Η έντονη αλλαγή πολιτικών συσχετισμών μετά τις Ευρωεκλογές έχει προκαλέσει αναταραχές στις αγορές χρέους των χωρών τις ΕΕ, με τις αγορές να προσπαθούν τώρα να εκτιμήσουν τις νέες εξελίξεις. Μεγάλη πρωταγωνίστρια στις συναλλαγές με ομόλογα από τις αρχές της εβδομάδας είναι η Γαλλία η οποία οδεύει ολοταχώς προς δύο γύρους εκλογών στις 30 Ιουνίου και 7 Ιουλίου.
Η μεγάλη διαφορά που έχει δημιουργήσει το κόμμα Εθνικός Συναγερμός (Rassemblement National -RN) της Μαρίν Λεπέν, το οποίο έλαβε το 32% των ψήφων, από το δεύτερο πλέον κόμμα του προέδρου Μακρόν το οποίο έλαβε μόλις 15%, έχει δημιουργήσει αβεβαιότητα για τις εξελίξεις. Αυτό έχει μεταφραστεί, τουλάχιστον προς το παρόν, σε πτώση των τιμών των κρατικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας της Γαλλίας και σε αύξηση των αποδόσεών τους.
Οι αποδόσεις αυτές ενισχύθηκαν κατά 7 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκαν στο 3,31%, πριν να υποχωρήσουν στη συνέχεια στο 3,24%. Τη Δευτέρα είχαν αυξηθεί κατά επιπλέον 8 μονάδες βάσης. Πλέον, το περιθώριο διαφοράς (spread) με τα κρατικά ομόλογα αναφοράς αντίστοιχης διάρκειας της Γερμανίας (Bund) διευρύνθηκε έως τις 64 μονάδες βάσης που είναι το μεγαλύτερο από τον Οκτώβριο του 2023.
Η Γαλλία μαζί με την Ιταλία και την Ελλάδα έχουν δει τη μεγαλύτερη αύξηση αποδόσεων των κρατικών ομολόγων τους μέσα σε διάστημα μηνός, με τη σχετική αύξηση να φτάνει τις 25 μονάδες βάσης περίπου.
Αβεβαιότητα βλέπει η ING
Μετά τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών η αντίδραση της αγοράς είναι αβεβαιότητα η οποία από μόνη της είναι αρκετή ώστε να οδηγήσει σε διεύρυνση των spreads, σχολίαζαν στο Reuters αναλυτές του ολλανδικού χρηματοπιστωτικού οργανισμού ING. Η μεγαλύτερη τέτοια αβεβαιότητα εστιάζεται στις εκλογές στη Γαλλία που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης. Θετικό παραμένει το γεγονός πως η ζήτηση για κρατικά ομόλογα της Γερμανίας παραμένει ενισχυμένη, κάτι που -όπως λένε οι ίδιες πηγές της ING- απομακρύνει το ενδεχόμενο μεγαλύτερων πωλήσεων σε ευρωπαϊκό χρέος.
Η JPMorgan Asset Management από την πλευρά της αναγνωρίζει τις προκλήσεις που δημιουργούνται μετά τις Ευρωεκλογές για τις αγορές ομολόγων, αλλά εμφανίζεται κι αυτή πιο θετική απέναντι στην Ευρώπη –ιδιαίτερα την ώρα που οι ΗΠΑ οδεύουν προς προεδρικές εκλογές το Νοέμβριο. Για τους επενδυτές οι οποίοι θυμούνται ακόμη την κρίση χρέους του 2010 τα αποτελέσματα των εκλογών για το Ευρωκοινοβούλιο αποτελούν μια πηγή ανησυχίας.
Όμως οι νέες εξελίξεις είναι προτιμότερο να εξετάζονται συνολικά, επισημαίνει η Karen Ward, η επικεφαλής χάραξης στρατηγικής αγορών (chief market strategist) για Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική της JPMorgan Asset Management. Ενώ τα δεξιά κόμματα που είδαν τη δύναμή τους να αυξάνεται σημαντικά, κανένα από αυτά δεν τάσσεται υπέρ διάλυσης του ευρώ, επισημαίνει σε άρθρο της στους Financial Times.
Ως κοινός παρονομαστής μεταξύ των δεξιών κομμάτων θεωρείται περισσότερο η δυσαρέσκεια για τις μεταναστευτικές και κλιματικές πολιτικές που ακολουθούνται μέχρι σήμερα που θεωρείται ότι βλάπτουν τις εγχώριες βιομηχανίες. Επίσης, το εκλογικό σώμα στη Γαλλία πιθανότατα γοητεύεται επίσης από την αντίθεση της Μαρίν Λεπέν στη σταθερή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, εκτιμά η ίδια.
Οι επενδυτές
Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι πως οι επενδυτές ομολόγων αμφισβητούν ευλόγως τη δημοσιονομική κατεύθυνση της Γαλλίας και πιέζουν υψηλότερα τις αποδόσεις των γαλλικών κρατικών ομολόγων. Αλλά η πιθανότητα να ωθήσει η αγορά υψηλότερα τις αποδόσεις σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία είναι πιο μικρή, θεωρεί η Karen Ward.
«Γενικά, είμαι πιο θετική για τις προοπτικές των ευρωπαϊκών ομολόγων παρά των αμερικανικών καθώς πάμε προς τις εκλογές στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο. Ενώ υπάρχουν ακόμη πολλά να μάθουμε για τις μελλοντικές πολιτικές, οι εκστρατείες του Τζο Μπάιντεν και του Ντόναλντ Τραμπ επικεντρώνονται και οι δύο σε πολιτικές που βάζουν πρώτα από όλους της Αμερική» (America-first), σημειώνει. Τέτοιες πολιτικές συμπεριλαμβάνουν τον περιορισμό της μετανάστευσης και της αύξησης των δασμών, με στόχο την τόνωση των θέσεων εργασίας για τους Αμερικανούς.
Τα δύο «αγκάθια»
Περιβάλλον και μετανάστευση θα είναι τα δύο «αγκάθια» που θα θέσουν οι ακροδεξιοί σχηματισμοί που εισέρχονται στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, σύμφωνα με το πρώτο επίπεδο ανάλυσης των περισσοτέρων ξένων που παρακολούθησαν τις ευρωεκλογές της Κυριακής. Σε αυτό συμφωνούν οι Deutsche Bank, η HSBC, η Goldman Sachs και η UBS, κατά την κάλυψη των πολιτικών εξελίξεων, αν και ο τόνος τους ήταν καθησυχαστικός για τη συνέχεια της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προφανώς θα μείνει υπό τον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
Υπάρχουν ωστόσο κάποιες ανησυχίες για τις χώρες που είδαν τις κυβερνήσεις τους να χάνουν μεγάλο μέρος της εκλογικής τους δύναμης, ειδικά στη Γαλλία, καθώς αυτό θα μπορούσε να είναι ένας σοβαρός ανασταλτικός καταλύτης για την τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων, υπό το φόβο της κατάρρευσης. Σαφώς οι εξελίξεις στη Γαλλία θα μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον εωσότου επιβεβαιωθεί ή όχι το σενάριο της «συγκατοίκησης» μιας κυβέρνησης υπό το RN της Μαρίν Λεπέν και του νυν προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, καθώς η δεύτερη οικονομία της Ευρώπης βρίσκεται σε πολιτική αβεβαιότητα.
Η Deutsche Bank
Καθησυχαστική είναι η Deutsche Bank για τη μελλοντική πολιτική της Ευρώπης, εκτιμώντας ότι δεδομένου του ότι η κεντρώα πλειοψηφία κατέχει το 56% των συνολικών ψήφων, η ΕΕ είναι πιθανό να συνεχίσει να ακολουθεί μια ανάλογη πολιτική πορεία. Αυτό σημαίνει ότι η νομοθετική διαδικασία της ΕΕ σχετικά με τις μελλοντικές προτεραιότητες πολιτικής (αμυντική ολοκλήρωση, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας) είναι απίθανο να παρεμποδιστεί την επόμενη πενταετή νομοθετική περίοδο.
Ωστόσο, η στροφή προς τα δεξιά στο ΕΚ (όλα τα δεξιά κόμματα κερδίζουν το 22% των συνολικών ψήφων) είναι πιθανό να έχει κάποιο αντίκτυπο στη συζήτηση για την πολιτική και θα μπορούσε να επηρεάσει τη μορφή της νέας νομοθεσίας σε τομείς πολιτικής όπως η μετανάστευση και η Πράσινη Συμφωνία, εκτιμά η Deutsche Bank.
Η αβεβαιότητα
Επίσης, η Deutsche Bank εκτιμά ότι η Ursulla Von der Leyen (VdL) είναι πιθανό να παραμείνει επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας της ΕΕ, αλλά η κοινοβουλευτική ψηφοφορία επιβεβαίωσης μπορεί να παραμείνει περιορισμένη. Οι ηγέτες της ΕΕ είναι πιθανό να προτείνουν επίσημα το VdL για την επόμενη Προεδρία της Επιτροπής στις 27-28 Ιουνίου, καθώς η πλειοψηφία των ηγετών της ΕΕ είναι από την ομάδα του κόμματός της.
Αναφορικά με την προσέλευση των ψηφοφόρων, η Deutsche Bank βλέπει ότι παρέμεινε σταθερή στο 51%, γεγονός που υποδηλώνει ότι η πλειοψηφία του εκλογικού σώματος δεν θεωρεί τις εκλογές του Ευρωκοινοβουλίου ως γεγονός δεύτερης τάξης. Ωστόσο, η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα δεν κινητοποίησε περισσότερους ψηφοφόρους και δεν ευαισθητοποίησε για δράση σε επίπεδο ΕΕ που απαιτείται για την επίλυση των τρεχουσών προκλήσεων σχετικά με την ασφάλεια και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.
Goldman Sachs
Από τη μεριά της η Goldman Sachs βλέπει δύο τρόπους με τους οποίους μια ακροδεξιά κυβέρνηση στη Γαλλία θα μπορούσε να παρέμβει στην ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική. Πρώτον, ορισμένες από τις προτάσεις πολιτικής της ακροδεξιάς σχετικά με την ενιαία αγορά και τους μεταναστευτικούς περιορισμούς θα θεωρηθούν πιθανότατα αντίθετες με το ευρωπαϊκό δίκαιο και θα μπορούσαν να δημιουργήσουν τριβές στο διάλογο με τις Βρυξέλλες.
Δεύτερον, μεγάλα θεσμικά βήματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο -όπως η έκδοση κοινού χρέους και η ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση- πιθανότατα θα απαιτούσαν κοινοβουλευτική έγκριση και θα μπορούσαν να παρεμποδιστούν από μια αποκλειστική ακροδεξιά πλειοψηφία. Η Goldman Sachs ήρθε σε επαφή με επενδυτές και συγκέντρωσε τα ερωτήματα που διατύπωσαν.
Καμπανάκι HSBC
Η HSBC υπενθυμίζει την ανάλυσή της στις 31 Μαΐου 2024, προκειμένου να επαναλάβει την εκτίμησή της ότι συχνά οι πιο σημαντικές επιπτώσεις των ευρωπαϊκών εκλογών -τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα- τείνουν να είναι στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο. Και πράγματι, αυτό ίσχυσε και αυτή τη φορά, με την έντονη εμφάνιση του RN που οδήγησε τον Πρόεδρο Μακρόν να προκηρύξει πρόωρες κοινοβουλευτικές εκλογές. Η Γαλλία δεν ήταν η μόνη χώρα που αντιμετώπισε σημαντικές συνέπειες – επίσης ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Αλεξάντερ ΝτεΚρού, ανακοίνωσε την παραίτησή του μετά την ήττα του κόμματός του στις ομοσπονδιακές εκλογές που διεξήχθησαν παράλληλα με τις ευρωπαϊκές εκλογές.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο μεγαλύτερος χαμένος ήταν το κεντρώο μεταρρυθμιστικό κόμμα Renew – που αποτελείται από το κόμμα της Αναγέννησης του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν – το οποίο έχασε 22 έδρες και τώρα έχει 80 ευρωβουλευτές. Επίσης οι Πράσινοι έχασαν 19 έδρες και τώρα προβλέπεται να έχουν 52 ευρωβουλευτές. Μεταξύ των δεξιών κομμάτων, οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές (ECR) κέρδισαν τρεις έδρες (72 ευρωβουλευτές), ενώ το Identity and Democracy (ID) κέρδισε 9 έδρες (58 ευρωβουλευτές).
Στη Γαλλία
Η ανακοίνωση των πρόωρων εκλογών στη Γαλλία έχει προκαλέσει σοκ σε όλη την Ευρώπη και θα είναι το κλειδί για τη διαμόρφωση του μέλλοντος της χώρας, καθώς και της Ευρώπης, σύμφωνα με την HSBC. Πράγματι, τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών αυξάνουν την πιθανότητα το RN να γίνει η μεγαλύτερη ομάδα στο γαλλικό κοινοβούλιο (παρόλο που υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο εκλογών – πλειοψηφία σε δύο γύρους για κάθε εκλογική περιφέρεια στις βουλευτικές εκλογές, αναλογική ψήφος σε έναν γύρο για το ευρωεκλογές – και επίσης η συμμετοχή τείνει να είναι μεγαλύτερη στις εσωτερικές εκλογές).
Δεν υπάρχουν πρόσφατες δημοσκοπήσεις για τα πιθανά αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών, αλλά σύμφωνα με μια ιδιωτική δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε από την Ipsos για το κεντροδεξιό κόμμα Les Republicains (LR) τον περασμένο Δεκέμβριο, το RN θα δείχνει να κερδίζει μεταξύ 243 και 305 έδρες στην Εθνοσυνέλευση που θα επέτρεπε την επίτευξη απόλυτης πλειοψηφίας. Εάν το RN κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση, ο Πρόεδρος Μακρόν θα μπορούσε να αναγκαστεί σε περίοδο «συγκατοίκησης» και ίσως χρειαστεί να διορίσει έναν πρωθυπουργό από το RN, πιθανότατα τον Μπαρντελά. Μια άλλη επιλογή θα ήταν να παραιτηθεί ο Μακρόν, κάτι που θα οδηγούσε σε νέες προεδρικές εκλογές.