Σοβαρή προειδοποίηση για τις επιπτώσεις των πολεμικών συγκρούσεων, των εμπορικών περιορισμών και των προβλημάτων στις κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές απευθύνουν 18 από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές χώρες του κόσμου, προειδοποιώντας ότι η κατάσταση αυξάνει το κόστος και εντείνει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Consultative Shipping Group, στην οποία συμμετέχουν ναυτιλιακές δυνάμεις όπως η Γερμανία, η Δανία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο, επισημαίνει ότι οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ και στη Μαύρη Θάλασσα δεν συνιστούν μεμονωμένα περιστατικά.
Αντίθετα, σύμφωνα με την ομάδα, αποτελούν ένδειξη μιας ευρύτερης και διαρθρωτικής αλλαγής στο περιβάλλον μέσα στο οποίο διεξάγεται πλέον το παγκόσμιο εμπόριο.
Στο επίκεντρο η ελευθερία της ναυσιπλοΐας
Η εξέλιξη αυτή, όπως τονίζεται, θέτει υπό πίεση την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία του παγκόσμιου ναυτιλιακού συστήματος.
Η σημασία της θαλάσσιας μεταφοράς είναι τεράστια, καθώς περίπου το 80% του παγκόσμιου εμπορίου πραγματοποιείται μέσω θαλάσσης. Το διεθνές θαλάσσιο εμπόριο διέπεται από κανόνες που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών με 176 κράτη-μέλη, με αρμοδιότητες που αφορούν, μεταξύ άλλων, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την άρση εμπορικών εμποδίων και την προστασία του περιβάλλοντος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι η Consultative Shipping Group σπάνια προχωρά σε δημόσιες ανακοινώσεις. Αυτή τη φορά, ωστόσο, υποστηρίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια επικίνδυνη διαμόρφωση δύο παράλληλων εμπορικών συστημάτων.
Το ένα εξακολουθεί να λειτουργεί βάσει των διεθνών κανόνων, ενώ το άλλο, σύμφωνα με την ομάδα, παρακάμπτει κυρώσεις, επιτίθεται σε πλοία και υποχρεώνει εμπορικά πλοία να εγκαταλείπουν κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές.
Οι «σκιώδεις στόλοι» και οι νέες διαδρομές
Στο στόχαστρο βρίσκονται και οι λεγόμενοι «σκιώδεις στόλοι». Εκατοντάδες πλοία φέρεται πλέον να εντάσσονται σε τέτοια δίκτυα, με δραστηριότητα που συνδέεται με την παράκαμψη κυρώσεων και τη λειτουργία χωρίς ασφαλιστική κάλυψη.
Την ίδια στιγμή, τα εμπορικά πλοία αναγκάζονται να μεταβάλλουν τις διαδρομές τους και να αποφεύγουν ορισμένα από τα σημαντικότερα περάσματα του πλανήτη, μεταξύ των οποίων τα Στενά του Ορμούζ, η Διώρυγα του Σουέζ και η Ερυθρά Θάλασσα.
Η συνέπεια είναι η περαιτέρω κατάτμηση των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, με άμεσο αντίκτυπο στο κόστος και στη διαθεσιμότητα προϊόντων.
Διαδοχικά χτυπήματα στο παγκόσμιο εμπόριο
Οι διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με αλλεπάλληλες αναταράξεις τα τελευταία χρόνια. Η πανδημία της COVID-19, ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας, η ξηρασία που περιόρισε τη στάθμη των υδάτων στη Διώρυγα του Παναμά, αλλά και η σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν έχουν δημιουργήσει σημαντικές πιέσεις στο παγκόσμιο εμπορικό δίκτυο.
Ειδικά η σύγκρουση με το Ιράν έχει προκαλέσει φέτος νέα σημεία συμφόρησης στη Μέση Ανατολή, επηρεάζοντας τη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων και εμπορευμάτων, μεταξύ άλλων των λιπασμάτων, και συμβάλλοντας στην άνοδο των τιμών.
Το μήνυμα των 18 ναυτιλιακών χωρών είναι σαφές: η απρόσκοπτη λειτουργία της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας δεν αποτελεί απλώς ζήτημα του ναυτιλιακού κλάδου, αλλά βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία ολόκληρης της παγκόσμιας οικονομίας.
Όπως υπογραμμίζει η Consultative Shipping Group, χωρίς το θαλάσσιο εμπόριο οι αλυσίδες εφοδιασμού θα κατακερματίζονταν και η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να οδηγηθεί σε απότομη διακοπή της λειτουργίας της όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
με πληροφορίες από reporter.gr