Του Βασιλη Ταλαμαγκα
Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε να κάνει αισθητή την παρουσία του -μάλλον έμμεσα- στο Αιγαίο, με τρόπο που μόνο καθησυχαστικός δεν μπορεί να χαρακτηριστεί για τα ελληνικά συμφέροντα. Αμέσως μετα το τέλος της συνέντευξης Τύπου για τον «ένα χρόνο της προεδρίας» του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ «έτρεξε» να μιλήσει για μια ακόμα φορά με τον Ερντογαν .
Το μήνυμα ήταν σαφές: η Άγκυρα έχει απευθείας γραμμή επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο και μάλιστα υψηλής προτεραιότητας.
Για την Ελλάδα, που εδώ και χρόνια επενδύει στη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, το στιγμιότυπο αυτό μόνο αδιάφορο δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Παρότι η μοναδική διαφορά με την Τουρκία – όπως δηλώνουν ξεκάθαρα – ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών , ο υπουργός Άμυνας και ο ίδιος ο πρωθυπουργός , είναι η ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα , το Αιγαίο παραμένει ζώνη έντασης, με την γείτονα να αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα και να εργαλειοποιεί τη γεωπολιτική της θέση. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε ένδειξη προνομιακής μεταχείρισης της Άγκυρας από την Ουάσιγκτον δημιουργεί εύλογη ανησυχία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, είχε και ένα σχόλιο που ακούστηκε στο παρασκήνιο και δεν πέρασε απαρατήρητο. Ένας γηραιός κεντροδεξιός παράγοντας, με πολυετή εμπειρία στα πολιτικά πράγματα, σχολίασε σε ομήγυρη με δηκτικό χιούμορ: «Αφού ο Μητσοτάκης ψάχνει ένα ραντεβού με τον Ερντογάν και δεν το βρίσκει, γιατί δεν βάζει… “μέσο” τον Ερντογάν;».
Η ειρωνεία του σχολίου αποτυπώνει με ακρίβεια το αίσθημα αμηχανίας που επικρατεί σε τμήμα του πολιτικού συστήματος.
Πίσω από το χιούμορ, όμως, κρύβεται μια σοβαρή πραγματικότητα. Η Τουρκία φαίνεται να διαθέτει πολλαπλά κανάλια επιρροής και να κινείται με αυτοπεποίθηση στο διεθνές πεδίο, ενώ η Ελλάδα συχνά εμφανίζεται να ακολουθεί, ελπίζοντας σε συμμαχικές παρεμβάσεις. Η εικόνα ενός Αμερικανού προέδρου που «σηκώνει συνεχώς το τηλέφωνο» για τον Ερντογάν ενισχύει την αίσθηση αυτής της ανισορροπίας.
Το ζητούμενο, λοιπόν, για την Αθήνα δεν είναι απλώς ένα ραντεβού ή μια φωτογραφία, αλλά μια ουσιαστική στρατηγική που θα θωρακίζει τα ελληνικά συμφέροντα ανεξαρτήτως προσώπων και συγκυριών. Διότι στην εξωτερική πολιτική, πέρα από τους συμβολισμούς , περισσότερο σημαντική είναι και η …ουσία .