Τα χρέη των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών προς τον e-ΕΦΚΑ, ξεπέρασαν τα 52,42 δισ. ευρώ το β’ τρίμηνο του 2026, από 51,78 δισ. το α’ τρίμηνο. Το παραπάνω ποσό, όπως καταγράφεται στη δεύτερη έκθεση προόδου του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), πλησιάζει πλέον το ¼ του ελληνικού ΑΕΠ.
Ενώ η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων προσφέρει μια ευκαιρία ανακούφισης σε μικρότερους οφειλέτες, το ενδιαφέρον των ασφαλισμένων παραμένει παγωμένο. Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων εκπνέει στο τέλος του χρόνου, αλλά μέχρι στιγμής η ανταπόκριση είναι περιορισμένη. Επαγγελματικά επιμελητήρια και επιστημονικοί φορείς ζητούν να γίνουν διορθωτικές κινήσεις, ώστε να καλύπτονται περισσότεροι ασφαλισμένοι.
Πάγιο αίτημα είναι η διαγραφή των προσαυξήσεων, που συσσωρεύτηκαν στα χρόνια της πανδημίας και αποπληρωμή των δόσεων με ένα εύλογο επιτόκιο. Τα χρέη είναι θηλιά στον λαιμό χιλιάδων οφειλετών που αδυνατούν να βγουν στη σύνταξη, ενώ η διαδικασία ένταξης στη νέα ρύθμιση παρουσιάζει δυσκολίες.
Το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο αυξήθηκε μέσα σε ένα τρίμηνο κατά 639 εκατομμύρια ευρώ, όπως προκύπτει από τη 2η τριμηνιαία Έκθεση Προόδου 2026 του ΚΕΑΟ. Από το σύνολο των 2,1 εκατομμυρίων οφειλετών, το 84,5% χρωστά έως 30.000 ευρώ, ενδεικτικό ότι πρόκειται κυρίως για μικρές και μεσαίες οφειλές παρά για μεγάλους οφειλέτες.
Ο αριθμός νέων οφειλετών αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια, με το πρώτο εξάμηνο του 2026 να προσθέτει ήδη πάνω από 82.000 νέες περιπτώσεις, αριθμό ρεκόρ από το 2017.
Από τα στοιχεία του ΚΕΑΟ προκύπτουν τα εξής:
• υπάρχει συγκέντρωση πλήθους οφειλετών στις χαμηλότερες κλίμακες οφειλών με 1.476.505
οφειλέτες (69,73% των οφειλετών) να έχουν οφειλή έως 15.000 € ο καθένας
• το 84,47% των οφειλετών (1.788.473 οφειλέτες) έχουν οφειλή έως 30.000 € ο καθένας
• μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών αφορά 311.968 οφειλέτες με οφειλή από 15.000 –
30.000 € ο καθένας (12,49% του τρέχοντος υπολοίπου)
• αντίστοιχα μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών συγκεντρώνουν 97.102 οφειλέτες που
έχουν οφειλή από 50.000 – 100.000 € (13,08% του τρέχοντος υπολοίπου)
• το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλο-οφειλέτες με οφειλές άνω του 1
εκ. € (3.029 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 24,68% του υπόλοιπου οφειλών)
Εκτιμάται ότι περισσότεροι από 300.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες αντιμετωπίζουν δυσκολία ή αδυναμία συνταξιοδότησης εξαιτίας των οφειλών τους στον ΕΦΚΑ. Η ισχύουσα νομοθεσία επιτρέπει υπό όρους την απονομή σύνταξης ακόμη και με ποσά πάνω από τα συνήθη όρια, όμως οι προϋποθέσεις είναι αυστηρές και σωρευτικές, περιλαμβάνουν έλεγχο καταθέσεων και άρση φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου.
Για το τμήμα που ξεπερνά τα βασικά όρια προβλέπεται παρακράτηση από τη σύνταξη έως 60%, μέχρι το ποσό να περιοριστεί στις 20.000 ευρώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες και στις 10.000 ευρώ για τους αγρότες, κάτι που στην πράξη περιορίζει αισθητά το εισόδημα του νέου συνταξιούχου για μεγάλο διάστημα. Ανάμεσα στα εργαλεία αντιμετώπισης βρίσκεται η νέα δυνατότητα εξόφλησης παλαιών οφειλών σε έως 72 μηνιαίες δόσεις.
Η ρύθμιση καλύπτει όσα κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, με την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν ήδη σε άλλη ενεργή ρύθμιση κατά την κρίσιμη ημερομηνία.