Ένα πρωτόγνωρο κύμα διαδηλώσεων που συγκλονίζει την Γαλλία και την Ισπανία τις τελευταίες εβδομάδες, έχει εξαπλωθεί και στην υπόλοιπη Ευρώπη, με νέους να συγκρούονται με αστυνομικούς και στην Ιταλία την Πορτογαλία, την Αλβανία και το Βέλγιο.
Σχεδόν 2.400 άνθρωποι συνελήφθησαν στη Γαλλία μετά τη μεγάλη κινητοποίηση του Σαββάτου κατά της ακρίβειας και της υποβάθμισης των δημόσιων υπηρεσιών, η οποία σημαδεύτηκε από εκτεταμένα επεισόδια στο Παρίσι και άλλες μεγάλες πόλεις.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του γαλλικού υπουργείου Εσωτερικών, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 2.397 συλλήψεις, ενώ 997 αστυνομικοί και χωροφύλακες τραυματίστηκαν, επτά από αυτούς σοβαρά.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι είχαν κατέβει στους δρόμους σε ολόκληρη τη χώρα. Οι αρχές υπολόγισαν τη συμμετοχή περίπου στις 550.000, ενώ οι διοργανωτές την ανέβασαν στις 800.000.
Η μεγάλη πλειονότητα των διαδηλωτών κινήθηκε ειρηνικά, ωστόσο σε αρκετές πόλεις η κατάσταση ξέφυγε, με συγκρούσεις με την αστυνομία, λεηλασίες καταστημάτων και εμπρησμούς.
Στον απόηχο των βίαιων διαδηλώσεων, ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Νουνιές, υπέβαλε την παραίτηση του.
Ιταλία και Βέλγιο
Την ίδια στιγμή, μια ειρηνική διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στο κέντρο του Μιλάνου, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την αύξηση του κόστους διαβίωσης, μετατράπηκε σε πεδίο μάχης, όταν κουκουλοφόροι διαδηλωτές άρχισαν να πετούν πέτρες και αντικείμενα στους αστυνομικούς, να λεηλατούν καταστήματα και να βάζουν φωτιές σε οδοφράγματα στο κέντρο της πόλης.
Οι αρχές χρησιμοποίησαν κανόνια νερού και δακρυγόνα για να διαλύσουν το πλήθος, ενώ εικόνες από την επόμενη ημέρα έδειξαν ένα σοβαρά κατεστραμμένο όχημα των αστυνομικών. Τουλάχιστον 40 διαδηλωτές και δύο αστυνομικοί τραυματίστηκαν, ενώ οι αρχές προχώρησαν σε περίπου 50 συλλήψεις, ανάμεσα στους οποίους υπήρχαν και πολλοί ανήλικοι, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων LaPresse.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζιόρτζια Μελόνι, δήλωσε ότι, ενώ «το να διαδηλώνεις αποτελεί δικαίωμα, το να καταστρέφεις τις πόλεις μας όχι».
Σε ανάρτησή της στα social media, η ίδια ανέφερε ότι «χουλιγκάνοι» εκμεταλλεύτηκαν τις διαδηλώσεις «για να σπείρουν το χάος, να επιτεθούν σε όσους είναι υπεύθυνοι για τη διασφάλιση της ασφάλειας και να κρατήσουν ολόκληρες πόλεις όμηρους».
«Ανανεώνω το αίτημά μου προς την αντιπολίτευση: Δεν πρέπει να είναι ασαφής πάνω σε αυτό το θέμα. Πρέπει να καταγγείλει με σαφήνεια τη βία και να κάνει έκκληση για ειρηνική διεξαγωγή κάθε κινητοποίησης. Η απόρριψη πρέπει να είναι ομόφωνη. Κάθε δισταγμός μετατρέπεται σε δικαιολογία. Η σιωπή είναι απαράδεκτη», τόνισε η Μελόνι.
Η ένταση μεταφέρθηκε άμεσα και στις Βρυξέλλες.
Ύστερα από εβδομάδες φοιτητικών κινητοποιήσεων για τα τέλη εγγραφής στα πανεπιστήμια, η βελγική αστυνομία έκανε εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων και κανονιών νερού για να διαλύσει τα πλήθη που πετούσαν αντικείμενα και άναβαν φωτιές.
Κι όμως, οι ταραχές δεν περιορίστηκαν στην πρωτεύουσα, αφού παρόμοιες σκηνές οδομαχιών εκτυλίχθηκαν και στη Λιέγη.
Στην Ισπανία
Στην Ισπανία, η 87χρονη Μαρικάρμεν έγινε η αφορμή για τη διοργάνωση διαμαρτυριών σε ολόκληρη την χώρα, όπου συμμετείχαν χιλιάδες διαδηλωτές. Οι εικόνες με την έξωση της ηλικιωμένης, ενώ η ίδια ήταν ξαπλωμένη σε κρεβάτι καθώς η υγεία της είχε επιδεινωθεί ραγδαία, προκάλεσε την οργή όλων των πολιτών.
Η Αμπασκάλ βρισκόταν σε δικαστική διαμάχη με εταιρεία επενδύσεων που είχε αγοράσει το σπίτι της, τα τελευταία επτά χρόνια. Στις 23 Σεπτεμβρίου είχε εκδιωχθεί από το σπίτι της στην περιοχή Ρετίρο, όπου είχε ζήσει επί επτά δεκαετίες. Έξι χρόνια νωρίτερα, μια εταιρεία είχε αγοράσει το διαμέρισμά της σε χαμηλή τιμή για την περιοχή, ακριβώς επειδή εκείνη εξακολουθούσε να κατοικεί σε αυτό.
Στην Πορτογαλία
Στη Λισαβόνα, διαδηλωτές που ζητούσαν μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και του κόστους διαβίωσης έστησαν ένα καταυλισμό σκηνών που θύμιζε αυτόν που είχε δημιουργηθεί στη Μαδρίτη πριν από τρεις εβδομάδες. Εκατοντάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν τη νύχτα στην ιστορική πλατεία Ροσίο, στο τουριστικό κέντρο της Λισαβόνας, μετά από μια πορεία που είχε προσελκύσει χιλιάδες ανθρώπους από όλη τη χώρα.
Οι συμμετέχοντες δεσμεύτηκαν να διανυκτερεύσουν εκεί, με εκατοντάδες από αυτούς να τραγουδούν καθώς κάθονταν γύρω από το άγαλμα του βασιλιά Πέδρο IV που δεσπόζει στην πλατεία.
«Η κοινωνική τάξη της Πορτογαλίας που πληρώνει φόρους, αυτή που κρατά τη χώρα σε λειτουργία, δέχεται επίθεση και χάνει τα δικαιώματά της, ιδίως όσον αφορά το δικαίωμα στη στέγαση», δήλωσε στον Guardian, η Έλενα Κόστα, μια 46χρονη κοινωνική λειτουργός. «Γι’ αυτό βρισκόμαστε όλοι εδώ μαζί, για να προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε ότι πνιγόμαστε».
Ο Αντόνιο Μαργκάδο, ένας 52χρονος μηχανικός, επέκρινε την κεντροδεξιά κυβέρνηση για «την απελευθέρωση της αγοράς ακινήτων· οι ιδιοκτήτες προστατεύονται όλο και περισσότερο, ενώ οι ενοικιαστές που χρειάζονται να μείνουν κάπου είναι αυτοί που προστατεύονται όλο και λιγότερο».
Οι τιμές των κατοικιών στην Πορτογαλία αυξήθηκαν κατά 124% μεταξύ του 2015 και του 2024, περίπου δύο φορές πιο γρήγορα από τον μέσο όρο της ΕΕ, σύμφωνα με επίσημα κρατικά στοιχεία. Ο αντίκτυπος είναι ιδιαίτερα σκληρός για τους νεότερους και για όσους ζουν στη Λισαβόνα – περίπου το ένα τέταρτο των πάνω από 11 εκατομμυρίων κατοίκων της Πορτογαλίας ζει στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της πρωτεύουσας.
Στην προηγούμενη διαμαρτυρία που είχε σημειωθεί στη Λισαβόνα, που διοργανώθηκε από τη μεγάλη συνδικαλιστική οργάνωση CGTP, οι διαδηλωτές ζητούσαν καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες, συντάξεις και μισθούς, καθώς και μέτρα κατά της ραγδαίας αύξησης του κόστους στέγασης.
Ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Λουίς Μοντενέγκρο, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του κατανοεί ότι οι πολίτες επιθυμούν να «εκφράσουν την οργή τους για όσα θεωρούν ως παραλείψεις ή καθυστερήσεις στις δημόσιες πολιτικές». Ωστόσο, προειδοποίησε τους πολιτικούς αντιπάλους του να μην «εισάγουν στην Πορτογαλία ένα κλίμα αστάθειας και διαμαρτυρίας που, στην πραγματικότητα, δεν δείχνει καμία υποστήριξη στους πολίτες της χώρας», σε μια πιθανή αναφορά στις βίαιες διαμαρτυρίες στη Γαλλία.
Ζητούν την παραίτηση Ράμα
Βίαιες διαμαρτυρίες σημειώθηκαν επίσης αυτή την εβδομάδα στην Αλβανία, όπου διαδηλωτές συγκρούστηκαν με αστυνομικούς, έβαλαν φωτιές στον δρόμο και σε κτίρια, απαιτώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού της χώρας, Έντι Ράμα. Το Σάββατο, διαδηλωτές έριξαν πέτρες, μολότοφ, μεταλλικά αντικείμενα και πυροτεχνήματα κατά των αρχών, ενώ έβαλαν φωτιά σε αυτοκίνητα και κάδους απορριμμάτων, χρησιμοποιώντας τα ως φλεγόμενα οδοφράγματα για να εμποδίσουν την προέλαση της αστυνομίας.