Tου Ανδρέα Βορύλλα, Βουλευτή Β2 Δυτικού τομέα Αθηνών με τη ΝΙΚΗ
Η πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας δεν αποτελεί απλώς ένα σύνολο μνημείων υψηλής αισθητικής ή έναν πόλο έλξης εκατομμυρίων επισκεπτών. Είναι η ιστορική μας μνήμη, η συλλογική μας ταυτότητα και το ζωντανό αποτύπωμα της διαδρομής του ελληνικού έθνους μέσα στους αιώνες. Για τον λόγο αυτό, κάθε αλλαγή στον τρόπο διαχείρισής της οφείλει να αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή και αίσθημα ευθύνης.
Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού προκαλεί εύλογο προβληματισμό, καθώς προβλέπει την ίδρυση Ανώνυμης Εταιρείας, στην οποία ανατίθεται η αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται η προβολή των μνημείων, η εμπορική τους εκμετάλλευση, η τιμολογιακή πολιτική, οι χορηγίες, οι συνεργασίες και συνολικά ο σχεδιασμός της αναπτυξιακής τους στρατηγικής.
Πρόκειται για μια επιλογή που μεταβάλλει ουσιαστικά τη φιλοσοφία της πολιτιστικής πολιτικής. Η λειτουργία μιας ανώνυμης εταιρείας βασίζεται εκ των πραγμάτων σε δείκτες οικονομικής αποτελεσματικότητας, αύξησης της επισκεψιμότητας και εμπορικής ανάπτυξης. Αντίθετα, η αποστολή της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας είναι η προστασία, η επιστημονική τεκμηρίωση, η διατήρηση και η ανάδειξη των μνημείων ως δημόσιου αγαθού και όχι ως προϊόντος προς αξιοποίηση.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρχαιολόγοι, επιστημονικοί φορείς και εργαζόμενοι του Υπουργείου Πολιτισμού εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις. Προειδοποιούν ότι η θεσμοθέτηση ενός τέτοιου μοντέλου εγκυμονεί τον κίνδυνο τα μνημεία να αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως οικονομικοί πόροι, υποβαθμίζοντας τον ιστορικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό τους χαρακτήρα. Οι εικόνες των τελευταίων ετών, με επιδείξεις μόδας, ιδιωτικές δεξιώσεις και εταιρικές εκδηλώσεις σε αρχαιολογικούς χώρους, δεν θεωρούνται πλέον μεμονωμένα περιστατικά, αλλά ενδείξεις μιας αντίληψης που σήμερα επιχειρεί να αποκτήσει μόνιμο θεσμικό πλαίσιο.
Η ΝΙΚΗ θεωρεί ότι η διαχείριση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς πρέπει να παραμείνει σταθερά υπό την ευθύνη ενός ισχυρού δημόσιου συστήματος, με ενισχυμένη Αρχαιολογική Υπηρεσία, επαρκές επιστημονικό προσωπικό, πλήρη διαφάνεια στη διαχείριση των εσόδων και ουσιαστική επανεπένδυση κάθε διαθέσιμου πόρου στη συντήρηση, την προστασία και την ανάδειξη των μνημείων.
Ο πολιτισμός μπορεί και πρέπει να συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Ο ποιοτικός πολιτιστικός τουρισμός, η επιστημονική έρευνα, η εκπαίδευση και η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών μπορούν να δημιουργήσουν σημαντική προστιθέμενη αξία, χωρίς όμως να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η ανάπτυξη δεν προϋποθέτει την εμπορευματοποίηση της ιστορίας μας.
Η προστασία των μνημείων αποτελεί υποχρέωση απέναντι στις επόμενες γενιές και στοιχείο της εθνικής μας ευθύνης. Για τον λόγο αυτό, η ΝΙΚΗ ζητά την άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου και την έναρξη ενός ουσιαστικού διαλόγου για μια πολιτική που θα υπηρετεί τον πολιτισμό ως δημόσιο αγαθό, θα ενισχύει την ιστορική συνείδηση και θα προάγει το πραγματικό εθνικό συμφέρον.