Η NASA παρακολουθεί μια παράξενη ανωμαλία στο μαγνητικό πεδίο της Γης: μια τεράστια περιοχή χαμηλότερης μαγνητικής έντασης πάνω από τον πλανήτη, που εκτείνεται μεταξύ της Νότιας Αμερικής και της νοτιοδυτικής Αφρικής.
Αυτό το εξελισσόμενο φαινόμενο, που ονομάζεται Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού (South Atlantic Anomaly ή SSA), απασχολεί τους επιστήμονες εδώ και χρόνια.
Σε γενικές γραμμές δεν επηρεάζει τη ζωή στη Γη, αλλά δεν ισχύει το ίδιο για τα διαστημόπλοια και τους δορυφόρους (συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού), τα οποία περνούν απευθείας μέσα από την ανωμαλία καθώς κάνουν κύκλο γύρω από τη Γη σε χαμηλό ύψος τροχιάς.
Κατά τη διάρκεια αυτών των περασμάτων, η μειωμένη ισχύς του μαγνητικού πεδίου στο εσωτερικό της ανωμαλίας σημαίνει ότι τα τεχνολογικά συστήματα των σκαφών και των δορυφόρων μπορούν να βραχυκυκλώσουν και να παρουσιάσουν δυσλειτουργία, εάν χτυπηθούν από πρωτόνια υψηλής ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο.
Σύμφωνα με το Science Alert, κάτι τέτοιο ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει σημαντική απώλεια δεδομένων ή ακόμη και μόνιμη βλάβη σε βασικά εξαρτήματα, γι’ αυτό και οι χειριστές δορυφόρων υποχρεώνονται να κλείνουν τακτικά τα συστήματά τους, πριν αυτοί εισέλθουν στη ζώνη της ανωμαλίας.
Ο μετριασμός αυτών των κινδύνων στο διάστημα είναι ένας λόγος για τον οποίο η NASA παρακολουθεί την SAA· ένας άλλος είναι ότι το μυστήριο της ανωμαλίας αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία για τη διερεύνηση ενός πολύπλοκου και δυσνόητου φαινομένου.
Η κύρια πηγή θεωρείται ότι είναι ένας στροβιλιζόμενος ωκεανός λιωμένου σιδήρου μέσα στον εξωτερικό πυρήνα της Γης, χιλιάδες χιλιόμετρα κάτω από το έδαφος. Η κίνηση αυτής της μάζας δημιουργεί ηλεκτρικά ρεύματα που δημιουργούν το μαγνητικό πεδίο της Γης, αλλά όχι απαραίτητα ομοιόμορφα, όπως φαίνεται.
Μια τεράστια δεξαμενή πυκνών πετρωμάτων που ονομάζεται Αφρικανική Μεγάλη Επαρχία Χαμηλής Διατμητικής Ταχύτητας, η οποία βρίσκεται περίπου 2.900 χιλιόμετρα κάτω από την αφρικανική ήπειρο, πιστεύεται ότι διαταράσσει τη δημιουργία του πεδίου, με αποτέλεσμα το φαινόμενο της εξασθένησης –το οποίο υποβοηθείται από την κλίση του μαγνητικού άξονα του πλανήτη.
«Η παρατηρούμενη ανωμαλία μπορεί επίσης να ερμηνευτεί ως συνέπεια της εξασθένησης της κυριαρχίας του διπολικού πεδίου στην περιοχή», δήλωσε το 2020 ο γεωφυσικός και μαθηματικός Weijia Kuang του Κέντρου Goddard της NASA. «Πιο συγκεκριμένα, ένα τοπικό πεδίο με αντίστροφη πολικότητα αναπτύσσεται έντονα στην περιοχή της SAA, καθιστώντας έτσι την ένταση του πεδίου πολύ αδύναμη, ασθενέστερη από εκείνη των γύρω περιοχών».