Δύο εγκληματικές οργανώσεις που φέρονται να δραστηριοποιούνταν στην παράνομη αναζήτηση αρχαιοτήτων, τις λαθρανασκαφές και τη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών εξάρθρωσε η Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος, έπειτα από πολύμηνη έρευνα. Στο πλαίσιο ευρείας αστυνομικής επιχείρησης συνελήφθησαν 11 άτομα, μεταξύ των οποίων και τα φερόμενα ως αρχηγικά μέλη, ενώ ένας από τους συλληφθέντες είναι εν ενεργεία στρατιωτικός.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών, σε περιοχές των νομών Κοζάνης, Καβάλας, Ξάνθης, Δράμας, Ροδόπης και Έβρου.
Σε βάρος των συλληφθέντων, δέκα Ελλήνων και ενός αλλοδαπού, σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση, παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων.
Πώς δρούσαν τα δύο κυκλώματα
Η εξάρθρωση των οργανώσεων προέκυψε έπειτα από πολύμηνη προανακριτική έρευνα του αρμόδιου γραφείου για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και των αρχαιοτήτων. Οι αστυνομικοί αξιοποίησαν πληροφορίες, πραγματοποίησαν φυσικές επιτηρήσεις και προχώρησαν σε ειδικές ανακριτικές πράξεις, καταφέρνοντας να χαρτογραφήσουν τη δομή, την ιεραρχία και τους ρόλους των μελών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025 οι δύο οργανώσεις ακολουθούσαν παρόμοια μεθοδολογία, με στόχο τον εντοπισμό, την απόκτηση και την πώληση αρχαιοτήτων.
Τα μέλη τους φέρονται να πραγματοποιούσαν παράνομες έρευνες και λαθρανασκαφές, ενώ αναζητούσαν και πρόσωπα που είχαν ήδη στην κατοχή τους αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και επιθυμούσαν να τα πουλήσουν.
Για τη συγκέντρωση πληροφοριών είχαν αναπτύξει δίκτυο τοπικών συνεργατών, οι οποίοι τους ενημέρωναν για περιοχές με αρχαιολογικό ενδιαφέρον και πιθανούς στόχους. Κατά την επιλογή των σημείων, φέρονται να λάμβαναν υπόψη την πιθανότητα εντοπισμού αρχαιοτήτων, την προσβασιμότητα της περιοχής, την αναμενόμενη απόδοση και τον κίνδυνο εντοπισμού από τις Αρχές.
Για τις παράνομες έρευνες χρησιμοποιούσαν εξειδικευμένο εξοπλισμό, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους, ενώ μετέβαιναν στις επιλεγμένες περιοχές με τετρακίνητα οχήματα. Όταν εντόπιζαν ενδείξεις ύπαρξης αρχαιοτήτων, προχωρούσαν σε ανασκαφές με εργαλεία όπως αξίνες, κρουστικά δράπανα και ηλεκτρογεννήτριες.
Ο ρόλος των φερόμενων ως αρχηγών
Στην πρώτη οργάνωση, ο φερόμενος ως επικεφαλής φέρεται να είχε τον κεντρικό επιχειρησιακό έλεγχο, αναλαμβάνοντας τη συλλογή πληροφοριών, την επιλογή των στόχων, την προετοιμασία του εξοπλισμού, τη λήψη μέτρων προφύλαξης και τη διανομή των παράνομων εσόδων.
Σύμφωνα με την έρευνα, διέθετε εμπειρία στην εκτίμηση της αξίας των αντικειμένων που εντοπίζονταν και αποφάσιζε για την αγορά τους έναντι χρηματικού ανταλλάγματος, με σκοπό την περαιτέρω διάθεσή τους σε πρόσωπα του εξωτερικού. Τα υπόλοιπα μέλη φέρονται να συμμετείχαν στις έρευνες και τις λαθρανασκαφές ή να συνέδραμαν στην απόκτηση και πώληση των αρχαιοτήτων.
Στη δεύτερη οργάνωση, ως επικεφαλής φέρεται να ήταν εν ενεργεία στρατιωτικός, ο οποίος δραστηριοποιούνταν συστηματικά σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες, κυρίως στην περιοχή του Έβρου.
Επιπλέον, ένα ακόμη μέλος φέρεται να είχε συγκροτήσει, σε βάθος χρόνου, αρχείο με θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, αξιοποιώντας παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και στοιχεία από επιτόπιες έρευνες. Το αρχείο χρησιμοποιούνταν για τον σχεδιασμό και την υποστήριξη της δράσης της οργάνωσης, ενώ τα υπόλοιπα μέλη φέρονται να συμμετείχαν στις έρευνες και τις λαθρανασκαφές έναντι αμοιβής.
Οι κωδικές λέξεις για τις λαθρανασκαφές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος επικοινωνίας των μελών των δύο οργανώσεων. Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, προτιμούσαν τις διά ζώσης συναντήσεις και χρησιμοποιούσαν μεθόδους αντιπαρακολούθησης, ενώ στις τηλεφωνικές επικοινωνίες κατέφευγαν σε συνθηματικές λέξεις και κωδικοποιημένες εκφράσεις, ώστε να αποκρύπτουν το πραγματικό περιεχόμενο των συζητήσεών τους.
Ενδεικτικά:
- Οι λέξεις «δουλειά», «σοβαρή δουλειά», «προθέρμανση» και «αθλήματα» φέρονται να χρησιμοποιούνταν για τις παράνομες αρχαιολογικές έρευνες.
- Οι εκφράσεις «jogging», «γυμναστική» και «βόλτα» παρέπεμπαν στη μετάβαση στην ύπαιθρο για την πραγματοποίηση ερευνών.
- Ο όρος «όργανα γυμναστικής» αναφερόταν στον εξοπλισμό ανίχνευσης μετάλλων και διασκόπησης εδάφους.
- Η λέξη «φόρτιση» αφορούσε την προετοιμασία του τεχνικού εξοπλισμού.
- Η λέξη «κέρμα» χρησιμοποιούνταν για τα αρχαία νομίσματα.
- Ο όρος «άσπρα» αναφερόταν σε ασημένια και χρυσά αρχαία νομίσματα σε καλή κατάσταση και σημαντικής εμπορικής αξίας.
- Η λέξη «θαύμα» χρησιμοποιούνταν για την ανεύρεση αρχαίων μνημείων μεγάλης αξίας.
Αρχαία νομίσματα, γλυπτά και αρχαιολογικά ευρήματα στις έρευνες
Κατά τις έρευνες σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους κατασχέθηκε μεγάλος αριθμός αντικειμένων που εμπίπτουν στη νομοθεσία για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται αρχαία νομίσματα, χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο, τμήματα χάλκινων καμπανών, δακτύλιοι, πόρπες, περόνες, λαβές αγγείων και διακοσμητικά εξαρτήματα, μολύβδινα αντικείμενα, τμήματα πήλινων αγγείων και αμφορέων, κεραμικά όστρακα με διακόσμηση, τμήμα ακροκέραμου, τέσσερα μαρμάρινα τμήματα αρχιτεκτονικών μελών και λίθινο τμήμα αρχιτεκτονικής διακόσμησης.
Τα αντικείμενα πρόκειται να αποσταλούν στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης για φύλαξη, εκτίμηση και αξιολόγηση.
Ο εξοπλισμός που κατασχέθηκε
Σημαντικός ήταν και ο εξοπλισμός που εντοπίστηκε κατά τις αστυνομικές έρευνες. Συγκεκριμένα, κατασχέθηκαν:
- 24 ανιχνευτές μετάλλων, 11 πηνία ανίχνευσης και μία ανταλλακτική κεφαλή.
- Μηχάνημα πλήρους καταγραφής υπεδάφους, φορητός τρισδιάστατος σαρωτής εδάφους και γεωφυσικά συστήματα.
- Πέντε ραβδοσκοπικά ή αποστατικά μηχανήματα και ραντάρ με οθόνη.
- Δύο ανιχνευτές κρυφών καμερών και πομπών.
- Φορητό GPS και ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone).
- Φτυάρια, αξίνες, δράπανα, γεννήτριες, λοστοί και άλλα εργαλεία που φέρονται να χρησιμοποιούνταν στις ανασκαφές.
- Οκτώ κινητά τηλέφωνα, τρεις φορητοί ασύρματοι πομποδέκτες, χάρτες, ιδιόχειρες σημειώσεις και έγγραφα.
- Τρία Ι.Χ. επιβατικά αυτοκίνητα.
- Χρηματοκιβώτιο, 11.130 ευρώ, 875 τουρκικές λίρες, τρεις χρυσές λίρες και ένα χρυσό δαχτυλίδι.
- Τρία κυνηγετικά όπλα, ένα αεροβόλο πιστόλι, αμπούλα πεπιεσμένου αέρα και ξιφολόγχη.
Επιπλέον, εντοπίστηκαν αντικείμενα των οποίων η φύση και η πιθανή υπαγωγή στη νομοθεσία περί αρχαιοτήτων χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση. Σε αυτά περιλαμβάνονται νομίσματα, μεταλλικά αντικείμενα, μολύβδινα βόλια και άλλα ευρήματα.