Την προθεσμία που όρισαν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία για την επόμενη Πέμπτη (27/11), προκειμένου να αποδεχθεί το σχέδιο των 28 σημείων για να μπει τέλος στον πόλεμο επιβεβαίωσε ο Ντόναλντ Τραμπ σε συνέντευξή του.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ρωτήθηκε αν σκοπεύει να άρει τις κυρώσεις που έχει επιβάλει στη Ρωσία, με εκείνον να απαντά ότι δεν σκοπεύει να το κάνει. «Δεν θα κάνω τίποτα που να σχετίζεται με την άρση των κυρώσεων» πρόσθεσε.
Πάντως το NBC News, επικαλούμενο τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους, αναφέρει ότι ο Λευκός Οίκος θέλει η Ουκρανία να υπογράψει ένα «πλαίσιο» του ειρηνευτικού σχεδίου των 28 σημείων μέχρι την Ημέρα των Ευχαριστιών.
Η επιθυμία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να υπογράψει την πρόταση μέχρι την επόμενη Πέμπτη έχει κοινοποιηθεί στην ουκρανική κυβέρνηση, αν και αυτό θεωρείται περισσότερο ως στόχος παρά ως συγκεκριμένη προθεσμία, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.
Πρόσθεσαν ότι οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία αναμένεται να είναι «αρκετά περίπλοκες» και θα χρειαστούν περισσότερο από μία εβδομάδα για να επιτευχθεί συμφωνία, σύμφωνα με το SkyNews.
Έγγραφα που διέρρευσαν στη δημοσιότητα φέρνουν στο φως τις λεπτομέρειες του αμερικανικού σχεδίου για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, σύμφωνα με πληροφορίες του Nexta που βασίζεται σε δηλώσεις του Ουκρανού βουλευτή Ολέξι Χοντσαρένκο.
Το σχέδιο προτείνει μια εκεχειρία που καλύπτει στρατιωτικά, πολιτικά και οικονομικά ζητήματα, στοχεύοντας στην αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή. Περιλαμβάνει μέτρα ανοικοδόμησης της Ουκρανίας, αλλά και νομικές εγγυήσεις για τη διεθνή θέση της Ρωσίας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε νωρίτερα μια «αξιοπρεπή» ειρηνευτική συμφωνία για τη χώρα του, μετά τη συνάντηση που είχε στο Κίεβο με κορυφαίο αξιωματούχο της κυβέρνησης των ΗΠΑ ο οποίος του παρουσίασε το σχέδιο της Ουάσινγκτον για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής.
«Η Ουκρανία χρειάζεται ειρήνη και η Ουκρανία θα κάνει τα πάντα ώστε κανείς στον κόσμο να μην μπορεί να πει ότι καταλύουμε τη διπλωματία (…) Μια αξιοπρεπή ειρηνευτική συμφωνία, στους όρους της οποίας θα γίνονται σεβαστές η ανεξαρτησία μας, η εθνικής μας κυριαρχία και η αξιοπρέπεια του ουκρανικού λαού», δήλωσε ο Ζελένσκι σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του που μεταδόθηκε το βράδυ της Πέμπτης, μετά τη συνάντησή του ουκρανού προέδρου με τον υπουργό Στρατού των ΗΠΑ Ντάνιελ Ντρίσκολ.
Τα κύρια σημεία της συμφωνίας είναι τα εξής:
Εδαφικά θέματα:
- Κριμαία, Ντονέτσκ και Λουχάνσκ αναγνωρίζονται de facto ως ρωσικά εδάφη.
- Χερσώνα και Ζαπορίζια παραμένουν σε «παγωμένο» καθεστώς.
- Ορισμένες ζώνες γίνονται αποστρατικοποιημένες υπό ρωσικό έλεγχο.
- Καμία πλευρά δεν θα τροποποιεί τα σύνορα με χρήση βίας.
Στρατιωτικά μέτρα:
- Το ΝΑΤΟ δεν θα αναπτύξει στρατεύματα στην Ουκρανία, ενώ τα αεροσκάφη θα παραμείνουν στην Πολωνία.
- Προβλέπεται διάλογος ασφάλειας ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Ρωσίας με κοινή ομάδα εργασίας.
- Η Ρωσία αναλαμβάνει νομική δέσμευση για μη επίθεση προς Ουκρανία και Ευρώπη.
Οικονομικά και αναπτυξιακά:
- ΗΠΑ και Ευρώπη θα επενδύσουν συνολικά 200 δισ. δολάρια για ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, εκ των οποίων τα μισά προέρχονται από «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
- Προβλέπεται η ίδρυση Ταμείου Ανάπτυξης για υποδομές, τεχνολογία και πόρους.
Σχέσεις με Ρωσία:
- Σταδιακή άρση κυρώσεων και επανένταξη στην G8.
- Μακροπρόθεσμη οικονομική συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Ενέργεια και κρίσιμες εγκαταστάσεις
- Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια θα λειτουργεί υπό επίβλεψη της IAEA, με μοιρασμένη παραγωγή 50-50.
- Η υποδομή φυσικού αερίου της Ουκρανίας θα αποκατασταθεί με αμερικανική βοήθεια.
Εφαρμογή και εποπτεία:
- Η συμφωνία είναι νομικά δεσμευτική και εποπτεύεται από το «Συμβούλιο Ειρήνης» υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.
- Παραβιάσεις επισύρουν κυρώσεις και ενεργοποιείται άμεσα εκεχειρία με υποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων.
Οφέλη και δεσμεύσεις Ουκρανία:
- Παραμένει εκτός ΝΑΤΟ με νομική κατοχύρωση.
- Διατηρεί περιορισμένες ένοπλες δυνάμεις και χωρίς πυρηνικό καθεστώς.
- Λαμβάνει εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ υπό όρους.
Δέσμευση για τη Ρωσία:
- Νομική δέσμευση για μη επίθεση, σταδιακή άρση κυρώσεων και επιστροφή στην G8.
Επιπλέον προβλέψεις:
- Ανταλλαγή κρατουμένων και επιστροφή απαχθέντων παιδιών.
- Εκλογές στην Ουκρανία 100 ημέρες μετά την υπογραφή.
- Πλήρης αμνηστία για όλους τους συμμετέχοντες στη σύγκρουση.
«Εγγυήσεις ασφαλείας» του ΝΑΤΟ προσφέρονται στην Ουκρανία
Το σχέδιο ειρήνης του Προέδρου Τραμπ για την Ουκρανία περιλαμβάνει εγγυήσεις ασφαλείας, βασισμένες στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, οι οποίες θα δεσμεύουν τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους να αντιμετωπίζουν οποιαδήποτε επίθεση κατά της Ουκρανίας ως επίθεση κατά ολόκληρης της «διατλαντικής κοινότητας» σύμφωνα με ένα προσχέδιο που εξασφάλισε το Axios.
Το σχέδιο του Τραμπ απαιτεί επώδυνες παραχωρήσεις από την Ουκρανία, αλλά περιλαμβάνει επίσης μια πρωτοφανή υπόσχεση. Κύριος στόχος του Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στις ειρηνευτικές συνομιλίες είναι η απόκτηση ισχυρής εγγύησης ασφαλείας από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, και αυτή είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ φαίνεται πρόθυμος να την θέσει στο τραπέζι. Το σχέδιο 28 σημείων, αναφέρει απλά ότι «η Ουκρανία θα λάβει αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας».
Παράλληλα, οι Αμερικανοί παρουσίασαν στους Ουκρανούς ένα άλλο προσχέδιο. Σύμφωνα με αυτό, οποιαδήποτε μελλοντική «σημαντική, σκόπιμη και παρατεταμένη ένοπλη επίθεση» της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας «θα θεωρείται επίθεση που απειλεί την ειρήνη και την ασφάλεια της διατλαντικής κοινότητας», και οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα αντιδράσουν αναλόγως, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής δύναμης.
Το έγγραφο περιλαμβάνει υπογραφές από την Ουκρανία, τις ΗΠΑ, την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τη Ρωσία. Ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η Ρωσία ενημερώθηκε για το προσχέδιο, αλλά δεν είναι σαφές αν τελικά θα απαιτηθεί η υπογραφή του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Η εγγύηση ασφαλείας θα ισχύει αρχικά για 10 χρόνια και θα μπορεί να ανανεωθεί με κοινή συμφωνία.
Ο αξιωματούχος σημείωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ βλέπει την προτεινόμενη εγγύηση ασφαλείας ως «μεγάλη νίκη» για τον Ζελένσκι και την μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας. Ο Ζελένσκι διαθέτει τώρα μια πρόταση που θα απαιτούσε να παραχωρήσει ακόμη περισσότερα ουκρανικά εδάφη από όσα ελέγχει η Ρωσία σήμερα, και να δει τη Ρωσία να επιστρέφει στο διεθνές προσκήνιο, με άρση κυρώσεων και αμνηστία για εγκλήματα πολέμου.
Ωστόσο, θα του δώσει επίσης ισχυρότερη εγγύηση ενάντια σε μελλοντική ρωσική επιθετικότητα από ό,τι προηγουμένως φαινόταν πιθανό. Το σχέδιο ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις στους υποστηρικτές της πολιτικής «America First» του Τραμπ, καθώς δεσμεύει ουσιαστικά τον στρατό των ΗΠΑ να υπερασπιστεί την Ουκρανία σε περίπτωση νέου πολέμου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαιώνουν ότι μια σημαντική, σκόπιμη και παρατεταμένη ένοπλη επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας πέραν της συμφωνημένης γραμμής ανακωχής θα θεωρείται επίθεση που απειλεί την ειρήνη και την ασφάλεια της διατλαντικής κοινότητας.
Σε τέτοια περίπτωση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα καθορίσει, ασκώντας τις συνταγματικές αρμοδιότητές του και μετά από άμεσες διαβουλεύσεις με την Ουκρανία, το ΝΑΤΟ και τους Ευρωπαίους εταίρους, τα απαραίτητα μέτρα για την αποκατάσταση της ασφάλειας. Αυτά τα μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν στρατιωτική δύναμη, πληροφορίες και υποστήριξη logistics, οικονομικές και διπλωματικές δράσεις, και άλλα κατάλληλα βήματα.
Ένα κοινό μηχανισμό αξιολόγησης με το ΝΑΤΟ και την Ουκρανία θα ελέγχει τυχόν παραβιάσεις. Τα μέλη του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Πολωνίας και της Φινλανδίας, επιβεβαιώνουν ότι η ασφάλεια της Ουκρανίας είναι αναπόσπαστη για τη σταθερότητα της Ευρώπης και δεσμεύονται να ενεργήσουν σε συνεργασία με τις ΗΠΑ σε οποιαδήποτε παραβίαση, εξασφαλίζοντας ενιαία και αξιόπιστη αποτροπή.
Το πλαίσιο τίθεται σε ισχύ με την υπογραφή του και θα παραμείνει σε ισχύ για δέκα χρόνια, με δυνατότητα ανανέωσης με κοινή συμφωνία. Μια Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης, με επικεφαλής Ευρωπαίους εταίρους και συμμετοχή των ΗΠΑ, θα εποπτεύει τη συμμόρφωση.