Με την επίκληση ενός παλαιού, σχεδόν ξεχασμένου νόμου και χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης ενημέρωση των τοπικών αρχών, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τη Δευτέρα την αποστολή της Εθνοφρουράς στην Ουάσινγκτον, με στόχο –όπως είπε– να «καθαρίσει» την πόλη από το αυξανόμενο κύμα εγκληματικότητας.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο πρώην πρόεδρος χαρακτήρισε την Ουάσινγκτον «μία από τις πιο επικίνδυνες πόλεις στον κόσμο», υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται υπό τον έλεγχο «βίαιων συμμοριών, επικίνδυνων κακοποιών, αλητήριων, χρηστών ναρκωτικών και αστέγων».
Είπε ότι αναλαμβάνει τον έλεγχο της αστυνομίας της Ουάσινγκτον – Μπορεί;
Ναι, με περιορισμούς, απαντά το Politico, εξηγώντας πως ο νόμος περί αυτοδιοίκησης του δίνει την εξουσία να χρησιμοποιεί την αστυνομική δύναμη της Ουάσινγκτον για «ομοσπονδιακούς σκοπούς», εάν κρίνει ότι υπάρχουν «ειδικές συνθήκες έκτακτης ανάγκης».
Μπορεί να χρησιμοποιήσει την αστυνομία της Ουάσινγκτον για έως και 48 ώρες, ή για έως και 30 ημέρες εάν στείλει ειδικό μήνυμα στους ηγέτες ορισμένων κοινοβουλευτικών επιτροπών.
Για να χρησιμοποιήσει την αστυνομία της Ουάσινγκτον για περισσότερο από 30 ημέρες, όμως, θα χρειαστεί την έγκριση του Κογκρέσου.
Να σημειωθεί ότι ο γενικός εισαγγελέας της Περιφέρειας της Κολούμπια, Μπράιαν Σουάλμπ, χαρακτήρισε τις ενέργειες του Τραμπ «άνευ προηγουμένου, περιττές και παράνομες». Ο Σουάλμπ δήλωσε ότι δεν υπάρχει «επείγουσα εγκληματική κατάσταση» στην περιφέρεια, που να δικαιολογεί την ανάληψη του ελέγχου της αστυνομικής δύναμης. Τα βίαια εγκλήματα στην περιφέρεια, τόνισε, βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 ετών.
Τα στατιστικά δείχνουν ότι η βαριά εγκληματικότητα στην Ουάσινγκτον έχει μειωθεί τα τελευταία δύο χρόνια – μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025, οι ανθρωποκτονίες καταγράφηκαν 12% χαμηλότερες σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι.
Η κίνηση αυτή, που ουσιαστικά «ομοσπονδιοποιεί» την επιβολή του νόμου και της τάξης στην πόλη, αποτελεί ακόμη μία απόφαση στα όρια, όπως σχολιάζει το Politico. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν η προεδρική εξουσία αρκεί για μια τέτοια ενέργεια, όπως είχε επιχειρήσει και στο παρελθόν για το Λος Άντζελες.
Νομικά, η απάντηση δεν είναι ξεκάθαρη – ιδίως αφού η αμερικανική πρωτεύουσα βρίσκεται διαχρονικά υπό ειδικό νομικό καθεστώς, με περιορισμούς που καθιστούν τα όρια δράσης του Λευκού Οίκου στενά και συχνά νομικά αμφιλεγόμενα.
Τι σημαίνει η «κατάληψη» της Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ, περίπου 800 μέλη της Εθνοφρουράς της Περιφέρειας της Κολούμπια θα αναλάβουν δράση στην πόλη. Πρόκειται για το μοναδικό σώμα Εθνοφρουράς που υπάγεται απευθείας στον πρόεδρο των ΗΠΑ – σε όλες τις άλλες πολιτείες η διοίκηση ασκείται από τους κυβερνήτες. Ο πρώην πρόεδρος μάλιστα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να κατεβάσει και τον στρατό «αν χρειαστεί».
Όπως αναφέρει το Axios, οι Εθνοφρουροί θα αναλάβουν προσωρινά τη διοίκηση του αστυνομικού τμήματος της Ουάσινγκτον, που αριθμεί περίπου 3.000 στελέχη, για διάστημα έως 30 ημερών (ή και περισσότερο με έγκριση του Κογκρέσου). Η κίνηση αυτή βασίζεται στον νόμο Home Rule του 1973, ο οποίος ενεργοποιείται για πρώτη φορά.
Ο αμερικανικός Στρατός διευκρίνισε ότι οι στρατιώτες θα παρέχουν διοικητική, υλικοτεχνική και επιχειρησιακή υποστήριξη στις αρχές επιβολής του νόμου. Από αυτούς, 100-200 θα βρίσκονται σε υπηρεσία ανά πάσα στιγμή, ενώ οι υπόλοιποι θα παραμένουν σε στρατώνες ή σε κατ’ οίκον ετοιμότητα.
Σύμφωνα με την εντολή του Τραμπ, η αστυνομική δύναμη υπό τον έλεγχό του θα προστατεύει ομοσπονδιακά κτίρια και εθνικά μνημεία – αρμοδιότητες που κανονικά ανήκουν σε ομοσπονδιακές υπηρεσίες. Παράλληλα, κάλεσε τους αστυνομικούς να «ανταποδώσουν σκληρά» σε περιπτώσεις επιθέσεων, χωρίς να διευκρινίσει τι ακριβώς εννοεί με τον όρο «σκληρά».
Κατά την αποστολή τους, οι Εθνοφρουροί θα υπάγονται τυπικά στις τοπικές αρχές αλλά θα χρηματοδοτούνται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, ενώ δεν θα υπόκεινται στον νόμο Posse Comitatus, που απαγορεύει στις ένοπλες δυνάμεις να αναλαμβάνουν αστυνομικά καθήκοντα. Οι λεπτομέρειες της ανάπτυξης, όπως η τοποθέτηση των στρατιωτών και η ακριβής διοίκηση, παραμένουν υπό επεξεργασία.