Σαφές και αυστηρό μήνυμα προς την Τουρκία έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Πέμπτης, 3 Σεπτεμβρίου 2026, στο Μέγαρο Μαξίμου.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η ευρωπαϊκή άμυνα, η πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, καθώς και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο διεθνές περιβάλλον. Ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τη στάση και τις προκλήσεις της Άγκυρας, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
«Δεν νοείται να υπάρχει ενεργή απειλή πολέμου και αμφισβήτηση της κυριαρχίας», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα επιθυμεί να στηρίξει την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, υπό την προϋπόθεση όμως ότι αυτή θα συνοδεύεται από ουσιαστικά βήματα προς την οικοδόμηση σχέσεων καλής γειτονίας με την Αθήνα.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, η Ελλάδα αποτελεί μια ειρηνική χώρα, η οποία δεν απειλεί κανέναν, ενώ διεμήνυσε πως δεν πρόκειται να δεχθεί υποδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο θα ενισχύσει την αμυντική της θωράκιση.
Αναφερόμενος στη συνολική συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στις σχετικές διεργασίες, καταθέτοντας συγκεκριμένες και τολμηρές προτάσεις. Όπως είπε, οι ελληνικές θέσεις υπηρετούν το κοινό όραμα για μια Ευρώπη ισχυρότερη, περισσότερο ανταγωνιστική και ασφαλέστερη.
Παράλληλα, επισήμανε ότι οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καταδεικνύουν την ανάγκη η Ένωση να κινηθεί αποφασιστικά προς αυτή την κατεύθυνση. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα προετοιμάζεται ήδη για την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με στόχο, όπως ανέφερε, να συμβάλει ουσιαστικά στην προώθηση των κοινών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων.
Ιδιαίτερη θέση στις συνομιλίες είχε και η εξαιρετικά περίπλοκη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι υπάρχει κοινή αντίληψη για την ανάγκη επίτευξης πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος του έτους.
Όπως ανέφερε, η Κυπριακή Προεδρία έχει ήδη θέσει τις βάσεις για τη συνέχεια των διαπραγματεύσεων, ενώ αναμένονται με ενδιαφέρον οι νέες προτάσεις της Ιρλανδικής Προεδρίας σχετικά με το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού και την κατανομή των διαθέσιμων πόρων.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι όλα τα κράτη-μέλη θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους, προκειμένου να διαμορφωθούν οι απαραίτητες συναινέσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες. Μάλιστα, εκτίμησε ότι η συγκεκριμένη Σύνοδος θα είναι μακρά και απαιτητική, τονίζοντας ωστόσο ότι η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας αποτελεί αναγκαίο στόχο.
Η Ελλάδα, όπως επανέλαβε, υποστηρίζει σταθερά την ανάγκη για έναν πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο οποίος θα μπορεί να ανταποκρίνεται στις νέες προτεραιότητες που έχει θέσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς παράλληλα να υποβαθμίζονται βασικές και διαχρονικές πολιτικές της.
Σε αυτή την κατεύθυνση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε ειδικά στην ανάγκη διατήρησης επαρκών πόρων για την πολιτική συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, στο πλαίσιο της νέας αρχιτεκτονικής που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την οποία η ελληνική πλευρά αντιμετωπίζει θετικά επί της αρχής.
Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε, η Ευρώπη δεν μπορεί να επιδιώκει την επίτευξη περισσότερων στόχων με λιγότερους πόρους. Για την Ελλάδα, οι πολιτικές που ενισχύουν τη σύγκλιση μεταξύ των κρατών-μελών αποτελούν βασικό εργαλείο, ώστε η ανάπτυξη να αφορά όλες τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, ενώ τα οφέλη τους, όπως τόνισε, διαχέονται τελικά στο σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων και των χωρών που βρίσκονται στον πυρήνα της Ένωσης.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ακόμη στην ανάγκη εξασφάλισης επαρκών πόρων για την προσαρμογή στα νέα δεδομένα και την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης.
Με αφορμή τις καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν φέτος αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, σημείωσε ότι η Ελλάδα απέφυγε τα χειρότερα, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η απειλή έχει περιοριστεί. Όπως τόνισε, πρόκειται για μια διαρκή πρόκληση, η οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ενιαία ευρωπαϊκή απειλή και όχι αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η διατήρηση της χρηματοδότησης για την πολιτική συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, σε συνδυασμό με την κάλυψη των νέων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, προϋποθέτει την αύξηση των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε την πρόταση για τη χρηματοδότηση κοινών ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών μέσω νέων εργαλείων κοινού δανεισμού. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην άμυνα, την οποία χαρακτήρισε ως το κατεξοχήν κοινό ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, επισημαίνοντας ότι, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί με νέους κοινούς ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Όπως σημείωσε, η Ευρώπη καλείται να κινηθεί ταχύτερα και να προχωρήσει σε τολμηρές πρωτοβουλίες, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη και τις νέες τεχνολογίες που ήδη μετασχηματίζουν τόσο την οικονομία όσο και την καθημερινότητα των πολιτών.
Προειδοποίησε ότι, σε διαφορετική περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να μείνει πίσω από τις παγκόσμιες εξελίξεις και να χάσει μια κρίσιμη ευκαιρία για την ενίσχυση της θέσης της στο διεθνές περιβάλλον.
Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα και στο υψηλό ενεργειακό κόστος, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ανταγωνιστική Ευρώπη όσο οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά εξακολουθούν να καταβάλλουν υψηλότερες τιμές για την ενέργεια σε σχέση με τους διεθνείς ανταγωνιστές της Ένωσης.
Για τον λόγο αυτό, έθεσε ως άμεση προτεραιότητα την ταχύτερη δυνατή ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι και τον περασμένο Αύγουστο καταγράφηκαν υψηλές τιμές ενέργειας, αλλά και σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Αντίστοιχα, αναφέρθηκε και στην ανάγκη προώθησης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να έχουν καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και να μην αναγκάζονται να αναζητούν πιο ελκυστικές πηγές κεφαλαίων خارج από την Ευρώπη.
Κεντρικό κεφάλαιο των κοινών δηλώσεων αποτέλεσε η ευρωπαϊκή άμυνα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ευρώπη συνολικά καλείται να δημιουργήσει μια ισχυρή και αδιαπέραστη ασπίδα απέναντι σε κάθε απειλή, ανεξαρτήτως της γεωγραφικής κατεύθυνσης από την οποία αυτή προέρχεται, είτε από τον Βορρά, είτε από τον Νότο, είτε από τη Δύση, είτε από την Ανατολή.
Κατά συνέπεια, όπως υπογράμμισε, η χρηματοδότηση για την προστασία κάθε τμήματος της ευρωπαϊκής επικράτειας θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζεται με ενιαίο τρόπο.
Αναφερόμενος στο πρόγραμμα SAFE, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι αποτέλεσε μια σημαντική πρωτοβουλία και ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, προσθέτοντας ωστόσο ότι απαιτούνται περισσότερες πρωτοβουλίες και μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.
Παράλληλα, έστειλε σαφές μήνυμα για τη συμμετοχή τρίτων χωρών στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, τονίζοντας ότι η επιλογή των συνεργατών πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Υπενθύμισε ότι βασικός όρος για τη συμμετοχή τρίτων στο πρόγραμμα ήταν και παραμένει η μη προσβολή των συμφερόντων ασφάλειας και άμυνας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.