Δεν υπήρξε περίοδος που να μην «έπαιζε» το σενάριο πολεμικής σύρραξης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία. Πολιτικές «επιθέσεις», καθημερινές παραβιάσεις του εναέριου χώρου αλλά και η σκληρή κριτική των ΜΜΕ της γειτονικής χώρας προς το πρόσωπο της Ελλάδας οδήγησαν στην συγκεκριμένη εντύπωση.
Με αφορμή τα αμέτρητα γεγονότα που έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια κάποιος θα μπορούσε να συμπεράνει γιατί ένας πόλεμος Ελλάδας – Τουρκίας δεν είναι απίθανος. Ωστόσο ο καταστροφικός σεισμός που έπληξε την Τουρκία (6 Φεβρουαρίου 2023) αλλά και η τραγωδία στα Τέμπη της Ελλάδας (28 Φεβρουαρίου 2023), γεφύρωσε το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στις δύο χώρες ή απλά καθυστερεί το αναπόφευκτο;
Ας θυμηθούμε μερικά από τα πολλά γεγονότα που προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, τόσο από τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και από άλλους Τούρκους πολιτικούς και μη. Πρώην υπουργός οικονομικών της Τουρκίας το 2002, Masum Turker, (να σημειώσουμε πως ο Masum Turker είναι αριστερός πολιτικός και ήταν στέλεχος της κυβέρνησης Μπουλέντ Ετσεβίτ), είπε στο τουρκικό κανάλι CNN TURK ότι σε κάποια ελληνικά νησιά πρέπει να γίνει «επιχείρηση εκκαθάρισης». Τι θα μπορούσε να σημαίνει όμως μια «επιχείρηση εκκαθάρισης»; Όλα παραπέμπουν σε μια αποβατική επιθετική ενέργεια και ας σημαίνει αυτό ολοκληρωτικό πόλεμο με την Ελλάδα.
Χαρακτηριστικά ο διάλογος:
«Σε κάποια από τα νησιά του Αιγαίου πρέπει να κάνουμε επιχείρηση εκκαθάρισης. Το Ναυτικό μας πρέπει να ορμήσει στα νησιά του Αιγαίου».
«Μα αυτό που λέτε σημαίνει πόλεμος», τον διέκοψε συνομιλητής του.
«Αν χρειαστεί ας γίνει πόλεμος», επέμεινε ο Turker.
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου:
«Έχουν νησιά, έχουν βάσεις σε αυτά τα νησιά και αν συνεχίσουν τις παράνομες απειλές τους, θα τελειώσει η υπομονή μας».
«Αυτό που σας λέω δεν είναι φαντασίωση. Όταν λέμε ότι μπορεί να έρθουμε μια νύχτα ξαφνικά, όταν έρθει η ώρα, θα έρθουμε ξαφνικά μια νύχτα»
Αξίζει να συμπληρώσουμε στη λίστα και τα «νταηλίκια» της Τουρκίας όταν εκτόξευσε τον βαλλιστικό πύραυλο Tayfun. Τόσο ο Ερντογάν όσο και άλλα πρόσωπα στον κύκλο της πολιτικής και των ΜΜΕ απείλησαν αμέτρητες φορές την Ελλάδα.
Παρόλα αυτά, «στο τραπέζι του σήμερα» βρίσκονται και εξετάζονται πέντε βασικά σενάρια τουρκικής κλιμάκωσης, διαφορετικής έντασης, όπως είναι το Προσφυγικό, οι υπερπτήσεις και παραβιάσεις, οι προκλήσεις με τους ψαράδες στο Αιγαίο, η αποστρατικοποίηση αλλά και η αποστολή γεωτρύπανων. Η Αθήνα μπορεί να παραμένει σε διαρκή επαγρύπνηση και να αντιμετωπίζει κάθε πρόκληση με διπλωματικό τρόπο αλλά μέχρι πότε;
Δείτε ένα από τα πρόσφατα εκρηκτικά σκηνικά
Τουρκική ακταιωρός άρχισε να κάνει επικίνδυνους ελιγμούς με σκοπό να εμβολίσει περιπολικό της ελληνικής ακτοφυλακής, το πλήρωμα του οποίου προχώρησε σε ρίψη προειδοποιητικών βολών (Πέμπτη 5 Ιανουαρίου 2023).
Πόσο πιθανή είναι μια πολεμική σύρραξη Ελλάδας-Τουρκίας
Ο Ρόναλντ Μαϊνάρντους, πολιτικός αναλυτής και σχολιαστής και Κύριος Ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ, θεωρεί ότι μάλλον απίθανο το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης με την Τουρκία στο εγγύς μέλλον, σύμφωνα με ανάλυσή του, που δημοσίευσε η Deutsche Welle.( *Ο Δρ. Ρόναλντ Μαϊνάρντους στα μέσα της δεκαετίας του 90 διετέλεσε διευθυντής της Ελληνικής σύνταξης της Deutsche Welle.)
Ωστόσο σε συνέντευξή του σε ελληνική εφημερίδα ο Μουσταφά Αϊντίν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Καντίρ Χας της Κωνσταντινούπολης και ένας από τους κορυφαίους αναλυτές της εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν θεωρεί ότι ο Τούρκος πρόεδρος είναι ικανός για τα πάντα και συμπληρώνει, «οι ανησυχίες δεν στερούνται βάσης, όπως αποδεικνύει η ιστορία των τουρκικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Συρία. Σήμερα η Άγκυρα έχει πολλά ανοιχτά μέτωπα. Είναι πολύ απίθανο να επιλέξει την Ελλάδα, τον πιο δύσκολο αντίπαλο από πολιτική και στρατιωτική άποψη: «Αν ο Ερντογάν είναι τόσο λογικός όσο πιστεύω ότι είναι, δεν έχει νόημα να κάνει μια στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Ελλάδας μέχρι τις εκλογές. Υπάρχουν ευκολότεροι εχθροί, π.χ. η Συρια», λέει. Η Συρία είναι σε κάθε περίπτωση ευκολότερος στόχος, όπως έδειξαν και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των τελευταίων ετών.»
(Πηγή: Deutche Welle)
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις στον απόηχο των τραγωδιών
Από την πρώτη στιγμή του φονικού σεισμού, όσο και από την τραγωδία στα Τέμπη παρατηρήθηκε πως άνοιξαν και πάλι όλοι οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Λίγες ώρες μετά την τραγωδία στην Τουρκία, ο Έλληνας πρωθυπουργός συνομίλησε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ το ίδιο έγινε και σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών.
Τουρκικά ΜΜΕ αποθέωσαν την ΕΜΑΚ που επιχειρούσε νυχθημερόν στα συντρίμμια, απλοί πολίτες ευχαριστούσαν τα μέλη της ελληνικής ομάδας διάσωσης για τις συγκινητικές προσπάθειες, ενώ τούρκοι αξιωματούχοι έλεγαν το δικό τους «ευχαριστώ» στην ελληνική βοήθεια που εστάλη.
Στην τραγωδία των Τεμπών, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, έστειλε συλλυπητήριο μήνυμα εκφράζοντας τη βαθιά θλίψη του για το σιδηροδρομικό δυστύχημα και μετέφερε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων.
Η «διπλωματία» ενεργοποιήθηκε και πλέον αυτό που μένει να δούμε είναι για πόσο καιρό θα κρατήσει αυτή η τεράστια αλλαγή που καταγράφεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις στον απόηχο της τραγωδίας.
Προφανώς ουδείς τρέφει αυταπάτες ότι η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών θα διαρκέσει για πάντα, ωστόσο υπάρχει μία ελπίδα να μειωθεί η ένταση μακροπρόθεσμα και να αντιμετωπιστούν οι διαφορές στο μέλλον με μία διαφορετική λογική.