Μεικτά προϊόντα προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και συμβόλαια τουλάχιστον εξάμηνης διάρκειας μπορούν να προσφέρουν οι πάροχοι. Αυτές οι δύο δυνατότητες θεσμοθετούνται προς όφελος των καταναλωτών, με Απόφαση που υπογράφουν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης και η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κυρία Αλεξάνδρα Σδούκου.
Με τη συγκεκριμένη Υπουργική Απόφαση τροποποιείται προγενέστερη, που αφορούσε στην εφαρμογή του πράσινου τιμολογίου και στη επισήμανση προϊόντων προμήθειας και λογαριασμών κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η απόφαση
Βάσει της νέας Απόφασης, ως μεικτά προϊόντα νοούνται αυτά που συνδυάζουν χαρακτηριστικά κάποιων από τις τέσσερις κατηγορίες τιμολογίων (σταθερά: μπλε, ειδικό: πράσινο, κυμαινόμενα: κίτρινα και δυναμικά: πορτοκαλί). Τα «μεικτά» ορίζεται πως εμπίπτουν στα προϊόντα προμήθειας κίτρινης σήμανσης. Επιπρόσθετα, επισημαίνεται πως η αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.) δημοσιεύει, μηνιαίως, στην ιστοσελίδα της τις χρεώσεις που εφαρμόζονται, εκτός του ειδικού τιμολογίου (πράσινο) που ήδη υλοποιείται, κάθε προϊόντος προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, αναλόγως και της διάρκειάς του.
Πρόκειται, ειδικότερα, για τις πάγιες χρεώσεις και τις χρεώσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες δημοσιεύονται υπό τη μορφή πίνακα στο εργαλείο σύγκρισης τιμών της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. με ειδική επισήμανση, για λόγους ενισχυμένης διαφάνειας και ενημέρωσης, όσον αφορά στη διάρκεια του προϊόντος. Στην περίπτωση χορήγησης εκπτώσεων από τους παρόχους, δημοσιεύονται οι αντίστοιχες πάγιες χρεώσεις και οι χρεώσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας μετά τον υπολογισμό αυτών, καθώς και η προϋπόθεση, βάσει της οποίας χορηγείται η έκπτωση.
H διάρκεια
Αναφορικά με τη διάρκεια των συμβολαίων, η Απόφαση προβλέπει πως η προσφερόμενη από τον πάροχο ελάχιστη διάρκεια της σύμβασης προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στον καταναλωτή ορίζεται σε ένα έτος από την ημερομηνία κατά την οποία αρχίζει η παροχή της υπηρεσίας. Ωστόσο, δίνεται η δυνατότητα στους παρόχους να προσφέρουν στους πελάτες τους και συμβόλαια μικρότερης χρονικής διάρκειας, εφόσον το αιτηθεί ο καταναλωτής ή/και συναινέσει στη σχετική προσφορά προμήθειας που θα προτείνεται από τον πάροχο. Σε κάθε περίπτωση, η ελάχιστη διάρκεια ισχύος των προσφερομένων τιμολογίων προμήθειας δεν μπορεί να είναι μικρότερη των έξι μηνών.
Διαφάνεια
Η θεσμοθέτηση αυτών των δυνατοτήτων συμπληρώνει την επιτυχημένη -από πλευράς ενίσχυσης του ανταγωνισμού- εισαγωγή του πράσινου τιμολογίου και γίνεται με κριτήριο τη μεγαλύτερη διαφάνεια και την καλύτερη διασφάλιση των συμφερόντων του καταναλωτή. Η τροποποίηση του παραπάνω θεσμικού πλαισίου στην αγορά προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας τίθεται άμεσα σε ισχύ, με τη δημοσίευση της σχετικής Απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η εστίαση
Περίπου 9.000 ευρώ το 2021, 14.000 ευρώ το 2022 και 17.500 ευρώ το 2023 πλήρωσε κατά μέσο όρο για ρεύμα μια μικρομεσαία επιχείρηση εστίασης. Αυτό προκύπτει από έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος για τη διερεύνηση του αντίκτυπου της αύξησης της τιμής ενέργειας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου εστίασης που αναρτήθηκε σήμερα στην ηλεκτρονική σελίδα της συνομοσπονδίας.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μέσω ενός ερωτηματολογίου το οποίο συλλέχθηκε το καλοκαίρι του 2023. Συλλέχθηκαν συνολικά 319 έγκυρα ερωτηματολόγια και η κατανομή τους, στη χώρα, θεωρείται γεωγραφικά αντιπροσωπευτική.
Τα ευρήματα
Άλλα ευρήματα της έρευνας είναι τα εξής:
- Για το μέσο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, παρατηρείται μία σημαντική αύξηση της τάξης του 55% το 2022 σε σχέση με το 2021 και επιπλέον 25% στους πρώτους έξι μήνες του 2023, σε σχέση με το 2022. Παρόμοιες ανατιμήσεις παρατηρήθηκαν και για τα άλλα καύσιμα.
- Το ποσοστό του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας το 2022, σε σχέση με το τζίρο του 2022 είναι 7,75% και 2,6% αυτό των άλλων καυσίμων. Σημειώνεται ότι παρατηρείται έντονη διαφοροποίηση ανά είδος επιχείρησης.
- Σημαντικό μέρος των επιχειρήσεων αδυνατεί να πληρώσει τακτικά τους λογαριασμούς ενέργειας κι αυτό το ποσοστό όλο μεγαλώνει.
- Η συντριπτική πλειοψηφία των απαντήσεων (86%) δείχνει ότι οι επαγγελματίες θεωρούν την τιμή ενέργειας πολύ υψηλή κι ένα σημαντικό μέρος, την θεωρεί αποτρεπτικό παράγοντα για την ανάπτυξη της επιχείρησής του.
- Το μεγαλύτερο μέρος των ερωτηθέντων προτιμούν να έχουν μακροχρόνια ενημέρωση για την τιμή της ενέργειας ενώ ένα σημαντικό μέρος των ερωτηθέντων επιθυμεί την συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην διαμόρφωση της τιμής της ενέργειας. Το μεγαλύτερο μέρος των ερωτηθέντων επιθυμεί την επιδότηση της τιμής για τον κλάδο.
- Οι κυριότερες προτάσεις των ερωτηθέντων για τον έλεγχο της τιμής ενέργειας είναι μείωση της τιμής, οριοθέτηση πλαφόν, πάγωμα της τιμής και μείωση της αισχροκέρδειας.
Η έρευνα
Όπως αναφέρεται: «Επειδή μετά το 2021, η τιμή των καυσίμων έχει σημειώσει μεγάλη αύξηση αποκτά προτεραιότητα ο προσδιορισμός του φαινομένου στην Ελλάδα και ειδικότερα στο χώρο του επιχειρείν, καταγράφοντας τις πραγματικές του διαστάσεις. Ζητούμενο ήταν να γίνει γνωστό σε ποιο βαθμό έχουν θιγεί οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της εστίασης από την αύξηση της τιμής της ενέργειας και των καυσίμων. Για την πραγματοποίηση της, δημιουργήθηκε ειδικό ερωτηματολόγιο, το οποίο στάλθηκε σε έναν σημαντικό αριθμό επαγγελματιών του κλάδου. Στη συνέχεια, έγινε στατιστική επεξεργασία του ώστε να εξαχθούν τα συμπεράσματα».
Τέλος χρόνου
Η κλεψύδρα αδειάζει για την υποβολή αιτήσεων από τα νοικοκυριά που δικαιούνται επίδομα θέρμανσης για το ρεύμα, ενώ στο τέλος του μήνα «ξεκλειδώνει» η δεύτερη δόση της οικονομικής ενίσχυσης για όσους θερμαίνουν την κατοικία τους με πετρέλαιο. Με την προθεσμία για την αίτηση χορήγησης για το επίδομα στο ρεύμα να λήγει τη Δευτέρα 5 Φεβρουαρίου 2024 οι εκτιμήσεις όσον αφορά στον αριθμό των αιτήσεων δεν επιβεβαιώνονται. Ενώ από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μιλούσαν αρχικά για έως και 1,2 εκατ. δικαιούχους, οι αιτήσεις μέχρι στιγμής ανέρχονται σε 452.138 και δύσκολα θα ξεπεράσουν τις 500.000.
Ο λόγος που τα νοικοκυριά «γυρίζουν την πλάτη» στην οικονομική ενίσχυση η οποία θα φανεί στα τιμολόγια ρεύματος για το πρώτο τρίμηνο του έτους είναι οι «κόφτες» που έχουν τεθεί.
Ποιοι εξαιρούνται
Όποιος λάβει το επίδομα θέρμανσης για ρεύμα αποκλείεται από το κοινωνικό τιμολόγιο του ρεύματος, το οποίο ισχύει για ολόκληρο το έτος και το όφελος είναι μεγαλύτερο για τα νοικοκυριά. Συγκεκριμένα, από τη χορήγηση της έκτακτης ενίσχυσης θέρμανσης με ηλεκτρισμό εξαιρούνται οι δικαιούχοι:
– επιδόματος θέρμανσης άλλων πηγών (π.χ. πετρέλαιο, φυσικό αέριο, κ.λπ.), στους οποίους έχουν εγκριθεί οι αιτήσεις που υπέβαλαν για τη χειμερινή περίοδο 2023-2024, όπως και
– του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ) οι οποίοι υπολογίζονται σε περίπου 700.000.
Τα νοικοκυριά που δικαιούνται επίδομα για το ρεύμα λαμβάνουν έκτακτη ενίσχυση, η οποία κυμαίνεται από 45 έως 480 ευρώ για όλη την περίοδο εφαρμογής του μέτρου (1.1.2024 έως 31.3.2024). Το ποσό χορηγείται σε έναντι ή εκκαθαριστικό λογαριασμό, ο οποίος εκδίδεται από τον εκάστοτε προμηθευτή.
Πετρέλαιο θέρμανσης
Στο τέλος Φεβρουαρίου αναμένεται να καταβληθεί η δεύτερη δόση του επιδόματος θέρμανσης στους δικαιούχους που χρησιμοποιούν για θέρμανση πετρέλαιο. Συγκεκριμένα θα πληρωθούν όσοι αγόρασαν πετρέλαιο θέρμανσης έως 31 Ιανουαρίου 2024 και τα παραστατικά θα έχουν καταχωρηθεί έως και 15 Φεβρουαρίου 2024. Η τρίτη δόση του επιδόματος θα καταβληθεί έως 30 Απριλίου 2024 για αγορές έως 31η Μαρτίου 2024 και καταχώρηση παραστατικών έως και 15 Απριλίου 2024. Υπενθυμίζεται ότι τον Δεκέμβριο, 763.307 δικαιούχοι έλαβαν την προκαταβολή του επιδόματος και μοιράστηκαν το ποσό των 175,637 εκατ. ευρώ.