Στη δημοσιότητα δόθηκαν οι χάρτες με τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε, νωρίτερα σήμερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Τα δύο πάρκα θα καλύπτουν συνολική θαλάσσια έκταση 27.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ εντός τους θα ισχύει απαγόρευση της αλιείας με μηχανότρατα.
Δείτε τους χάρτες:
Τα πάρκα αυτά θα είναι από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, «θα μας επιτρέψουν να επιτύχουμε τον στόχο της προστασίας του 30% των χωρικών υδάτων μας έως το 2030, πολύ νωρίτερα από το προβλεπόμενο». Επιπλέον θα αποτελέσουν απέραντα καταφύγια ζωής κάτω από τα κύματα.
«Η Ελλάδα μπορεί να γίνει φωνή της θάλασσας – στην Ευρώπη, αλλά και πέρα από αυτήν», υπογραμμίζει ο πρωθυπουργός.
Με drones, ραντάρ και δορυφορικές εικόνες η επιτήρησή τους
Λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, η κυβέρνηση προχωρά με την ειλημμένη της απόφαση να χωροθετήσει τα δύο θαλάσσια πάρκα σε Ιόνιο και Νότιο Αιγαίο (Κυκλάδες) που είχε εξαγγείλει ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον Απρίλιο του 2024, κατά την 9η Διεθνή Διάσκεψη για τους Ωκεανούς που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Πριν λίγες εβδομάδες, στη διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς στη Νίκαια της Γαλλίας ο κ. Μητσοτάκης επαναβεβαίωσε τη συγκεκριμένη δέσμευση, η οποία υλοποιήθηκε με τη σημερινή του ανακοίνωση.
Είχαν προηγηθεί αρκετές συσκέψεις με την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του υπουργείου Εξωτερικών, καθώς η χωροθέτηση έχει δεδομένα περιβαλλοντική, αλλά και γεωπολιτική διάσταση. Υπενθυμίζεται ότι και μόνο η ανακοίνωση από μέρους του κ. Μητσοτάκη, ειδικά για το θαλάσσιο πάρκο στο Νότιο Αιγαίο, είχε προκαλέσει τουρκικές αντιδράσεις. Θεωρείται άκρως πιθανό αντίστοιχες αντιδράσεις να υπάρξουν και τώρα.
Από την κυβέρνηση βεβαίως αναφέρουν ότι η χωροθέτηση των περιβαλλοντικών πάρκων δρομολογείται με αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια. «Ο χώρος αντιμετωπίζεται με ενιαίο τρόπο και δίνει τη δυνατότητα ορθότερης ρύθμισης των επιτρεπόμενων χρήσεων και δραστηριοτήτων», αναφέρουν αρμόδιες κυβερνητικές πηγές. Η «ταμπακιέρα» της ρύθμισης είναι ότι στα θαλάσσια πάρκα θα απαγορευτεί πλήρως η αλιεία με μηχανότρατα, ενώ προβλέπονται πρόσθετα μέτρα και περιορισμοί για την αποτελεσματική προστασία των πλέον ευάλωτων οικοτόπων και ειδών.
Το μείζον ζήτημα βεβαίως έχει να κάνει με την εποπτεία από μέρους του κράτους για τις εν λόγω δραστηριότητες. Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι θα τεθεί σε εφαρμογή ένα ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης και εποπτείας από τον ΟΦΥΠΕΚΑ που περιλαμβάνει drones, ραντάρ και δορυφορικές εικόνες, σε συνεργασία με τα Λιμεναρχεία της χώρας. Συνεπώς, θα υπάρχει μια «κεντρική» ομπρέλα, με κατά τόπους βραχίονες εφαρμογής της νομιμότητας.
Προκαλεί η Τουρκία
Στην εκ νέου αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά και σχηματισμούς προχώρησε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, αντιδρώντας στη θεσμοθέτηση των δύο νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων από την Ελλάδα, που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Κάνοντας λόγο για «μονομερείς ενέργειες» η Άγκυρα υποστηρίζει ότι τα Θαλάσσια Πάρκα που θα κηρυχθούν στο Αιγαίο Πέλαγος «δεν θα έχουν νομικές συνέπειες στο πλαίσιο διασυνδεδεμένων ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες».
«Οι μονομερείς ενέργειες θα πρέπει να αποφεύγονται σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες όπως στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο», τονίζει το τουρκικό ΥΠΕΞ, λέγοντας ότι «η Τουρκία θα ανακοινώσει επίσης τα έργα της που αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος στις θαλάσσιες περιοχές τις επόμενες ημέρες».
Η απάντηση του ΥΠΕΞ στην Άγκυρα
Άμεση ήταν η απάντηση της Αθήνας προς την Άγκυρα, που επιχείρησε να θέσει ζητήματα κυριαρχίας σε ελληνικά νησιά με αφορμή την κήρυξη δύο νέων θαλάσσιων πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο.
Στην ανακοίνωση του ΥΠΕΞ αναφέρονται τα εξής:
Η καθιέρωση των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος γίνεται με αμιγώς περιβαλλοντικά κριτήρια σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας.
Αναφορές σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες είναι εντελώς ανεδαφικές.
Το νομικό καθεστώς στο Αιγαίο είναι ξεκάθαρο. Η ελληνική κυριαρχία στην περιοχή αυτή ορίζεται σαφώς και οριστικώς από διεθνή συμβατικά κείμενα.
Η Ελλάδα τάσσεται παγίως υπέρ του διαλόγου με την Τουρκία, με στόχο τη διευθέτηση της μοναδικής ελληνοτουρκικής διαφοράς, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, αυτή της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ των δύο χωρών.