Ηχηρό καμπανάκι από τη Συντεχνία Αρτοποιών Αθήνας, Προαστίων και Περιχώρων, για τα λουκέτα που έρχονται στις επιχειρήσεις αρτοποιίας, λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους.
Ειδικότερα, η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στο Ιράν προκαλούν σοβαρές αναταράξεις στην ελληνική αγορά. Οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αφόρητες πιέσεις, που απειλούν τη βιωσιμότητά τους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των αρτοποιών, οι διεθνείς τιμές ενέργειας αυξήθηκαν σημαντικά μετά τις συγκρούσεις στις 28 Φεβρουαρίου, προσθέτοντας νέο βάρος στις συσσωρευμένες επιβαρύνσεις των τελευταίων ετών και δημιουργώντας κρίσιμη κατάσταση για τον κλάδο.
Οι φούρνοι της γειτονιάς, που μέχρι τώρα απορροφούσαν μεγάλο μέρος των αυξήσεων από την εποχή της κρίσης στην Ουκρανία, αντιμετωπίζουν πλέον:
1) Αυξημένα λειτουργικά έξοδα: Η ηλεκτρική ενέργεια και το πετρέλαιο καθιστούν τη λειτουργία των φούρνων ασύμφορη.
2) Περιορισμένα έσοδα: Η μειωμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών περιορίζει την κατανάλωση. 3) Κίνδυνος λουκέτων: Πολλές μικρές επιχειρήσεις δεν μπορούν να καλύψουν φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Η Συντεχνία υπενθυμίζει ότι το ψωμί είναι βασικό αγαθό και οι προηγούμενες αυξήσεις δεν ανταποκρίνονταν στο πραγματικό κόστος παραγωγής. Έτσι απευθύνονται στην κυβερνηση με αιτήματα:
Κατάργηση ΦΠΑ στο ψωμί για να παραμείνει προσιτό, μείωση ενεργειακού κόστους με ειδικά τιμολόγια για τη βιοτεχνική αρτοποιία, φορολογικές ελαφρύνσεις για τις μικρές επιχειρήσεις, προστασία από κερδοσκοπία και εντατικοποίηση ελέγχων στις τιμές πρώτων υλών. Η διατήρηση των παραδοσιακών φούρνων θεωρείται κρίσιμη για την κοινωνική συνοχή.
Χωρίς άμεση κρατική παρέμβαση, οι αρτοποιοί προειδοποιούν ότι το φρέσκο ψωμί μπορεί να γίνει «είδος πολυτελείας», με την αγορά να πλημμυρίζει από κατεψυγμένα προϊόντα μαζικής παραγωγής. Στο μεταξύ, η τιμή του ψωμιού αυξήθηκε ουσιαστικά δύο φορές τα τελευταία 15 χρόνια: το 2011 και το 2021, με το ξέσπασμα της ενεργειακής κρίσης.
Από το 2021 και μετά, η τιμή του απλού λευκού ψωμιού στα αρτοποιεία παρέμεινε σταθερή, παρά το γεγονός ότι το κόστος παραγωγής εκτοξεύτηκε, σύμφωνα με την πρόεδρο. Το ίδιο το αλεύρι έχει ανέβει από 30 λεπτά το κιλό το 2006 στα 50 λεπτά σήμερα, αύξηση περίπου 67%.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κ. Κουκουμέρια, αυτό δεν είναι το κύριο πρόβλημα: το αλεύρι συμμετέχει στο τελικό κόστος του ψωμιού σε ποσοστό 15%-20%, άρα οι αυξήσεις του δεν εξηγούν από μόνες τους την άνοδο της τιμής. Αυτό που πραγματικά χτύπησε τον κλάδο ήταν η ενέργεια, ο κατώτατος μισθός και τα κόστη του ψηφιακού μετασχηματισμού.
“Το 2019 πληρώναμε 9 λεπτά ανά κιλοβατώρα”, θυμάται η κ. Κουκουμέρια. “Το 2022 φτάσαμε τα 35 λεπτά, αύξηση σχεδόν 290%. Αυτό ήταν το πιο τρομακτικό πράγμα που έχω ζήσει σε 40 χρόνια στον κλάδο”. Σήμερα, με σταθερό τιμολόγιο, η τιμή κυμαίνεται γύρω στα 13 λεπτά – περίπου 44% πάνω από το 2019 και πιθανώς μόνιμα εκεί.
Τα αρτοποιεία είναι εξάλλου ενεργοβόρες επιχειρήσεις: τα ψυγεία δουλεύουν 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο. Μεσοσταθμικά, οι πρώτες ύλες κοστίζουν σήμερα 12% έως 18% ακριβότερα σε σχέση με το 2019, με εξαίρεση τη σοκολάτα, που παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Η εκτίναξη των αυξήσεων στον κατώτατο μισθό επιβάρυνε επιπλέον το εργατικό κόστος.