Σημαντικές απώλειες καταγράφει το τελευταίο διάστημα το Χρηματιστήριο Αθηνών, καθώς η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει την επενδυτική ψυχολογία και αυξάνει τη μεταβλητότητα στις αγορές.
Από την έναρξη των συγκρούσεων, η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά έχει χάσει περίπου 10,4 δισ. ευρώ σε κεφαλαιοποίηση, ενώ ο Γενικός Δείκτης Χρηματιστηρίου Αθηνών υποχωρεί κατά 6,81%, σχεδόν εξαλείφοντας τα κέρδη που είχε καταγράψει από την αρχή του 2026.
Η συνολική χρηματιστηριακή αξία των εισηγμένων εταιρειών μειώθηκε στα 146,7 δισ. ευρώ από 157,1 δισ. ευρώ πριν από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, ο τραπεζικός δείκτης καταγράφει ακόμη μεγαλύτερη πίεση, με απώλειες που φτάνουν το 8,35%, αποτυπώνοντας τη γενικότερη επιφυλακτικότητα των επενδυτών απέναντι στον κλάδο.
Μετοχές που άντεξαν
Μέσα στο αρνητικό κλίμα, ορισμένες μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης κατάφεραν να κινηθούν κόντρα στην τάση. Θετική πορεία κατέγραψαν οι τίτλοι της ΕΥΔΑΠ με άνοδο 7,78%, των HelleniQ Energy με κέρδη 1,87% και της Motor Oil που κινήθηκε οριακά ανοδικά κατά 0,05%. Αντίθετα, σημαντικές πιέσεις δέχθηκαν αρκετές μετοχές της υψηλής κεφαλαιοποίησης.
Τις μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψαν η Aegean Airlines (-15,60%), η Optima Bank (-12,68%), η Viohalco (-12,55%) και η ElvalHalcor (-12,47%). Απώλειες άνω του 11% σημείωσαν επίσης η Titan Cement και η Piraeus Bank. Πιέσεις καταγράφονται και σε άλλους βασικούς τίτλους της αγοράς, όπως η Eurobank, η ΔΕΗ, η Lamda Development, ο ΟΠΑΠ και η Alpha Bank. Μικρότερη πτώση καταγράφουν εταιρείες όπως η Aktor και ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς.
Θα κρίνει τις αγορές
Η εξέλιξη της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες, Ισραήλ και Ιράν θεωρείται καθοριστική για την πορεία των αγορών διεθνώς. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Moody’s, ένα βασικό σενάριο προβλέπει διάρκεια σύγκρουσης 4 έως 6 εβδομάδων, κάτι που θα οδηγούσε σε ελεγχόμενες επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας, στις οικονομίες του Κόλπου και στο διεθνές εμπόριο.
Ωστόσο, σε περίπτωση παράτασης των συγκρούσεων, η Moody’s προειδοποιεί για αλυσιδωτές επιπτώσεις και αυξημένους πιστωτικούς κινδύνους, οι οποίοι θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές συνθήκες.
Εταιρείες «αμυντικές»
Σύμφωνα με ανάλυση της Axia Ventures Group και της Alpha Finance, η επίδραση του πολέμου στο ελληνικό χρηματιστήριο παραμένει μέχρι στιγμής περιορισμένη. Οι επενδυτές στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε εταιρείες με πιο «αμυντικά» χαρακτηριστικά, όπως ο ΟΤΕ, ο ΟΠΑΠ, η Jumbo, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η Cenergy Holdings, ο ΑΔΜΗΕ και η ΕΥΔΑΠ.
Για τα ελληνικά διυλιστήρια εκτιμώνται μεικτές επιπτώσεις βραχυπρόθεσμα. Τanto η HelleniQ Energy όσο και η Motor Oil φαίνεται ότι μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους σε εισροές για αρκετές εβδομάδες, ενώ εταιρείες ενέργειας όπως η Metlen Energy & Metals και η ΔΕΗ ενδέχεται να επωφεληθούν από ισχυρότερη τιμολόγηση ενέργειας.
Αερομεταφορές, τουρισμός
Αντίθετα, ο κλάδος των αερομεταφορών εμφανίζεται πιο ευάλωτος. Η ένταση στη Μέση Ανατολή μπορεί να επηρεάσει την επιβατική κίνηση από και προς την περιοχή, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει τη δραστηριότητα της Aegean Airlines και του Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών.
Στον ναυτιλιακό και λιμενικό τομέα, η Optima Bank εκτιμά ότι μια περιορισμένη σύγκρουση θα έχει μικρό αντίκτυπο στους ελληνικούς λιμένες. Ωστόσο, μια κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη δραστηριότητα κρουαζιέρας και επιβατών στον Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς.
Ο παράγοντας ενέργεια
Για την ελληνική οικονομία, ο μεγαλύτερος κίνδυνος συνδέεται με την πορεία των τιμών ενέργειας. Η Ελλάδα παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενεργειακών αγαθών, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε άνοδος στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου επιβαρύνει το εμπορικό ισοζύγιο και περιορίζει την αναπτυξιακή δυναμική.
Σύμφωνα με την Optima Bank, κάθε αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10 δολάρια ανά βαρέλι μπορεί να μειώσει το ελληνικό ΑΕΠ κατά περίπου 0,15%. Παρά την πρόσφατη διόρθωση, η Bank of America εξακολουθεί να κατατάσσει το ελληνικό χρηματιστήριο στις πιο ελκυστικές αγορές της περιοχής EEMEA (Ανατολική Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική).
Όπως σημειώνει, οι ελληνικές μετοχές εξακολουθούν να προσφέρουν ανταγωνιστικές αποτιμήσεις, υψηλές μερισματικές αποδόσεις και ισχυρές προοπτικές κερδοφορίας. Ωστόσο, η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή προσθέτει έναν νέο παράγοντα αβεβαιότητας, ο οποίος μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση για ρίσκο των διεθνών επενδυτών τους επόμενους μήνες.
Αγορά πετρελαίου
Η αγορά πετρελαίου αρχίζει να προεξοφλεί ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα έχει διάρκεια και δεν είναι μια υπόθεση ημερών ή ακόμα και εβδομάδων. Μια συνειδητοποίηση που αποτυπώνεται και στις τιμές του Brent και του WTI, οι οποίες καθημερινά «καλπάζουν».
Τις προηγούμενες ημέρες, μια σειρά από κινήσεις και ανακοινώσεις φανέρωσαν ότι οι ΗΠΑ, αφενός, δεν είναι προετοιμασμένες να δώσουν σύντομα τέλος στην ιρανική απειλή και, αφετέρου, δεν μπορούν να πείσουν τις ναυτιλιακές εταιρείες και τους παραγωγούς πετρελαίου ότι θα ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Δημοσίευμα του Politico ανέφερε ότι οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για έναν πόλεμο μέχρι το Σεπτέμβριο προκαλώντας «μούδιασμα» στην ευρύτερη αγορά. Οι απανταχού επιχειρήσεις και βιομηχανίες θεωρούν αδιανόητο και άκρως καταστροφικό ένα τέτοιο ενδεχόμενο, που επίσης θα τινάξει στον αέρα τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Ενδεικτική ήταν η απόφαση του Λευκού Οίκου να επιτρέψει στην Ινδία να συνεχίσει για ένα μήνα τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, καθώς αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα εφοδιασμού.
Εχει γίνει περιζήτητο
Το απαγορευμένο ρωσικό πετρέλαιο που βρίσκεται σε τάνκερ ανά την υφήλιο αποτελεί αυτή τη στιγμή την πρώτη γραμμή άμυνας και έχει γίνει περιζήτητο ασχέτως των δυτικών κυρώσεων. Ιδίως οι εισαγωγείς της Ασίας πασχίζουν να εξασφαλίσουν ποσότητες από κάθε δυνατή πηγή για να ανταποκριθούν στις ανάγκες.
Επίσης, έχουν περάσει ήδη τρεις ημέρες από τότε που ο πρόεδρος Τραμπ υποσχέθηκε άμεσα μέτρα για το πετρέλαιο, που θα προσφέρουν κάποια λύση στις ακριβές τιμές, αλλά ακόμα δεν έχουν γίνει οι σχετικές ανακοινώσεις από τα υπουργεία οικονομικών και ενέργειας των ΗΠΑ. Στο μεταξύ, η παραγωγή πετρελαίου και αερίου στις χώρες του Κόλπου σταδιακά μηδενίζεται, καθώς ο αποθηκευτικός χώρος δεν επαρκεί για να φιλοξενήσει τις ποσότητες.
Τα τελευταία στοιχεία έδειξαν ότι υπεράκτιες πλατφόρμες σταμάτησαν να παράγουν, με τα τοπικά διϋλιστήρια να μειώνουν τους ρυθμούς τους, αφού τα προϊόντα δεν έχουν που να πάνε. Μια τρίτη ένδειξη ήταν η κίνηση θυγατρικής της ADNOC να μισθώσει τρία μεγάλα δεξαμενόπλοια εντός του Κόλπου για περίοδο 30-90 ημερών, ως πλωτές αποθήκες.
Τωρινές συνθήκες
Μια απόφαση που ενδεχομένως να μην είχε ληφθεί αν η ίδια θεωρούσε ότι το πρόβλημα θα λήξει μετά από μερικές ημέρες. Το Κατάρ προειδοποίησε ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί να φτάσει τα 150 δολάρια/βαρέλι μέσα στις δύο ή τρεις επόμενες εβδομάδες αν συνεχιστούν οι τωρινές συνθήκες και η αντίστοιχη του φυσικού αερίου στα 117 ευρώ/MWh, δηλαδή τρεις-τέσσερις φορές επάνω.
Επίσης ενδεικτική των εκτιμήσεων για τη χρονική διάρκεια της κρίσης ήταν η απόφαση του Κατάρ να μισθώσει σε άλλους ορισμένα δεξαμενόπλοια LNG που διαθέτει και βρίσκονται εκτός του Περσικού, ώστε να μην παραμείνουν αναξιοποίητα. Πηγές του κλάδου φυσικού αερίου δήλωσαν στο Montel ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν τη δυνατότητα να αντικαταστήσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα τα χαμένα φορτία LNG του Κατάρ.
Ο λόγος είναι ότι οι σταθμοί παραγωγής στις ΗΠΑ δουλεύουν ήδη σχεδόν σε πλήρεις ρυθμούς. Πάντως, δεδομένης της ευέλικτης φύσης των αμερικανικών συμβολαίων, ένας αγοραστής που προσφέρει την κατάλληλη τιμή μπορεί να ανακατευθύνει φορτία προς τον ίδιο, τα οποία αρχικά προορίζονταν για κάποιον άλλο.