Σαν σήμα αναβάθμισης μπορούν να ερμηνευτούν τα θετικά σχόλια της Moody’s για την Ελλάδα, στο πλαίσιο της παγκόσμιας έκθεσης του οίκου για τις προοπτικές των κρατικών αξιολογήσεων το 2027. Σε μια περίοδο που οι μεγαλύτερες οικονομίες βλέπουν τα χρέη τους να αυξάνονται, η Ελλάδα εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να εμφανίζει πρωτογενή πλεονάσματα ικανά να διατηρήσουν το δικό της χρέος σε πτωτική τροχιά. Σε συνδυασμό και με τις θετικές προοπτικές που είχε δώσει η Moody’s στην αξιολόγηση Baa3 της Ελλάδας τον Σεπτέμβριο, φαίνεται ότι ο κύκλος αναβαθμίσεων της ελληνικής πιστοληπτικής ικανότητας θα ενεργοποιηθεί εκ νέου το 2027. Σημειώνεται, άλλωστε, ότι έμμεσο σήμα αναβάθμισης έδωσε στην Αθήνα και η Morningstar DBRS, με τη δική της έκθεση προοπτικών για το 2027, τη Δευτέρα.
Σύμφωνα με τη Moody’s, οι προοπτικές για το αξιόχρεο των κρατών το 2027 είναι σταθερές. Οι υγιείς ισολογισμοί των τραπεζών και των επιχειρήσεων και τα καλά οικονομικά των νοικοκυριών, καθώς και οι γενικά αποτελεσματικές απαντήσεις των policymakers απέναντι στην ενεργειακή κρίση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τη σταδιακή εξομάλυνση της προσφοράς πετρελαίου, αναμένεται να στηρίξουν την ανάπτυξη.
Ειδικότερα, ο οίκος περιμένει ότι η διάμεση αύξηση του ΑΕΠ για όλα τα κράτη που παρακολουθεί θα σημειώσει ελαφρά άνοδο, φτάνοντας το 3,1% το 2026, από 2,5%. Οι προβλέψεις αυτές ενσωματώνουν εκτιμήσεις για διατήρηση της δυναμικής στους τομείς που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, αν και με επιβραδυνόμενο ρυθμό, καθώς και κάποια μικρή υποχώρηση στις τιμές της ενέργειας.
Η ανάπτυξη για τις οικονομίες του G20 αναμένεται να παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη, γύρω στο 2,5% με 2,6% το 2027.
Αυτό το οικονομικό περιβάλλον θα επιτρέψει στις κυβερνήσεις να διατηρήσουν το βάρος του χρέους τους σε σταθερά επίπεδα το 2027, με φόντο τους κινδύνους των υψηλότερων επιτοκίων, του ενδεχόμενου οι αποδόσεις από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη να είναι χαμηλότερες του αναμενομένου και των νέων γεωπολιτικών σοκ.
Αποκλίσεις στα χρέη
Ωστόσο, η Moody’s τονίζει ότι η γενική εικόνα των σταθερών χρεών κρύβει τις αποκλίσεις μεταξύ των χωρών. Και αυτό γιατί οι κυβερνήσεις των πολύ μεγάλων οικονομιών θα συνεχίσουν να συσσωρεύουν σημαντικά περισσότερα χρέη.
Καθώς το ευνοϊκό περιβάλλον της ισχυρής ονομαστικής ανάπτυξης και του χαμηλού πραγματικού κόστους δανεισμού των τελευταίων ετών περνά στο παρελθόν, η διαφορά μεταξύ ανάπτυξης και επιτοκίων γίνεται λιγότερο ευνοϊκή για τις περισσότερες χώρες, με αποτέλεσμα η σταθεροποίηση των χρεών να εξαρτάται όλο και περισσότερο από τις δημοσιονομικές επιδόσεις, εξηγούν οι αναλυτές.
Έτσι, αν και τα πρωτογενή πλεονάσματα αναμένεται να βελτιωθούν στα περισσότερα από τα κράτη που καλύπτει η Moody’s, εντούτοις σε αρκετές μεγάλες οικονομίες –και ειδικά στις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Γαλλία- αυτή η βελτίωση δεν θα είναι αρκετή για να σταθεροποιηθούν τα χρέη. Μάλιστα στη Γερμανία αναμένεται μια μικρή διεύρυνση του πρωτογενούς ελλείμματος. Συνεπώς, οι χώρες αυτές θα δουν τα χρέη τους να συνεχίζουν να αυξάνονται.
Αντίθετα, η Ελλάδα, η Κορέα, η Ινδία και η Ιαπωνία αναμένεται να εμφανίσουν πρωτογενή πλεονάσματα επαρκή ώστε τα χρέη τους να σταθεροποιηθούν ή και να μειωθούν έναντι του ΑΕΠ, αν και ειδικά στην περίπτωση της Ελλάδας και της Ιαπωνίας, από υψηλά επίπεδα.
Σημειώνεται ότι στην έκθεση του Σεπτεμβρίου, η Moody’s αναφερόταν στην πτωτική τροχιά του ελληνικού χρέους, επισημαίνοντας ότι η συνεχιζόμενη ονομαστική ανάπτυξη, τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και η ενεργός χρήση των ταμειακών διαθεσίμων για την αποπληρωμή του χρέους το έριξαν στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025, από 154,2% το 2024 και 209,4% στο υψηλότερο σημείο του το 2020. Ο οίκος αναμένει περαιτέρω μείωση στο 120% του ΑΕΠ έως το 2030, σημειώνοντας, μάλιστα, ότι αυτή η πορεία μείωσης του χρέους, καθώς και τα πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 2,5-3% του ΑΕΠ που τη στηρίζουν, εδράζονται σε ολοένα και πιο στέρεες θεσμικές βάσεις. «Τα στοιχεία αυτά υποδηλώνουν ότι η εν λόγω μείωση μπορεί να διατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του οικονομικού κύκλου, όταν ο πληθωρισμός και η ανάπτυξη εξομαλυνθούν και τα επίπεδα του χρέους πάψουν να είναι τα υψηλότερα στην Ευρωζώνη», ανέφεραν οι αναλυτές.
Οι κίνδυνοι του 2027 για τις κυβερνήσεις
Σε ό,τι αφορά το 2027, η Moody’s προειδοποιεί ότι μια σειρά αλληλένδετοι κίνδυνοι θα εντείνουν τον αντίκτυπο των αποφάσεων που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις. Ο συνδυασμός του γεωοικονομικού κατακερματισμού, της εσωτερικής πολιτικής πόλωσης, καθώς και των αυξανόμενων πιέσεων στους προϋπολογισμούς, των ανατροπών που επιφέρει η τεχνητή νοημοσύνη και της κλιματικής αλλαγής, δημιουργεί σύνθετα περιβάλλοντα στα οποία καλούνται να προσαρμοστούν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής. Οι τάσεις αυτές θα συνεχίσουν να διαμορφώνουν το εμπόριο, τις διπλωματικές σχέσεις και την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων, με ολοένα και βαθύτερες οικονομικές συνέπειες.