Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, συμμετείχε ως ομιλητής στην εκδήλωση «10 χρόνια συνεργασίας ΗΠΑ-ΕΕ στο υγροποιημένο φυσικό αέριο», στο πλαίσιο της επίσκεψης που πραγματοποιεί στην Ουάσιγκτον.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι «η ενέργεια συνιστά πυλώνα ασφάλειας και ανθεκτικότητας, και θεμελιώδες δομικό στοιχείο της στρατηγικής σύγκλισης μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής», συμπληρώνοντας πως «σήμερα, οι ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 60%, καθιστώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση τον μεγαλύτερο παγκόσμιο προορισμό για αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο».
Επιπλέον, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπενθύμισε ότι «το 2022, όταν η Ρωσία εργαλειοποίησε την ενέργεια και άφησε πολλές χώρες στο σκοτάδι, οι ΗΠΑ στάθηκαν στο πλευρό της ΕΕ. Τον Μάρτιο, η ΕΕ ξεκίνησε μια ιδιαίτερα φιλόδοξη και αποφασιστική διαδικασία, το REPowerEU, όπου ομόφωνα αποφασίστηκε ότι αποτελεί οξύμωρο από τη μία να στηρίζουμε στρατιωτικά, οικονομικά και πολιτικά την Ουκρανία απέναντι στη ρωσική εισβολή και από την άλλη να χρηματοδοτούμε τη ρωσική πολεμική μηχανή που εισέβαλε στην Ουκρανία. Αυτό το οξύμωρο σταμάτησε όταν αποφασίσαμε τον Μάρτιο του 2025 ότι θα καταργήσουμε σταδιακά το ρωσικό αέριο έως το τέλος του 2027».
Εν συνεχεία, είπε «για την Ελλάδα, ως χώρα που έχει βιώσει την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, αυτή ήταν αυτονόητη θέση: να στηρίξουμε την Ουκρανία, όπως κάνουμε από την πρώτη ημέρα, και να σταματήσουμε τη ρωσική επιθετικότητα».
Ανέφερε, ότι η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει μεριμνήσει για τη σημαντική ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών της χώρας.
Για τον Κάθετο Διάδρομο, είπε ότι είναι κάτι πολύ περισσότερο από φυσικό αέριο. Είναι μια αρτηρία ειρήνης και ευημερίας. Ο Νταγκ Μπέργκαμ, Υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, είχε δηλώσει σε podcast του FDD τον Οκτώβριο ότι «ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να πετύχει. Η δημιουργία ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή μπορεί να αποτρέψει συγκρούσεις και πολέμους περισσότερο απ’ ό,τι μπορεί το ΝΑΤΟ».
Ο κ. Παπασταύρου έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα:
«Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη παράμετρος: πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το ρωσικό αέριο δεν θα επανεισέλθει στην Ευρώπη. Το ρωσικό αέριο βρίσκει αυτή την στιγμή «ανορθόδοξους» τρόπους για να επιστρέφει. Η νέα ρύθμιση της ΕΕ προβλέπει ότι οτιδήποτε έρχεται από την Τουρκία θεωρείται εκ προοιμίου ρωσικής προέλευσης, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο. Αλλά πρέπει να δούμε αν αυτό αρκεί.
Αν δεν υπάρχει πεποίθηση ότι η απεξάρτηση είναι μη αναστρέψιμη, τότε δεν θα επιτευχθεί. Το ρωσικό αέριο μπορεί να επανέλθει μέσω Τουρκίας – περίπου 17 δισ. κυβικά μέτρα το 2025. Αν αυτά δεν εξαλειφθούν, δεν θα υπάρξει πραγματική απεξάρτηση. Αν επιστρέψει σε χαμηλότερη, ανταγωνιστική τιμή, μπορεί να υπονομεύσει τη διαδικασία. Είναι πραγματικός κίνδυνος. Παρά τον εμπορικό ανταγωνισμό, είμαστε ενωμένοι σε ένα: δεν θέλουμε να ξαναδούμε την Ευρώπη υπό την ενεργειακή ομηρία της Ρωσίας», κατέληξε χαρακτηριστικά.
Στενή συνεργασία ΗΠΑ–ΕΕ
Η λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου, όπως ανέφερε, απαιτεί στενό συντονισμό πέντε κρατών και των αντίστοιχων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς. Στην πρόσφατη μηνιαία διαδικασία δέσμευσης δυναμικότητας, καλύφθηκε το 98% της διαθέσιμης χωρητικότητας της διαδρομής Route 1, στοιχείο που καταδεικνύει τη δυναμική και τη στρατηγική αξία του έργου.
Τέλος, επισήμανε ότι, παρά τον ανταγωνισμό μεταξύ χωρών όπως η Πολωνία, η Λιθουανία και η Κροατία, υπάρχει πλήρης συνεργασία ώστε να διασφαλιστεί ότι το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα επανέλθει στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω έμμεσων διαδρομών. Όπως τόνισε, απαιτείται διαρκής εγρήγορση και στενή συνεργασία ΗΠΑ–ΕΕ, προκειμένου να αποτραπεί κάθε πιθανή «πίσω πόρτα» για ρωσικό αέριο, μεταξύ άλλων μέσω της Τουρκίας.
«Με λίγα λόγια, παρά τον ανταγωνισμό, η συνεργασία μας παραμένει ισχυρή και προσανατολισμένη σε έναν κοινό στόχο, να μην υπονομευθεί ποτέ ξανά η ευρωπαϊκή ασφάλεια μέσω ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία» κατέληξε.