Περισσότεροι από 100.000 πολίτες έχουν λάβει τις τελευταίες ημέρες σχετική ειδοποίηση στο κινητό τους, γεγονός που προκάλεσε ανησυχία και ερωτήματα για το εάν καλούνται να παρουσιαστούν σε στρατιωτικές μονάδες.
Οι στρατιωτικές Αρχές είναι κατηγορηματικές απέναντι στις σχετικές φήμες. «Όχι, δεν πρόκειται για επιστράτευση, δεν γίνεται πόλεμος», απαντούν στις συχνές ερωτήσεις των πολιτών. Πίσω από τη μαζική αποστολή των ΕΦΠ βρίσκεται η διαδικασία επικαιροποίησης της επιστρατευτικής κατάστασης, η οποία συνδέεται με τη συνολικότερη αναμόρφωση του θεσμού της εφεδρείας.
Οι παραλήπτες καλούνται ουσιαστικά να ελέγξουν εάν τα στοιχεία που διαθέτουν για εκείνους οι στρατιωτικές Αρχές, εξακολουθούν να είναι ακριβή. Εφόσον στο μεταξύ έχει αλλάξει, για παράδειγμα, ο τόπος κατοικίας τους ή έχει προκύψει ζήτημα υγείας, η μεταβολή πρέπει να γνωστοποιηθεί ώστε να ενημερωθεί το ψηφιακό αρχείο της εφεδρείας.
Η μεγάλη έκταση της διαδικασίας, σε συνδυασμό με τον τρόπο διατύπωσης των ειδοποιήσεων, ήταν αρκετή για να προκαλέσει φήμες περί επιστράτευσης. Ανώτατες στρατιωτικές πηγές τις απορρίπτουν ως παντελώς ανυπόστατες.
Τι δείχνει το χρώμα τους
Μαζί με την επικαιροποίηση των στοιχείων τους, οι έφεδροι πληροφορούνται πλέον σε ποια κατηγορία εντάσσονται μέσω του χρώματος που φέρει το ΕΦΠ. Στην περίπτωση του πράσινου φύλλου πορείας, ο κάτοχός του είναι άμεσα ενταγμένος στην εφεδρεία. Το λευκό ΕΦΠ αντιστοιχεί σε πολίτη ο οποίος βρίσκεται σε καθεστώς διαθεσιμότητας και μπορεί να κληθεί εφόσον προκύψει σχετική ανάγκη.
Το κρίσιμο για όσους βλέπουν για πρώτη φορά την ειδοποίηση στο κινητό τους είναι ότι η παραλαβή ενός ΕΦΠ δεν ισοδυναμεί από μόνη της με εντολή να παρουσιαστούν άμεσα σε μονάδα. Η διαδικασία έχει πρωτίστως χαρακτήρα καταγραφής και επικαιροποίησης της εφεδρείας.
Μέσω gov.gr
Η προσπάθεια να επικαιροποιηθούν τα στοιχεία των εφέδρων δεν πραγματοποιείται για πρώτη φορά. Αντίστοιχη διαδικασία είχε γίνει το 2023, με μία ουσιώδη διαφορά αφού τότε τα Ειδικά Φύλλα Πορείας αποστέλλονταν ταχυδρομικά μέσω των ΕΛΤΑ. Στην πράξη, το σύστημα αυτό παρουσίασε προβλήματα.
Αλλαγές διεύθυνσης είχαν ως αποτέλεσμα αρκετά έγγραφα να μην φτάσουν ποτέ στους πολίτες για τους οποίους προορίζονταν. Τρία χρόνια αργότερα, το βάρος έχει μεταφερθεί στην ψηφιακή ενημέρωση. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, ο έφεδρος λαμβάνει μήνυμα από το gov.gr στο κινητό του.
Σε αυτό περιλαμβάνεται σύνδεσμος που τον παραπέμπει στην ιστοσελίδα της αρμόδιας επιστρατεύουσας αρχής. Και η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται με το σημερινό κύμα ειδοποιήσεων. Σύμφωνα με το Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ), νέες αποστολές ΕΦΠ προγραμματίζονται και για τον Νοέμβριο.
150.000 ενεργοί έφεδροι
Η ψηφιακή επικαιροποίηση εξελίσσεται παράλληλα με μία πολύ ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι Ένοπλες Δυνάμεις αντιμετωπίζουν την εφεδρεία. Το νέο μοντέλο που περιγράφεται στην «Ατζέντα 2030» του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, έχει ως στόχο τη δημιουργία μιας εκπαιδευμένης δύναμης 150.000 ενεργών εφέδρων.
Στον σχεδιασμό εντάσσεται η ενεργός εθελοντική εφεδρεία, στην οποία, σύμφωνα με το ΓΕΣ, καταγράφονται ήδη κατά χιλιάδες εθελοντές μέσω της σχετικής εφαρμογής του gov.gr. Η φιλοσοφία του εγχειρήματος είναι η συγκρότηση ενός «στρατού πολιτών», με εφέδρους οι οποίοι δεν θα περιορίζονται στην τυπική καταγραφή τους, αλλά θα διατηρούν εκπαίδευση και αυξημένο βαθμό επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Για τον σκοπό αυτό έχουν δημιουργηθεί τρία Κέντρα Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας (ΚΕΜΕΦ) του Στρατού Ξηράς, στον Αυλώνα, στο Λιτόχωρο και στη Νάουσα. Παρότι ο θεσμός βρίσκεται μόλις στον τρίτο μήνα λειτουργίας του, αρμόδιες στρατιωτικές πηγές χαρακτηρίζουν ιδιαίτερα υψηλή την ανταπόκριση και ουσιαστικό το επίπεδο της εκπαίδευσης που παρέχεται.
Νέες σειρές περνούν από τα τρία κέντρα ανά τρεις εβδομάδες. Η τελευταία σειρά ενεργών εθελοντών εφέδρων άρχισε την εκπαίδευσή της στις 21 Σεπτεμβρίου, με το πρόγραμμα να μην περιορίζεται στα παραδοσιακά στρατιωτικά αντικείμενα. Μέρος της εκπαίδευσης είναι προσανατολισμένο στις τεχνολογίες που έχουν αποκτήσει κεντρικό επιχειρησιακό ρόλο στις σύγχρονες ένοπλες συγκρούσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση drones για επιχειρησιακούς σκοπούς, αλλά και στην αντιμετώπιση Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ). Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται ακόμη εκπαίδευση στην παροχή πρώτων βοηθειών υπό συνθήκες μάχης, ενώ οι συμμετέχοντες εξασκούνται σε εξομοιωτές βολής μέσα από ρεαλιστικά τακτικά σενάρια.
Όσοι ολοκληρώνουν επιτυχώς τη διαδικασία, αποκτούν το ειδικό διακριτικό του «Ενεργού Εθελοντή Εφέδρου». Από εκείνο το σημείο εντάσσονται στην αμυντική διάταξη της χώρας ως μέρος της νέας ενεργού εφεδρείας.