Παρά την επιβολή αμερικανικών δασμών, το εμπόριο προϊόντων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών κατέγραψε ιστορικό υψηλό το 2025, αγγίζοντας το 1 τρισ. δολάρια (875 δισ. ευρώ). Ωστόσο, πίσω από τη συνολική θετική εικόνα κρύβονται σημαντικές απώλειες για επιμέρους κλάδους της ευρωπαϊκής οικονομίας, με τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία να δέχεται ισχυρό πλήγμα.
Σύμφωνα με μελέτη του γερμανικού οικονομικού ινστιτούτου IW, οι εξαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 7,7%, φτάνοντας τα 580 δισ. ευρώ, ενώ οι αμερικανικές εξαγωγές προς την Ευρώπη ενισχύθηκαν κατά 2,2%, στα 295 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το εμπορικό πλεόνασμα της ΕΕ διευρύνθηκε, αγγίζοντας τα 285 δισ. ευρώ.
Οι ερευνητές αποδίδουν σημαντικό μέρος της αύξησης στις εμπροσθοβαρείς παραγγελίες που πραγματοποίησαν εισαγωγείς πριν από την εφαρμογή των αμερικανικών δασμών τον Απρίλιο του 2025. Παρόλα αυτά, επισημαίνουν ότι η συνολική εικόνα είναι παραπλανητική, καθώς η ευρωπαϊκή μεταποίηση επηρεάστηκε αρνητικά.
Σημαντικές απώλειες για την αυτοκινητοβιομηχανία
Οι εξαγωγές αυτοκινήτων και ανταλλακτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 20,4% το 2025. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε στη Γερμανία, η οποία πραγματοποιεί σχεδόν τα δύο τρίτα των ευρωπαϊκών εξαγωγών αυτοκινήτων προς την αμερικανική αγορά, με τις εξαγωγές της να υποχωρούν κατά 18,9%.
Αντίθετα, η Ιρλανδία κινήθηκε αντίθετα από τη γενική τάση, καταγράφοντας αύξηση 52,7% στις εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ, κυρίως χάρη στα φαρμακευτικά και χημικά προϊόντα, τα οποία εξαιρούνται από το καθεστώς των δασμών.
Συνολικά, τα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ παρουσίασαν μείωση στις εξαγωγές αγαθών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκτός από την Ιρλανδία, μόνο η Τσεχία (+5,1%), η Ιταλία (+7,2%), η Δανία (+10,6%) και η Φινλανδία (+10,8%) κατέγραψαν αύξηση.
Ρεκόρ και στις υπηρεσίες, αλλά με ευρωπαϊκό έλλειμμα
Ιστορικό υψηλό σημείωσε και το διατλαντικό εμπόριο υπηρεσιών, το οποίο ανήλθε στα 865 δισ. ευρώ. Ωστόσο, σε αυτήν την κατηγορία η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε έλλειμμα ύψους 178 δισ. ευρώ.
Η μελέτη του IW επισημαίνει ότι η συνολική εμπορική σχέση μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού εμφανίζεται πολύ πιο ισορροπημένη όταν συνυπολογίζονται τόσο τα αγαθά όσο και οι υπηρεσίες, καθώς το έλλειμμα της ΕΕ στις υπηρεσίες αντισταθμίζει σε σημαντικό βαθμό το πλεόνασμα στα αγαθά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι πληρωμές για δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως άδειες λογισμικού, πατέντες και εμπορικά σήματα, οι οποίες αντιστοιχούν σε περισσότερο από το 40% των εισαγωγών υπηρεσιών της ΕΕ από τις ΗΠΑ, καταγράφοντας αύξηση 13,7%.
Μείωση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών
Παρότι οι υπηρεσίες δεν έχουν μέχρι στιγμής βρεθεί στο στόχαστρο των αμερικανικών δασμών, η εμπορική αντιπαράθεση είχε έμμεσες συνέπειες. Ενδεικτικά, οι εισαγωγές ταξιδιωτικών υπηρεσιών από τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά περίπου 8%, γεγονός που, σύμφωνα με τη συντάκτρια της μελέτης Γκαλίνα Κόλεβ-Σέφερ, συνδέεται με τη μείωση των Ευρωπαίων τουριστών που ταξίδεψαν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το γερμανικό ινστιτούτο IW εκτιμά ότι η υφιστάμενη εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών ευνοεί περισσότερο την αμερικανική πλευρά, ωστόσο τη θεωρεί μια ρεαλιστική βάση συνεργασίας. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι τυχόν νέες δασμολογικές απειλές θα ενισχύσουν την αβεβαιότητα και θα επιβαρύνουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.