Στην τελική ευθεία εισέρχεται η συζήτηση για το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, το οποίο ενσωματώνει τις προβλέψεις του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Το σχέδιο νόμου αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής, σε μια περίοδο όπου το μεταναστευτικό ζήτημα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Κεντρικό στοιχείο των παρεμβάσεων που προωθούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελεί η δημιουργία ειδικών κόμβων επιστροφών σε τρίτες χώρες, οι οποίοι θα φιλοξενούν άτομα των οποίων οι αιτήσεις διεθνούς προστασίας έχουν απορριφθεί, έως ότου ολοκληρωθούν οι διαδικασίες επιστροφής τους στις χώρες καταγωγής τους.
Κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης αναφέρθηκε στις εξελίξεις που καταγράφονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα. Όπως σημείωσε, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη δημιουργία τέτοιων δομών σε χώρες εκτός ΕΕ, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση των επιστροφών μεταναστών που δεν δικαιούνται καθεστώς ασύλου.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, οι επαφές μεταξύ ευρωπαϊκών κυβερνήσεων έχουν ενταθεί το τελευταίο διάστημα. Στο πλαίσιο των συναντήσεων των υπουργών Μετανάστευσης της ΕΕ, εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις για την εφαρμογή ενός κοινού ευρωπαϊκού μηχανισμού, ο οποίος θα λειτουργεί υπό την εποπτεία των ευρωπαϊκών θεσμών και σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο.
Ο σχεδιασμός που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει ότι οι συγκεκριμένες δομές θα δημιουργηθούν σε συνεργασία με τρίτες χώρες, κυρίως στην Αφρική ή την Ασία, και θα αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Παράλληλα, εκφράζεται αισιοδοξία ότι οι σχετικές διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν μέσα στα επόμενα χρόνια, ανοίγοντας τον δρόμο για την υλοποίηση του σχεδίου.
Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει διαχρονικά την ενίσχυση των μηχανισμών επιστροφής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θεωρώντας ότι η αποτελεσματική εφαρμογή τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνολική λειτουργία της μεταναστευτικής πολιτικής της Ένωσης. Σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, η διασφάλιση της επιστροφής όσων δεν πληρούν τις προϋποθέσεις παραμονής συμβάλλει στην καλύτερη διαχείριση των μεταναστευτικών πιέσεων και στην ενίσχυση της αξιοπιστίας του συστήματος ασύλου.
Η συζήτηση στη Βουλή πραγματοποιείται σε μια συγκυρία κατά την οποία το μεταναστευτικό επανέρχεται στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Παράλληλα, οι αυξημένες αφίξεις που καταγράφονται σε ορισμένες περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων και η νότια Κρήτη, εντείνουν τον προβληματισμό και αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμένες λύσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.