Σοβαρές διαστάσεις για την ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης λαμβάνει η υπόθεση του δικτύου που φέρεται να σχεδίαζε τη δολοφονία Ισραηλινού στελέχους εταιρείας με έδρα την Ελλάδα, υπό τις οδηγίες του Ιράν. Η εξάρθρωση της οργάνωσης, η οποία ανακοινώθηκε την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026, αναδεικνύει, σύμφωνα με ανάλυση γνώμης των Times of Israel, την αξιοποίηση εγκληματικών οργανώσεων από την Τεχεράνη για την προετοιμασία επιχειρήσεων εκτός των συνόρων της.
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε έπειτα από συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας. Η κοινή επιχείρηση της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας της Βόρειας Μακεδονίας και της ελληνικής Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) οδήγησε στη σύλληψη πέντε υπηκόων της γειτονικής χώρας. Τέσσερις συνελήφθησαν στα Σκόπια και ένας στην Ελλάδα, προτού εκδοθεί στις Αρχές της Βόρειας Μακεδονίας. Ένα ακόμη πρόσωπο που φέρεται να εμπλέκεται στην υπόθεση εξακολουθεί να διαφεύγει.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η ομάδα είχε αναλάβει την προετοιμασία και την υποστήριξη σχεδίου δολοφονίας υψηλόβαθμου Ισραηλινού στελέχους εταιρείας που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα. Κατά τις έρευνες κατασχέθηκαν όπλα, πυρομαχικά, χειρόγραφες σημειώσεις και χάρτες, στους οποίους περιλαμβάνονταν τοποθεσίες που εξετάζονται ως πιθανοί στόχοι.
Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται ο Ιρανός υπήκοος Εντρίς Τζαχανγκίρι Μαβανέχ (Edris Jahangiri Mavaneh), ο οποίος φέρεται να έδινε απευθείας εντολές στα μέλη του δικτύου. Οι ερευνητές τον συνδέουν με τον Νάτζι Σαριφί Ζιντάστι (Naji Sharifi Zindashti), πρόσωπο που περιγράφεται ως σημαντικός παράγοντας του οργανωμένου εγκλήματος, με διασυνδέσεις στους ιρανικούς κρατικούς μηχανισμούς.
Η ανάλυση των Times of Israel τοποθετεί την υπόθεση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δραστηριοποίησης ιρανικών δικτύων στα Βαλκάνια, επισημαίνοντας ότι η περιοχή αποτελεί πεδίο δράσης εγκληματικών οργανώσεων που φέρονται να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι για κρατικούς μηχανισμούς.
Τα Βαλκάνια και οι ιστορικές διασυνδέσεις με το Ιράν
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η παρουσία ιρανικών δικτύων στα Βαλκάνια έχει ιστορικό υπόβαθρο που ανάγεται στον πόλεμο της Βοσνίας, την περίοδο 1992-1995.
Ο αρθρογράφος αναφέρεται στη δράση μονάδων των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, οι οποίες φέρονται να αξιοποίησαν διαδρομές λαθρεμπορίου μέσω της Κροατίας για τη μεταφορά περίπου 14.000 τόνων οπλισμού προς τις βοσνιακές δυνάμεις, από τον Μάιο του 1994 έως τον Ιανουάριο του 1996.
Κατά την εκτίμηση που διατυπώνεται στην ανάλυση, οι συγκεκριμένες διαδρομές συνέβαλαν στη δημιουργία δικτύων πληροφοριών και εγκληματικών διασυνδέσεων, τα οποία δεν εξαρθρώθηκαν πλήρως μετά τη λήξη του πολέμου.
Η γεωγραφική θέση των Βαλκανίων εξακολουθεί να προσδίδει στην περιοχή στρατηγική σημασία, καθώς συνδέει την Ανατολική Μεσόγειο με την Κεντρική Ευρώπη και διαθέτει σημαντικούς οδικούς, αεροπορικούς και θαλάσσιους διαδρόμους.
Το βασικό ζήτημα, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, είναι η δυνατότητα κρατικών μηχανισμών να αξιοποιούν εγκληματικές οργανώσεις ως ενδιάμεσους για την οργάνωση επιχειρήσεων στο εξωτερικό. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να περιοριστεί η άμεση σύνδεση των κρατικών υπηρεσιών με τις ενέργειες που πραγματοποιούνται.
Γιατί Ελλάδα και Κύπρος βρίσκονται στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αυξανόμενη παρουσία Ισραηλινών στην Ελλάδα και την Κύπρο, δύο χώρες με κομβική γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ανάλυση, στην Κύπρο διαμένουν σχεδόν 20.000 Ισραηλινοί, αρκετοί από τους οποίους έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στο νησί. Παράλληλα, κατά την περίοδο 2021-2024 καταγράφηκαν 3.851 μεταβιβάσεις ακινήτων και συμβόλαια πώλησης που αφορούσαν Ισραηλινούς αγοραστές στις περιοχές της Λάρνακας, της Πάφου και της Λεμεσού.
Στην Ελλάδα, περισσότεροι από 10.000 Ισραηλινοί φέρεται να έχουν μετεγκατασταθεί μετά τις εξελίξεις του 2023.
Η παρουσία ισραηλινών πληθυσμών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στις δύο χώρες δημιουργεί, σύμφωνα με την ανάλυση, πρόσθετες απαιτήσεις για τις υπηρεσίες ασφαλείας. Παράλληλα, η Ελλάδα και η Κύπρος βρίσκονται σε μια ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή, καθώς αποτελούν τμήμα του ευρωπαϊκού και νατοϊκού χώρου και φιλοξενούν στρατηγικές υποδομές.
Οι 54 επιχειρήσεις που συνδέθηκαν με το Ιράν
Ένα από τα βασικά σημεία της ανάλυσης αφορά την αξιοποίηση εγκληματικών οργανώσεων για επιχειρήσεις εκτός των ιρανικών συνόρων.
Επικαλούμενο στοιχεία ερευνητών, το δημοσίευμα αναφέρει ότι κατά την περίοδο 2021-2024 καταγράφηκαν συνολικά 54 επιχειρήσεις στο εξωτερικό που συνδέθηκαν με το Ιράν. Σε 16 από αυτές φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν εγκληματικά πρόσωπα ή οργανωμένα δίκτυα.
Ανησυχητικά χαρακτηρίζονται και τα στοιχεία που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με την ανάλυση, η βρετανική υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας MI5 έχει καταγράψει από τον Ιανουάριο του 2022 συνολικά 25 σχέδια που συνδέονται με το Ιράν και είχαν ως στόχο πρόσωπα στη χώρα. Επιπλέον, κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 50 συλλήψεις στο πλαίσιο σχετικών ερευνών.
Η εκτίμηση που παρουσιάζεται είναι ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να περιορίσει την άμεση έκθεση των κρατικών μηχανισμών της, χρησιμοποιώντας τοπικούς συνεργάτες, εγκληματικές οργανώσεις και ενδιάμεσα πρόσωπα για την υλοποίηση επιχειρήσεων στο εξωτερικό.
Η πρόταση για μόνιμο κέντρο πληροφοριών στη Λευκωσία
Για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων απειλών, ο αρθρογράφος των Times of Israel προτείνει τη δημιουργία ενός μόνιμου περιφερειακού μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών με έδρα τη Λευκωσία και την ονομασία «Balkan Counter-Proxy Fusion Cell».
Το προτεινόμενο κέντρο θα μπορούσε να στελεχωθεί από αξιωματούχους της Μοσάντ, της ελληνικής ΕΥΠ, της κυπριακής ΚΥΠ και της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας της Βόρειας Μακεδονίας, καθώς και από επιλεγμένες υπηρεσίες της Αλβανίας, της Σερβίας και της Βουλγαρίας.
Κεντρικός στόχος θα ήταν η ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, καθώς και η καταγραφή προσώπων και εγκληματικών οργανώσεων που φέρονται να συνδέονται με επιχειρήσεις του Ιράν.
Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν να αξιοποιούνται πληροφορίες για μετακινήσεις, οικονομικές συναλλαγές και επικοινωνίες, με βάση τα νομικά πλαίσια που ισχύουν σε κάθε χώρα.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης κοινή εκπαίδευση στελεχών, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συντονισμένες επιχειρήσεις, ώστε η συνεργασία των υπηρεσιών να μην περιορίζεται σε αποσπασματικές επαφές μετά την αποκάλυψη μιας απειλής.
Κοινές επιχειρήσεις κατά των εγκληματικών δικτύων
Ένα ακόμη σκέλος της πρότασης αφορά τη συγκρότηση κοινών μονάδων για την αντιμετώπιση εγκληματικών οργανώσεων που φέρονται να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι κρατικών μηχανισμών.
Οι συγκεκριμένες μονάδες θα επικεντρώνονταν όχι μόνο στους πιθανούς εκτελεστές μιας επίθεσης, αλλά και στους χρηματοδότες, τους διαμεσολαβητές και όσους παρέχουν την απαραίτητη υλικοτεχνική υποστήριξη.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία κοινής βάσης δεδομένων για οικονομικές ροές, περιουσιακά στοιχεία, ακίνητα και δίκτυα μεταφορών που ενδέχεται να αξιοποιούνται από τέτοιες οργανώσεις.
Η συνεργασία θα μπορούσε να διευκολύνει συντονισμένες ενέργειες για τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, την επιβολή περιορισμών μετακίνησης και τη διενέργεια συλλήψεων, σύμφωνα με τη νομοθεσία κάθε κράτους.
Στο προτεινόμενο σχήμα, η Μοσάντ θα μπορούσε να συνεισφέρει τεχνογνωσία και πληροφοριακή υποστήριξη, ενώ οι υπηρεσίες των βαλκανικών χωρών θα είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στις επιχειρήσεις εντός των εθνικών τους συνόρων.
Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης με τεχνητή νοημοσύνη
Η τρίτη πρόταση αφορά τη δημιουργία ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης με την ονομασία «Balkan Periphery Shield».
Το σχέδιο προβλέπει τον συνδυασμό ομάδων ταχείας επέμβασης με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία θα μπορούσαν να εντοπίζουν ύποπτα μοτίβα σε μετακινήσεις προσώπων, στη θαλάσσια κυκλοφορία και στις οικονομικές συναλλαγές.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δινόταν στις διαδρομές μεταξύ Ιράν, Τουρκίας και Βαλκανίων, με σκοπό τον έγκαιρο εντοπισμό δικτύων που ενδέχεται να προετοιμάζουν επιχειρήσεις στην περιοχή.
Επιπλέον, προτείνεται η συγκρότηση μόνιμης ομάδας αξιολόγησης απειλών, η οποία θα πραγματοποιεί ασκήσεις προσομοίωσης πιθανών σεναρίων. Η βασική επιδίωξη είναι ο εντοπισμός και η αξιολόγηση μιας απειλής πριν αυτή περάσει στο στάδιο της επιχειρησιακής υλοποίησης.
Τι αποκαλύπτουν τα ισραηλινά μέσα για τους πιθανούς στόχους
Περισσότερες πληροφορίες για τη δράση του δικτύου μεταδίδει και το ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο Channel 12.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πιθανοί στόχοι της σχεδιαζόμενης επίθεσης ήταν ένας ή περισσότεροι Ισραηλινοί επιχειρηματίες. Το ίδιο μέσο αναφέρει ότι αρκετοί Ισραηλινοί είχαν ενημερωθεί εγκαίρως, ώστε να λάβουν μέτρα προφύλαξης.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η στρατολόγηση των μελών του δικτύου από το Ιράν πραγματοποιήθηκε μέσω κυκλώματος διακίνησης ναρκωτικών.
Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το εάν έχουν εντοπιστεί όλα τα πρόσωπα που εμπλέκονται στην υπόθεση. Κατά το Channel 12, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες ότι άτομα που δεν έχουν συλληφθεί ενδέχεται να επιχειρήσουν να προχωρήσουν σε κάποια ενέργεια.
Οι συγκεκριμένες πληροφορίες αποδίδονται στο ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από τις αρμόδιες Αρχές.
Αυξημένη ανησυχία για ισραηλινούς στόχους στην Ευρώπη
Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο περιβάλλον ανησυχίας για την ασφάλεια ισραηλινών και εβραϊκών στόχων σε διάφορες χώρες.
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη περιστατικά και σχέδια επιθέσεων με πιθανούς στόχους συναγωγές, εβραϊκά σχολεία και ισραηλινά συμφέροντα. Ευρωπαϊκές Αρχές έχουν αποδώσει ορισμένες από αυτές τις ενέργειες σε δίκτυα που φέρονται να συνδέονται με το Ιράν.
Το Channel 12 αναφέρεται επίσης σε σχέδια επιθέσεων που, σύμφωνα με το ίδιο, αποτράπηκαν πρόσφατα στην Ταϊλάνδη και την Ινδία, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να στοχοποιήσει Ισραηλινούς και εκτός της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με το ισραηλινό δίκτυο, η Μοσάντ συνεργάζεται με υπηρεσίες ασφαλείας άλλων χωρών για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση ανάλογων απειλών.
