Αμέσως μετά τις εκλογές αναμένεται να τεθεί σε πλήρη ισχύ το σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για πλήρη έλεγχο με συνδυαστικές ηλεκτρονικές διασταυρώσεις όλων των οχημάτων που κυκλοφορούν στους ελληνικούς δρόμους προκειμένου να εντοπίζονται με το πάτημα ενός κουμπιού ανασφάλιστα οχήματα, όσα δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ και εκείνα για τα οποία δεν έχουν καταβληθεί τα τέλη κυκλοφορίας.
Μάλιστα, σε επόμενη φάση, αφού πρώτα αποκτηθούν και τεθούν σε παραγωγική λειτουργία εξελιγμένα ηλεκτρονικά συστήματα, θα μπορούν οι ελεγκτικές υπηρεσίες είτε αυτές αποτελούνται από αστυνομικούς είτε από εφοριακούς να εντοπίζουν και εξ αποστάσεως μέσω σκανάρισμα πινακίδας εν κινήσει οχήματα που είναι ανασφάλιστα, δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ ή κυκλοφορούν στους δρόμους χωρίς να έχουν πληρώσει ούτε ένα ευρώ τέλη κυκλοφορίας εις βάρος των εσόδων του κράτους αλλά και των υπολοίπων νομοταγών πολιτών.
Νέο σύστημα ελέγχων
Μετά την πρόσφατη δημοσίευση του σχετικού νόμου στο ΦΕΚ ενεργοποιείται άμεσα ένα νέο σύστημα ηλεκτρονικών ελέγχων αξιοποιώντας διαφορετικές βάσεις δεδομένων του Δημοσίου για τον εντοπισμό όλων των ανασφάλιστων οχημάτων (εκτιμάται ότι ξεπερνούν σε αριθμό τις 500.000), εκείνων που δεν έχουν υποβληθεί σε έλεγχο ΚΤΕΟ ενώ έχουν υποχρέωση και οχημάτων των οποίων οι ιδιοκτήτες δεν έχουν καταβάλει τα τέλη κυκλοφορίας ή τις οφειλές που μπορεί να προκύψουν σε περίπτωση μεταβίβασης.
Οι έλεγχοι θα διενεργούνται σε εξάμηνη βάση από την ΓΓΠΣ με ηλεκτρονική διασταύρωση δεδομένων από τις βάσεις δεδομένων της ΑΑΔΕ, των Υπουργείων Υποδομών και Μεταφορών, Προστασίας του Πολίτη, Εσωτερικών, της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών, από το μητρώο Ασφαλισμένων Οχημάτων του Επικουρικού Κεφαλαίου και του ΤAXISnet. Μάλιστα, έλεγχοι θα διενεργούνται και κατόπιν έκδοσης σχετική εντολής ή κατόπιν ηλεκτρονικών διασταυρώσεων από την ΑΑΔΕ με άντληση στοιχείων από τους παραχωρησιούχους αυτοκινητοδρόμων καθώς και μέσω ειδικής εφαρμογής κινητών συσκευών για τη σάρωση πινακίδων.
Πρόστιμα
Εφόσον εντοπιστούν παραβάσεις, ειδοποιείται ο κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος και του επιβάλλονται σε περίπτωση ανασφάλιστου οχήματος τα εξής πρόστιμα: 1.000 ευρώ για τα λεωφορεία και φορτηγά δημόσιας χρήσης, 500 ευρώ για τα επιβατηγά και άλλα οχήματα κάθε φύσης, 250 ευρώ για τα δίκυκλα. Σε περίπτωση που διαπιστώνεται οφειλή τελών κυκλοφορίας ενός τουλάχιστον έτους βεβαιώνονται στο σύνολό τους τα οφειλόμενα τέλη κυκλοφορίας μετά του προστίμου που αναλογεί, ενώ σε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι το όχημα δεν έχει υποβληθεί εμπροθέσμως σε περιοδικό τεχνικό έλεγχο Κ.Τ.Ε.Ο., επιβάλλεται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών το προβλεπόμενο πρόστιμο.
Από το 2025 θα επιβάλλονται κλιμακωτά πρόστιμα σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής των τελών κυκλοφορίας οχημάτων και συγκεκριμένα οι ιδιοκτήτες ΙΧ θα πληρώνουν επιπλέον 25% επί του τέλους αν καταβληθεί εντός του Ιανουαρίου, 50% αν καταβληθεί τον Φεβρουάριο και 100% αν πληρωθούν τα τέλη κυκλοφορίας από αρχές Μαρτίου και μετά.
Σοβαρή παράβαση
Πολύ σοβαρή παράβαση με αυστηρότατο πρόστιμο θα είναι πλέον η περίπτωση που κάποιος έχει θέσει το όχημά τους σε ακινησία και ενώ έχει ορίσει μία συγκεκριμένη διεύθυνση όπου θα βρίσκεται το όχημα αυτό εντοπιστεί σταθμευμένο σε διαφορετικό σημείο. Στην περίπτωση αίρεται η ακινησία και επιβάλλεται πρόστιμο 10.000 ευρώ από την ΑΑΔΕ πέραν των τελών κυκλοφορίας και του προστίμου μη καταβολής τους.
Χωρίς ΚΤΕΟ
Εν τω μεταξύ, σε περίπου 2,9 εκατομμύρια υπολογίζονται τα οχήματα που κυκλοφορούν στους ελληνικούς δρόμους χωρίς να έχουν περάσει από έλεγχο ΚΤΕΟ, είτε λόγω αμέλειας των ιδιοκτητών τους είτε εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων τους. Την ίδια στιγμή, από τα οχήματα που περνούν από τεχνικό έλεγχο στα δημόσια και ιδιωτικά ΚΤΕΟ, η συντριπτική πλειονότητα περνά επιτυχώς τον έλεγχο, με τα ποσοστά απόρριψης να αγγίζουν μόλις το 4,5%! Εχουν καταγραφεί μάλιστα περιπτώσεις επιχειρήσεων ΚΤΕΟ οι οποίες εμφανίζουν 0% απορρίψεις (!), κάτι που υποδηλώνει πως το σύνολο των οχημάτων που πέρασε τεχνικό έλεγχο σε αυτές κρίθηκε κατάλληλο για κυκλοφορία.
Επανέλεγχος
Το πρόβλημα των ανέλεγκτων οχημάτων από τα ΚΤΕΟ επιχειρείται τώρα να αντιμετωπιστεί με το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση και προβλέπει ότι η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων θα «σκανάρει» τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο (μέσω ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων) όλα τα οχήματα της χώρας, προκειμένου να εντοπίζονται: όσα δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ, τα ανασφάλιστα, αλλά και εκείνα για τα οποία οφείλονται τέλη κυκλοφορίας. Θα ακολουθεί επανέλεγχος εντός τριών μηνών για να διαπιστώνεται αν ασφαλίστηκαν, πέρασαν ΚΤΕΟ ή εξόφλησαν τις οφειλές τελών. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης θα αφαιρούνται η άδεια κυκλοφορίας και οι πινακίδες του οχήματος.
Έλεγχοι
Οι έλεγχοι θα διενεργούνται τουλάχιστον σε εξάμηνη βάση από την ΓΓΠΣ με ηλεκτρονική διασταύρωση δεδομένων από τις βάσεις δεδομένων της ΑΑΔΕ, των υπουργείων Υποδομών και Μεταφορών, Προστασίας του Πολίτη, Εσωτερικών και Μετανάστευσης και Ασύλου, της Ενωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών, από το μητρώο Ασφαλισμένων Οχημάτων του Επικουρικού Κεφαλαίου, της Εναλλακτικής Διαχείρισης Οχημάτων Ελλάδος και του Τaxisnet. Οπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, τα παραπάνω δεδομένα προκαλούν εύλογα σοβαρά ερωτηματικά για τη λειτουργία του θεσμού των ΚΤΕΟ στην Ελλάδα και την αξιοπιστία των ελέγχων που γίνονται σε αυτά.
Και όλα αυτά τη στιγμή που η επίσημη πολιτεία εντάσσει πλέον και τους ελέγχους των ΚΤΕΟ στο «σαφάρι» των ελέγχων με επίκεντρο τα οχήματα, που θα διενεργεί κάθε εξάμηνο η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων μέσω ειδικής ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους πιο γερασμένους στόλους οχημάτων μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με τη μέση ηλικία των οχημάτων να έχει πλέον φτάσει τα 17 έτη. Ωστόσο, στη χώρα μας το ποσοστό των απορρίψεων στα ΚΤΕΟ κινείται μόλις στο 4,5%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι περίπου 15% και στη Γερμανία, η οποία διαθέτει έναν πολύ νεότερο στόλο οχημάτων, φτάνει έως και το 35%.
Τα δίκυκλα
Χειρότερη είναι η κατάσταση με τα δίκυκλα, τα οποία πρέπει επίσης να περνούν από τεχνικό έλεγχο. Ωστόσο, εκτιμάται ότι από το σύνολο των περίπου 1,2 εκατ. δικύκλων που κυκλοφορούν στην Ελλάδα, στα ΚΤΕΟ δεν προσέρχεται πάνω από το 1/3. Ακόμα δυσμενέστερα είναι τα στοιχεία για την επίσης υποχρεωτική Κάρτα Ελέγχου Καυσαερίων (ΚΕΚ), το κόστος της οποίας κυμαίνεται μεταξύ 12 και 15 ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των επιχειρήσεων ΚΤΕΟ, από τα περίπου 9 εκατ. οχήματα που κυκλοφορούν στους ελληνικούς δρόμους, πάνω από 6 εκατ. δεν διαθέτουν έγκυρη ΚΕΚ, με εκπροσώπους του κλάδου να σημειώνουν ότι κι από αυτά που διαθέτουν, τα περισσότερα την έχουν επειδή είναι υποχρεωτική η έκδοσή της κάθε φορά που ένα όχημα περνά από τεχνικό έλεγχο. Τόσο το φλέγον ζήτημα των ανέλεγκτων οχημάτων, όσο και ο χαμηλός μέσος όρος απορρίψεων από τα ΚΤΕΟ είναι γνωστά στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εδώ και χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχει δρομολογηθεί έως τώρα ασφαλές πλαίσιο αντιμετώπισής τους.
Το πρόστιμο που ορίζει σήμερα ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) για τη μη κατοχή έγκυρου πιστοποιητικού τεχνικού ελέγχου από ΚΤΕΟ ανέρχεται σε 400 ευρώ, ενώ σε ισχύ βρίσκεται από το 2018 και το πρόσθετο «ψηφιακό πρόστιμο» των 150 ευρώ, το οποίο θα βεβαιωνόταν από τη φορολογική Αρχή ύστερα από την ηλεκτρονική διασταύρωση των μητρώων.
Εποπτεία των ΚΤΕΟ
Παράγοντες που παρακολουθούν εδώ και χρόνια την κατάσταση με τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων στη χώρα, επισημαίνουν ότι από πλευράς πολιτείας απαιτούνται πρόσθετα αυστηρά μέτρα με επίκεντρο την εποπτεία της λειτουργίας των ΚΤΕΟ. Οι ίδιοι προτείνουν τα στατιστικά αποτελέσματα της λειτουργίας ενός ΚΤΕΟ να αναλύονται αυτόματα και να υπάρχει η δυνατότητα ειδοποιήσεων (alerts) για «παράξενα» δεδομένα, όπως π.χ. εάν το αποτέλεσμα ενός ΚΤΕΟ που κάνει 3.000 ελέγχους είναι πάντα το ίδιο.
Έρχεται το ετήσιο ΚΤΕΟ για τα παλαιότερα οχήματα;
Τρόπους για να επιτύχει αυξημένη εποπτεία στο στόλο των οχημάτων που κυκλοφορούν στη χώρα, ειδικότερα για τα μεγαλύτερης ηλικίας ΙΧ, αναζητά το υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών. Έτσι πέρα από τη διασύνδεση των ΚΤΕΟ με το ηλεκτρονικό σύστημα του υπουργείου, που με τη σειρά του συνδέεται με την ΑΑΔΕ, εξετάζεται ένα ακόμα μέτρο. Το μέτρο αυτό θα είναι η υποχρέωση ετήσιου ελέγχου για μια κατηγορία οχημάτων. Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζει το ΥΜΕ, τα οχήματα αυτά θα είναι όσα έχουν κυκλοφορήσει στην αγορά για περισσότερα από 10 ή 15 χρόνια.
Το συγκεκριμένο μέτρο δεν είναι νέο, καθώς στην πλειοψηφία των κρατών – μελών της ΕΕ ισχύει εδώ και πολλά χρόνια για τα οχήματα που έχουν συμπληρώσει 8 έτη κυκλοφορίας, ενώ σε κάποιες χώρες αυτό ισχύει ακόμα και για τα οχήματα 5ετίας. Μέχρι σήμερα, υποχρεωμένοι να περάσουν από ΚΤΕΟ είναι οι κάτοχοι οχημάτων, αφού αυτά κλείσουν 4 χρόνια κυκλοφορίας στους δρόμους της χώρας. Μετά τον πρώτο έλεγχο, υπάρχει επανέλεγχος κάθε διετία. Ο ιδιοκτήτης κάθε οχήματος έχει την υποχρέωση να το περάσει από τεχνικό έλεγχο από τρεις εβδομάδες πριν από την προβλεπόμενη ημερομηνία, έως και μία εβδομάδα μετά από αυτήν.
Σε περίπτωση εκπρόθεσμου ελέγχου, εκτός από το κόστος του ελέγχου επιβάλλεται επιπλέον πρόστιμο, το οποίο εξαρτάται από το χρόνο καθυστέρησης του ελέγχου. Όπως φαίνεται όμως, το πρόστιμο είναι κάτι που δεν φοβίζει τους Έλληνες οδηγούς. Αναλυτικά τα πρόστιμα που επιβάλλονται για τις καθυστερήσεις στο ΚΤΕΟ: • Για καθυστέρηση έως 30 ημέρες: Επιβατικά ΙΧ 16 € – Δίκυκλα 10 € • Για καθυστέρηση έως 6 μήνες: Επιβατικά ΙΧ 33 € – Δίκυκλα 20 € • Για καθυστέρηση άνω των 6 μηνών: Επιβατικά ΙΧ 65 € – Δίκυκλα 41 €. Αυτό που θέλει να πετύχει το υπουργείο είναι να γίνει πιο σίγουρος ο έλεγχος των οχημάτων, καθώς αρκετοί είναι αυτοί που αφήνουν τα αυτοκίνητά τους χωρίς έλεγχο είτε επειδή το αμελούν, είτε επειδή αυτά είναι ακατάλληλα για κυκλοφορία στους δρόμους. Αν οι συζητήσεις στο ΥΜΕ προχωρήσουν και αποφασιστεί ο ετήσιος έλεγχος των παλαιότερων ΙΧ, αναμένεται να επηρεάσουν πάνω από δύο εκατ. αυτοκίνητα στη χώρα.