Μια μεγάλη επιχειρηματική και δικαστική σύγκρουση βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ουκρανία, με επίκεντρο την IDS Ukraine, έναν από τους σημαντικότερους ομίλους εμφιαλωμένου νερού της χώρας. Οι ουκρανικές αρχές επιχειρούν να θέσουν την εταιρεία υπό νέο καθεστώς διαχείρισης, καθώς σημαντικό ποσοστό της συνδέεται με Ρώσους επενδυτές, μεταξύ των οποίων βρίσκεται ο δισεκατομμυριούχος Μιχαήλ Φρίντμαν.
Στην υπόθεση έχει βρεθεί και η οικογένεια Παταρκατσισβίλι, η οποία μέσω της Λιάνα Παταρκατσισβίλι κατέχει ποσοστό 34% στην IDS Ukraine. Η συγκεκριμένη συμμετοχή αποτελεί πλέον αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης, καθώς οι ουκρανικές αρχές εξετάζουν την τύχη των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας.
Το ρωσικό μερίδιο και η παρέμβαση των ουκρανικών αρχών
Οι μετοχές της IDS Ukraine είχαν δεσμευτεί από τις ουκρανικές αρχές το 2022, καθώς περίπου το 49% της εταιρείας ανήκει σε Ρώσους επενδυτές.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Μιχαήλ Φρίντμαν, ιδρυτής του ρωσικού ομίλου Alfa Group, ο οποίος έχει βρεθεί αντιμέτωπος με δυτικές κυρώσεις λόγω της φερόμενης στήριξής του προς το καθεστώς του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Την υπόθεση χειρίζεται η ουκρανική Υπηρεσία Ανάκτησης και Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων (Arma), η οποία έχει δρομολογήσει διαδικασίες για την ανάθεση της διοίκησης της IDS Ukraine σε ανεξάρτητο διαχειριστή.
Στους υπόλοιπους μετόχους της εταιρείας περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, και η κυβέρνηση της Γεωργίας.
Η επικεφαλής της Arma, Γιαροσλάβα Μαξιμένκο, υποστηρίζει ότι η υπηρεσία έχει συναντήσει επανειλημμένα νομικά και γραφειοκρατικά εμπόδια, αποδίδοντας μέρος των δυσκολιών στην αντίσταση ορισμένων μετόχων να παραδώσουν τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων.
Στο τραπέζι και καταγγελία για κυβερνοεπίθεση
Η υπόθεση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από την καταγγελία της Arma ότι δέχθηκε κυβερνοεπίθεση την περίοδο κατά την οποία βρισκόταν σε εξέλιξη η διαδικασία επιλογής ανεξάρτητου διαχειριστή για την IDS Ukraine.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει προκύψει στοιχείο που να αποδεικνύει ποιος βρίσκεται πίσω από την επίθεση, ενώ η οικογένεια Παταρκατσισβίλι δεν θεωρείται ύποπτη για το συγκεκριμένο περιστατικό.
Η Μαξιμένκο έχει επίσης καταγγείλει ότι η New World Value Fund Limited, μέσω της οποίας πραγματοποιείται η επένδυση της οικογένειας Παταρκατσισβίλι στην IDS Ukraine, προχώρησε σε ισχυρισμούς περί παράνομης συμπεριφοράς αξιωματούχων της Arma. Η ίδια χαρακτήρισε τις συγκεκριμένες καταγγελίες «παραπληροφόρηση».
Την ίδια ώρα, το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας διερευνά τις καταγγελίες περί παράνομης συμπεριφοράς.
Η επικεφαλής της Arma έχει εκφράσει ακόμη ανησυχίες για πιθανό ξέπλυμα χρήματος και απόσπαση αξίας από την IDS Ukraine, εφόσον η εταιρεία εξακολουθήσει να λειτουργεί υπό το υφιστάμενο καθεστώς. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί επίσημα ευρήματα που να τεκμηριώνουν τέτοιου είδους εγκληματική δραστηριότητα.
Η διαμάχη μεταφέρεται στα δικαστήρια
Η σύγκρουση έχει ήδη πάρει και δικαστική διάσταση. Ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της Ουκρανίας για υποθέσεις διαφθοράς βρίσκονται ξεχωριστές διαδικασίες, μέσω των οποίων οι μέτοχοι επιχειρούν να εμποδίσουν τις προσπάθειες για εθνικοποίηση μέρους ή ακόμη και του συνόλου της IDS Ukraine.
Για την ουκρανική κυβέρνηση, η εταιρεία αντιμετωπίζεται ως στρατηγικής σημασίας περιουσιακό στοιχείο, ιδιαίτερα υπό τις συνθήκες του πολέμου.
Από την άλλη πλευρά, η οικογένεια Παταρκατσισβίλι απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι έχει στηρίξει την Ουκρανία από την πρώτη ημέρα της ρωσικής εισβολής, τον Φεβρουάριο του 2022.
Εκπρόσωπός της υποστηρίζει ότι η οικογένεια στοχοποιείται αδικαιολόγητα και προειδοποιεί πως, εάν χρειαστεί, θα προσφύγει στη διεθνή δικαιοσύνη.
Η θέση της οικογένειας είναι ότι δεν μπορεί να αφαιρεθεί μια περιουσία από μετόχους που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις και εις βάρος των οποίων δεν υπάρχουν κατηγορίες ή τεκμηριωμένες ανησυχίες.
Παράλληλα, έχει καταστήσει σαφές ότι, εφόσον τα ουκρανικά δικαστήρια δεν δικαιώσουν τους μετόχους και η IDS Ukraine περάσει τελικά υπό τον έλεγχο της Arma, η υπόθεση θα οδηγηθεί σε διεθνή δικαστήρια.
Η περιουσία που άφησε πίσω του ο Μπάντρι Παταρκατσισβίλι
Η συμμετοχή της οικογένειας στην IDS Ukraine πέρασε το 2008 στη Λιάνα, την Ιγια και τη μητέρα τους Ινα, μετά τον θάνατο του Μπάντρι Παταρκατσισβίλι.
Ο επιχειρηματίας είχε δημιουργήσει τεράστια περιουσία κατά την περίοδο της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης. Το 2007 εγκαταστάθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, όμως έναν χρόνο αργότερα πέθανε από καρδιακή προσβολή, σε ηλικία μόλις 52 ετών.
Η περιουσία του εκτιμούνταν τότε σε περίπου 6 δισεκατομμύρια λίρες.
Η οικογένεια έχει βρεθεί και στο παρελθόν στο επίκεντρο της δημοσιότητας. Πέρυσι, η Ιγια Παταρκατσισβίλι και ο σύζυγός της έλαβαν επιστροφή χρημάτων μετά την αγορά πολυτελούς έπαυλης στο Λονδίνο έναντι 32 εκατ. λιρών, η οποία φέρεται να παρουσίαζε πρόβλημα με σκόρους.
Παράλληλα, η Λιάνα Παταρκατσισβίλι στον χώρο του θεάτρου
Η υπόθεση έχει αποκτήσει και ένα διαφορετικό ενδιαφέρον λόγω της Λιάνα Παταρκατσισβίλι, η οποία, πέρα από τη συμμετοχή της στην IDS Ukraine, έχει δραστηριοποιηθεί και στον χώρο της θεατρικής παραγωγής στη Μεγάλη Βρετανία.
Μάλιστα, πρόσφατα συνεργάστηκε σε μεγάλη θεατρική παραγωγή με τους ηθοποιούς Τόμπι Τζόουνς και Μίρα Σιάλ, γεγονός που έχει προσθέσει ένα ακόμη κεφάλαιο στο δημόσιο προφίλ της.
Η απάντηση της IDS Ukraine
Η ίδια η IDS Ukraine αρνείται τις αιτιάσεις περί οικονομικών παραβάσεων και υποστηρίζει ότι ο όμιλος λειτουργεί απολύτως σύμφωνα με την ουκρανική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της εταιρείας, καμία αρμόδια ουκρανική κρατική υπηρεσία, συμπεριλαμβανομένης της φορολογικής διοίκησης, δεν έχει διαπιστώσει ξέπλυμα χρήματος, παράνομη μεταφορά κεφαλαίων ή άλλη αντίστοιχη οικονομική δραστηριότητα από την IDS Ukraine.
Η εταιρεία δηλώνει επίσης ότι δεν γνωρίζει να βρίσκεται σε εξέλιξη κάποια ενεργή έρευνα ή άλλη διαδικασία των ουκρανικών αρχών σχετικά με τέτοιες καταγγελίες.
Παρά τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που δημιούργησε ο πόλεμος, η IDS Ukraine υποστηρίζει ότι δεν σταμάτησε ούτε μία ημέρα τη λειτουργία της από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Όπως αναφέρει, συνέχισε κανονικά την παραγωγή και διανομή πόσιμου νερού στους Ουκρανούς καταναλωτές, ακόμη και κατά τη διάρκεια των επανειλημμένων πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων.
Τέλος, η εταιρεία απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε σύνδεση με την κυβερνοεπίθεση που καταγγέλλει η Arma, χαρακτηρίζοντας «απλώς ψευδείς» τους σχετικούς υπαινιγμούς.