Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo ξεκίνησε την αποστολή του για τις έρευνες που συνδέονται με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, αποπλέοντας το απόγευμα της Τρίτης από το λιμάνι του Ηρακλείου. Η κινητοποίηση της Αθήνας και της Λευκωσίας ήταν άμεση, μετά την έκδοση τουρκικής NAVTEX, με την οποία η Άγκυρα επιχείρησε να αμφισβητήσει τη νομιμότητα των εργασιών και να προβάλει δικαιοδοσία στην περιοχή.
Η τουρκική NAVTEX και η απάντηση Αθήνας – Λευκωσίας
Η Τουρκία εξέδωσε αργά το βράδυ ναυτική οδηγία, όταν το γαλλικό πλοίο είχε ήδη αποπλεύσει, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται σε περιοχή που θεωρεί μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας, την οποία έχει δηλώσει μονομερώς στον ΟΗΕ από το 2020. Παράλληλα, προέβαλε τον ισχυρισμό ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα τελεί υπό τουρκική έγκριση.
Η Αθήνα απάντησε με αντι-NAVTEX, απορρίπτοντας τις τουρκικές αιτιάσεις και χαρακτηρίζοντας την παρέμβαση της Άγκυρας ανυπόστατη.
Τη θέση της ελληνικής πλευράς εξέφρασε ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος, μιλώντας στο ΕΡΤnews.
«Σε συντονισμό με ποιους; Με εμάς σίγουρα όχι», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «η εκτίμησή μου είναι ότι αυτή η NAVTEX είναι άκυρη και παράνομη, παράλογη και γελοία».
Ο ίδιος εκτίμησε ότι η τουρκική κίνηση συνδέεται με την εσωτερική πολιτική κατάσταση στη γειτονική χώρα, σημειώνοντας: «Στην Τουρκία εσωτερικοποιούν την εξωτερική πολιτική. Είναι μία ευκαιρία να ξεφύγουν από την πίεση που δεχόταν η κυβέρνηση και να πετάξουν ένα πυροτέχνημα. Δεν αφορά κανένα άλλο κράτος παρά μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο».
Αντίστοιχη αντι-NAVTEX εξέδωσε και η Κύπρος, διευκρινίζοντας ότι οι εργασίες εντός της κυπριακής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας έχουν λάβει άδεια αποκλειστικά από τις αρμόδιες κυπριακές Αρχές.
Με συντονισμένες αναγγελίες από τους σταθμούς Ηρακλείου και Λάρνακας, Αθήνα και Λευκωσία υπογράμμισαν ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής δικαιοδοσίας, απορρίπτοντας ως μη εξουσιοδοτημένη την τουρκική παρέμβαση.
«Ελλάδα και Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα άδειας εργασιών και εξέδωσαν σχετικές άδειες. Η κίνηση του πλοίου έγινε και συνεχίζει να γίνεται με βάση τη NAVTEX που εξέδωσαν οι ελληνικές Αρχές», ανέφεραν ελληνικές διπλωματικές πηγές.
Ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών από τον Γιώργο Γεραπετρίτη
Στο μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης προγραμματίζει για το Σάββατο σειρά ενημερωτικών συναντήσεων με τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων, προκειμένου να τους ενημερώσει για την πορεία του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε στα Παραπολιτικά: «Αυτή η κυβέρνηση σίγουρα δεν φημίζεται για κορώνες και “μπαλκονάτους” λόγους αλλά σίγουρα προχωρά μπροστά με σοβαρότητα και σχέδιο και ενισχύει στην πράξη τη θέση της χώρας».
Η πορεία του Abeille Marengo προς την περιοχή νότια της Κάσου
Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο βρίσκεται πλέον στα ανοιχτά, έχοντας ξεκινήσει από το Ηράκλειο. Αρχικά θα πραγματοποιήσει τεχνικούς ελέγχους και βαθμονόμηση του εξοπλισμού του και, στη συνέχεια, θα κατευθυνθεί προς την περιοχή νότια της Κάσου, ακολουθώντας τις συντεταγμένες που περιλαμβάνονται στις NAVTEX της Αθήνας και της Λευκωσίας.
Οι έρευνες αναμένεται να ξεκινήσουν μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων προπαρασκευαστικών διαδικασιών, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στις σχετικές ναυτικές οδηγίες που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές Αρχές.
Παρά τις αντιδράσεις της Τουρκίας, το ερευνητικό πρόγραμμα συνεχίζεται βάσει του σχεδιασμού, με την Αθήνα να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις στην περιοχή και να διατηρεί παράλληλα ανοιχτούς τους διπλωματικούς διαύλους.
Η στάση Ερντογάν απέναντι στον Νίκο Χριστοδουλίδη στη Σύνοδο για το κλίμα
Την ίδια ώρα, έντονη ενόχληση προκάλεσε στη Λευκωσία η στάση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά την έναρξη της Συνόδου για το κλίμα, που πραγματοποιείται στην Αττάλεια.
Ο Τούρκος πρόεδρος δεν υποδέχθηκε τον Κύπριο ομόλογό του, Νίκο Χριστοδουλίδη. Την ώρα που έφτανε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Ερντογάν αποχώρησε, αφήνοντας τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, να τον καλωσορίσει.
Στη συνέχεια επέστρεψε για να υποδεχθεί τους υπόλοιπους ηγέτες που έφταναν στην Αττάλεια, μεταξύ των οποίων και τον Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος αποκαλείται πρόεδρος του ψευδοκράτους.
Η κυπριακή πλευρά εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για το περιστατικό, επισημαίνοντας ότι η συμπεριφορά του Τούρκου προέδρου συνιστά πρωτίστως προσβολή προς τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.
Επιπλέον, καταγράφηκε και δεύτερο περιστατικό, όταν εκπρόσωπος της Τουρκίας έβγαλε τα ακουστικά του την ώρα που ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέβηκε στο βήμα της Συνόδου.
Από τη Λευκωσία υπογραμμίζεται, επίσης, ότι η Άγκυρα δεν είχε απευθύνει πρόσκληση στον Κύπριο πρόεδρο έως τις 9 Οκτωβρίου και προχώρησε τελικά σε αυτή την κίνηση έπειτα από έντονες πιέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα για την ηλεκτρική διασύνδεση
Την εκτίμηση ότι η επόμενη φάση των ερευνών θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τη συνεννόηση μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών διατύπωσε ο διπλωματικός συντάκτης του ΕΡΤnews, Νίκος Μελέτης.
Όπως ανέφερε, «έως το απόγευμα της Πέμπτης, το πλοίο θα φτάσει στην επίμαχη περιοχή και εκεί θα δοκιμαστεί η αξιοπιστία της συνεννόησης που έχει γίνει».
Ο ίδιος σημείωσε ότι μέχρι στιγμής η αποστολή εξελίσσεται ομαλά, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο κάποιας τουρκικής κίνησης με στόχο την παρουσία στην περιοχή και την προβολή σημαίας.
Ωστόσο, εκτίμησε ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν θεωρεί πιθανή μια πιο δυναμική αντίδραση από την πλευρά της Άγκυρας.