Νέα δεδομένα στη συζήτηση για την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 δημιουργεί η τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο πώλησης των αμερικανικών αεροσκαφών στην Άγκυρα, παρά τις αντιδράσεις που έχουν εκφραστεί από το Ισραήλ και τις επιφυλάξεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην Ουάσινγκτον.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για την επίσκεψη του Μπέντζαμιν Νετανιάχου στις ΗΠΑ και τη διαφωνία του Ισραηλινού πρωθυπουργού με μια πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Κανείς δεν μου υπαγορεύει τι πρέπει να πουλάμε και τι όχι. Η Τουρκία υπήρξε σπουδαίος σύμμαχος».
Η παρέμβαση Τραμπ αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς σημειώνεται λίγες ημέρες μετά την επίσημη απάντηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς το Κογκρέσο, σύμφωνα με την οποία η Άγκυρα δεν έχει ακόμη εκπληρώσει τις απαιτήσεις της αμερικανικής νομοθεσίας ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35.
Η αμερικανική θέση διατυπώθηκε σε επιστολή του Γραφείου Νομοθετικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς τον Δημοκρατικό βουλευτή Γουέσλι Μπελ, ο οποίος είχε ζητήσει ενημέρωση από τον πρόεδρο Τραμπ για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, τις κυρώσεις CAATSA, το ζήτημα των F-35 και τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Χαμάς.
Όπως αναφέρεται στην επιστολή, ο Λευκός Οίκος ζήτησε από το υπουργείο Εξωτερικών να απαντήσει εκ μέρους του Αμερικανού προέδρου, με την Ουάσινγκτον να επισημαίνει ότι εξακολουθεί να εφαρμόζει το πλαίσιο που προβλέπουν ο νόμος CAATSA και ο Νόμος περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας του 2020.
Το «κλειδί» για τα F-35 παραμένουν οι S-400
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την Άγκυρα εξακολουθεί να είναι η κατοχή των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, τα οποία αποτέλεσαν και την αιτία απομάκρυνσης της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.
Σύμφωνα με την αμερικανική θέση, πριν προχωρήσει οποιαδήποτε μεταφορά μαχητικών αεροσκαφών στην Τουρκία, η Άγκυρα θα πρέπει να αποδείξει ότι δεν διαθέτει πλέον το ρωσικό σύστημα ούτε τον σχετικό εξοπλισμό του, αλλά και να παράσχει εγγυήσεις ότι δεν θα προχωρήσει σε νέα απόκτησή του στο μέλλον.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπογραμμίζει ότι οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις δεν έχουν μέχρι σήμερα εκπληρωθεί, ενώ ξεκαθαρίζει πως οποιαδήποτε λύση στο ζήτημα των S-400 θα πρέπει να είναι πλήρως διαφανής, σύμφωνη με την αμερικανική νομοθεσία και συμβατή με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ.
Συνεχίζεται το παζάρι Ουάσινγκτον – Άγκυρας
Παρά τα εμπόδια, η αμερικανική πλευρά αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο συνέχισης των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Στην επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρεται ότι, μετά τη συνάντηση Τραμπ – Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με την Τουρκία για την επίλυση της διαφοράς γύρω από τους S-400.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον επιδιώκει την ενίσχυση της συνεργασίας με την Άγκυρα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, σε μια περίοδο όπου η Τουρκία παραμένει κρίσιμος παράγοντας για τις ισορροπίες ασφαλείας στην περιοχή.
Η νέα παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ αναζωπυρώνει έτσι τη συζήτηση για τα F-35, με την Τουρκία να επιχειρεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα των προηγμένων μαχητικών, αλλά με το ζήτημα των S-400 να παραμένει το βασικότερο εμπόδιο στον δρόμο προς μια τελική συμφωνία.