανένα πρόβλημα. Το τι γινόταν, αν γινόταν, ήταν από τα κεντρικά».
«Πότε θα πάρουμε τα δεδουλευμένα; Τι αποζημιώσεις θα πάρουμε;»
Το μεγαλύτερο βάρος για το προσωπικό είναι ο αγώνας της άμεσης επιβίωσης, καθώς το λουκέτο μπήκε προς το τέλος του μήνα, αφήνοντας απλήρωτα τα μεροκάματα σχεδόν ολόκληρου του Οκτωβρίου.
«Πληρωνόμαστε μία φορά τον μήνα. Μέχρι τις 21-22 του μηνός που έκλεισε η εταιρεία, όλοι μας έχουμε κάνει δεδουλευμένα. Αυτά πρέπει να πληρωθούν. Πώς θα τα πάρουμε; Το ΙΚΑ μας θα το πάρουμε; Κι αν μας απολύσουν, τι αποζημιώσεις θα πάρουμε; Είναι τόσο δύσκολες οι καταστάσεις έξω στον δρόμο. Έχουμε υποχρεώσεις, έξοδα που τρέχουν» λέει σε αγωνιώδη τόνο ο Κώστας.
Σε κατάσταση απόγνωσης βρίσκεται και ο Αζίμ, διανομέας στους Αμπελόκηπους, ο οποίος μένει πλέον κλεισμένος στο σπίτι χωρίς κανένα εισόδημα:
«Μου τηλεφώνησαν το πρωί και μου είπαν απλώς: “Μην έρθετε σήμερα, είναι κλειστά τα μαγαζιά”. Μόνο εκεί δούλευα, δεν έχω άλλη δουλειά. Τώρα κάθομαι σπίτι, άνεργος. Πρέπει να μας δοθεί επίδομα ή ενίσχυση, γιατί τι να κάνουμε; Πώς θα ζήσουμε; Ψάχνουμε πού να βρούμε δουλειά».
«Υπάρχει τεράστια ανασφάλεια. Τα έξοδα και οι υποχρεώσεις τρέχουν, όπως σε όλα τα σπίτια, και αγωνιούμε για το αύριο. Θα αναζητήσω κι εγώ αμέσως δουλειά, γιατί δεν μπορούμε να μείνουμε έτσι. Είμαστε εργαζόμενοι και πρέπει να επιβιώσουμε» λέει καταλήγοντας ο Μάνος.