Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το θερμικό στρες και παράλληλα επισημαίνουν ότι αυτό το καλοκαίρι θα έχουμε καύσωνες που θα γραφτούν στην Ιστορία. Διότι η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και τα καλοκαίρια μας θα γίνονται πια ολοένα και πιο θερμά.
Τα βρέφη, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με προβλήματα υγείας και οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, Η εν λόγω κατάσταση σκοτώνει περισσότερους ανθρώπους απ’ ότι οι τυφώνες, οι πλημμύρες ή οποιοδήποτε άλλο ακραίο φαινόμενο που σχετίζεται με το κλίμα. Αλλά τι είναι ακριβώς το θερμικό στρες και πώς μετριέται;
«Σιωπηλός φονιάς»
Το θερμικό στρες συμβαίνει όταν τα φυσικά συστήματα ψύξης του σώματος κατακλύζονται από υψηλές θερμοκρασίες, προκαλώντας συμπτώματα που κυμαίνονται από ζάλη και πονοκεφάλους έως ανεπάρκεια οργάνων και θάνατο. Προκαλείται από την παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η αφρικανική σκόνη, που «συνεργάζονται» για να υπονομεύσουν τον εσωτερικό θερμοστάτη του σώματος και την ικανότητά του να ρυθμίζει τη θερμοκρασία.
«Η ζέστη είναι ένας σιωπηλός φονιάς, διότι δεν είναι εύκολο να διακρίνεις τα συμπτώματα. Και όταν υπάρχουν αυτές οι υποκείμενες συνθήκες, οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ άσχημες, ακόμη και καταστροφικές», τονίζει ο Alejandro Saez Reale του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO). Τα βρέφη, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με προβλήματα υγείας και οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι. Οι κάτοικοι των πόλεων που γεμάτες από σκυρόδεμα, τούβλα και άλλες επιφάνειες που απορροφούν τη θερμότητα αντιμετωπίζουν επίσης αυξημένο κίνδυνο.
Ασύλληπτα νούμερα
Ο WMO εκτιμά ότι η ζέστη σκοτώνει περίπου μισό εκατομμύριο ανθρώπους ετησίως, αλλά λέει ότι ο πραγματικός απολογισμός δεν είναι γνωστός και μπορεί να είναι 30 φορές υψηλότερος από αυτόν που καταγράφεται σήμερα. Στην Ελλάδα, τα τελευταία 24ωρα, ο καύσωνας και η αφρικανική σκόνη δημιούργησαν αποπνικτική ατμόσφαιρα σε πολλές περιοχές, με τον υδράργυρο να φθάνει μέχρι και τους 44 βαθμούς. Ωστόσο, το σκηνικό αλλάζει σταδιακά – μέχρι την έλευση του επόμενου κύματος καύσωνα.
Πλάνο 5 σημείων
Πέντε βασικά σημεία που θα μας βοηθήσουν να δημιουργήσουμε ένα προσωπικό σχέδιο για να αντιμετωπίζουμε τους ολοένα και συχνότερους καύσωνες, σύμφωνα με τον Dr. Dresser, είναι τα εξής:
Μείνετε ενημερωμένοι: Να ελέγχετε τακτικά τις ενημερώσεις καιρού μέσω εφαρμογών στο κινητό, στην τηλεόραση, στο ραδιόφωνο και στο Διαδίκτυο.
Σχεδιάστε τις επόμενες κινήσεις σας: Οταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν στα ύψη, πρέπει να περνάτε όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο σε δροσερούς χώρους.
Μην ξεχνάτε την ενυδάτωση: Το νερό είναι η καλύτερη επιλογή. Παραλείψτε τα ζαχαρούχα ποτά και αποφύγετε την καφεΐνη ή το αλκοόλ.
Χρησιμοποιήστε σωστά τους ανεμιστήρες. Οι ανεμιστήρες βοηθούν εάν ο φυσικός αέρας είναι σχετικά δροσερός. Εάν οι θερμοκρασίες του αέρα είναι πολύ υψηλές, είναι σημαντικό να υγραίνετε τα ρούχα ή το δέρμα σας για να βοηθήσετε το σώμα σας να μην υπερθερμανθεί. Εφόσον είναι δυνατόν, μετακινηθείτε σε ένα πιο δροσερό μέρος.
Μην αγνοείτε τις προσωπικές σας ανάγκες: Εάν έχετε προβλήματα υγείας ή λαμβάνετε ορισμένα φάρμακα, όπως διουρητικά, μιλήστε με τον γιατρό σας. Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζετε τα συμπτώματα καταστάσεων που σχετίζονται με τη ζέστη, όπως είναι για παράδειγμα το θερμικό εξάνθημα και το ηλιακό έγκαυμα, οι κράμπες από τη ζέστη, η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία.
Επικίνδυνες ημέρες
Ο ειδικός μάλιστα επισημαίνει πως η προετοιμασία για να αντιμετωπίσουμε τις απαιτητικές αυτές περιόδους είναι ιδιαίτερα σημαντική δεδομένου πως τα κύματα έντονης ζέστης εμφανίζονται όλο και πιο συχνά. Πρόσφατη ανάλυση του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Climate Central διαπίστωσε 21 επιπλέον επικίνδυνες ημέρες καύσωνα, κατά μέσο όρο, για 232 από 249 τοποθεσίες στις ΗΠΑ μεταξύ 1970 και 2022.
Στην Ευρώπη όμως τα δεδομένα που αναλύουν οι επιστήμονες προκαλούν ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό. Αναλυτικότερα, το 2023 τμήματα της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας αντιμετώπισαν έως και 10 ημέρες ακραίας θερμικής καταπόνησης, η οποία ορίζεται ως θερμοκρασία άνω των 46 βαθμών Κελσίου οπότε και πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα για την αποφυγή καταστάσεων όπως η θερμοπληξία.
Θερμικές κράμπες
Σύμφωνα με τους ειδικούς της Ιατρικής Σχολής του Johns Hopkins, οι θερμικές κράμπες είναι η πιο ήπια ασθένεια που σχετίζεται με την έντονη ζέστη. Μεταφράζεται με επώδυνες μυϊκές κράμπες και σπασμούς που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια ή έπειτα από έντονη άσκηση και εφίδρωση σε υψηλή θερμοκρασία. Η θερμική εξάντληση, όπως σημειώνουν οι ίδιοι, είναι πιο σοβαρή από τις θερμικές κράμπες και είναι αποτέλεσμα της απώλειας νερού και αλατιού από το σώμα.
Τέλος, η θερμοπληξία, η πιο σοβαρή ασθένεια που καταγράφεται κατά τις περιόδους καύσωνα, συμβαίνει «όταν το σύστημα ρύθμισης της θερμότητας του σώματος υπερφορτώνεται από την υπερβολική θερμότητα. Αποτελεί επείγον περιστατικό που απειλεί τη ζωή και απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα».