Το γαλλικό κοινοβούλιο ενέκρινε οριστικά το νομοσχέδιο που απαγορεύει τη δημιουργία και χρήση λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών, καθιστώντας τη Γαλλία την πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίζει ένα τόσο αυστηρό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Το σχέδιο νόμου εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία τόσο από τη Γερουσία, όπου υπερψηφίστηκε με 243 ψήφους έναντι δύο, όσο και από την Εθνοσυνέλευση με 279 ψήφους υπέρ και 81 κατά. Η μεταρρύθμιση αποτέλεσε βασική πολιτική προτεραιότητα του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη προστασίας της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων από τις επιπτώσεις της υπερβολικής έκθεσης στα social media.
Σύμφωνα με την υπουργό Ψηφιακών Μέσων, Αν Λε Ενάνφ, ο νέος νόμος θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου και θα αφορά όλους τους νέους λογαριασμούς στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Για τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς προβλέπεται μεταβατική περίοδος προσαρμογής, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2027 η εφαρμογή του μέτρου θα είναι πλήρης. Οι πλατφόρμες θα υποχρεώνονται να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών και, εφόσον διαπιστώνεται ότι είναι κάτω των 15 ετών, οι λογαριασμοί τους θα απενεργοποιούνται.
Η ευθύνη περνά στις πλατφόρμες
Ο νόμος δεν προβλέπει κυρώσεις για τους ανήλικους ή τους γονείς τους. Αντίθετα, την αποκλειστική ευθύνη για την επαλήθευση της ηλικίας αναλαμβάνουν οι ίδιες οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμόσουν αξιόπιστους μηχανισμούς ελέγχου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη παρουσιάσει πανευρωπαϊκό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας, ενώ εξελίσσονται και ιδιωτικές τεχνολογικές λύσεις για την υποστήριξη της εφαρμογής του νέου πλαισίου.
Επεκτείνεται και η απαγόρευση κινητών στα σχολεία
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης την επέκταση της απαγόρευσης χρήσης κινητών τηλεφώνων και στα λύκεια, διευρύνοντας το μέτρο που ήδη εφαρμόζεται σε δημοτικά και γυμνάσια. Ωστόσο, οι σχολικές μονάδες θα έχουν τη δυνατότητα να προβλέπουν εξαιρέσεις μέσω των εσωτερικών κανονισμών λειτουργίας τους.
Εξαιρέσεις για εκπαιδευτικές υπηρεσίες
Η εισηγήτρια του νομοσχεδίου, Λορ Μιλέρ, διευκρίνισε ότι εξαιρούνται υπηρεσίες εκπαιδευτικού χαρακτήρα, όπως διαδικτυακές εγκυκλοπαίδειες και άλλες ψηφιακές πλατφόρμες μάθησης.
Παράλληλα, σε υπηρεσίες όπως το YouTube και το WhatsApp, η επαλήθευση ηλικίας θα αφορά μόνο τις λειτουργίες που διαθέτουν χαρακτηριστικά κοινωνικού δικτύου, όπως τα δημόσια κανάλια δημοσίευσης περιεχομένου και τα σχόλια. Η απλή παρακολούθηση βίντεο ή η ιδιωτική ανταλλαγή μηνυμάτων δεν θα επηρεάζεται.
Επιφυλάξεις για την εφαρμογή
Παρά τη μεγάλη κοινοβουλευτική στήριξη, ορισμένοι βουλευτές εξέφρασαν επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι μηχανισμοί επαλήθευσης ηλικίας μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά.
Ο Σοσιαλιστής βουλευτής Αρτίρ Ντελαπόρτ έκανε λόγο για ασάφειες στον τρόπο ελέγχου της ηλικίας των χρηστών, ενώ η Ανυπότακτη Γαλλία υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο ενδέχεται να περιορίσει την ανωνυμία στο διαδίκτυο.
Η γαλλική κυβέρνηση, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η νομοθετική πρωτοβουλία βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, επικαλούμενη γνωμοδότηση της Εθνικής Υπηρεσίας Υγειονομικής Ασφάλειας (Anses), σύμφωνα με την οποία η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνιστά σημαντικό κίνδυνο για την ψυχική υγεία των εφήβων.