Ομαδικά πυρά κατά της κυβέρνησης εξαπολύουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, στον απόηχο της αποκάλυψης της γραπτής επικοινωνίας της γαλλικής πλευράς με την Άγκυρα για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με την ΕΛ.Α.Σ να προειδοποιεί, μάλιστα, ότι η «γραπτή ενημέρωση» της Τουρκίας ενδέχεται να δημιουργήσει αρνητικό προηγούμενο για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Οι αντιδράσεις πυροδοτήθηκαν από την αποκάλυψη ότι το Παρίσι ενημέρωσε με ρηματική διακοίνωση την Άγκυρα για τις έρευνες βυθού του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» στο πλαίσιο της πόντισης του καλωδίου, μετά την έκδοση σχετικής ελληνικής NAVTEX.
Υπενθυμίζεται ότι μόλις την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε διαβεβαιώσει ρητά ότι δεν πρόκειται να ζητηθεί άδεια ούτε να υπάρξει επίσημη ενημέρωση της Τουρκίας, αφήνοντας πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο άτυπης ενημέρωσης.
ΕΛ.Α.Σ: Κίνδυνος για μελλοντικές διεκδικήσεις της Άγκυρας
Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους αντέδρασε η ΕΛ.Α.Σ., η οποία χαρακτήρισε τη γαλλική ρηματική διακοίνωση «απαράδεκτη εξέλιξη». Όπως υποστήριξε, οποιαδήποτε μορφή ενημέρωσης της Τουρκίας, και μάλιστα γραπτής, υπό την απειλή επεισοδίου, ερμηνεύεται επί της ουσίας ως αίτημα άδειας από την Άγκυρα.
Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα στάθηκε ιδιαίτερα στη στάση της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι, ενώ αρχικά το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριζε πως εκκρεμούσε η χορήγηση άδειας για τις εργασίες, στη συνέχεια ο Χακάν Φιντάν εμφανίστηκε ικανοποιημένος, δηλώνοντας «όλα καλά».
Κατά την εκτίμηση της ΕΛ.Α.Σ., η εξέλιξη συνιστά σοβαρό πλήγμα στα εθνικά συμφέροντα, το οποίο η Τουρκία «θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει μελλοντικά για να κατοχυρώσει τις αναθεωρητικές διεκδικήσεις της, ακόμη και σε σχέση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο».
ΠΑΣΟΚ: Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η σιωπή
Άμεσες εξηγήσεις για τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε η γραπτή επικοινωνία της γαλλικής πλευράς με την Άγκυρα και για τις πιθανές επιπτώσεις της στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ζήτησε από την κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ. Σε κοινή δήλωσή τους, ο τομεάρχης Εξωτερικών Δημήτρης Μάντζος και ο ευρωβουλευτής Γιάννης Μανιάτης έθεσαν συγκεκριμένα ερωτήματα για το ποιος ανέλαβε την πρωτοβουλία της επικοινωνίας, ποιος ήταν ο σκοπός και το ακριβές περιεχόμενό της, καθώς και εάν η Αθήνα είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων και είχε εγκρίνει τη γαλλική διακοίνωση.
«Η απάντηση της Ελληνικής Κυβέρνησης ασφαλώς δεν μπορεί να είναι η σιωπή», σημείωσαν χαρακτηριστικά τα δύο στελέχη και προανήγγειλαν ότι το κόμμα τους θα καταθέσει σχετική επίκαιρη ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επιμένοντας ότι το έργο πρέπει να προχωρήσει αποκλειστικά στη βάση του ευρωπαϊκού κεκτημένου και του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.
Σκληρή κριτική και από ΚΚΕ και Νέα Αριστερά
Από την πλευρά του, το ΚΚΕ εξέφρασε ανησυχίες ότι η γαλλική διακοίνωση μπορεί να οδηγήσει σε αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων επί της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, και μίλησε για κίνδυνο διπλωματικού «παζαριού» σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Η Νέα Αριστερά, τέλος, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι «με μεσάζουσα τη Γαλλία επιχειρεί να κρύψει ουσιαστικά από το εκλογικό του ακροατήριο την επικίνδυνη τακτική απραξίας».
Παραδοχή από την κυβέρνηση
Ενωμεταξύ, στην παραδοχή ότι υπήρξε ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία σχετικά με την έναρξη των εργασιών για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, προχώρησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος δήλωσε σε σχετική ερώτηση κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών:
«Δεν έχει ζητηθεί ούτε πρόκειται να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία. Επίσης, δεν υπάρχει, καμία συνεννόηση της Ελλάδας με τις τουρκικές αρχές για την αδειοδότηση ή την εκτέλεση του έργου. Να ξεχωρίσουμε δύο διαφορετικά πράγματα, γιατί εδώ επιβεβαιώνονται όλα όσα λέγαμε και τις προηγούμενες ημέρες και τις προηγούμενες εβδομάδες.
Άλλο πράγμα η άδεια, άλλο πράγμα η ενημέρωση». «Δεν υπάρχει κάτι ηπιότερο από αυτό. Δεν συνεπάγεται αναγνώριση θαλάσσιας δικαιοδοσίας ή δικαιωμάτων τρίτων κρατών. Είναι καθαρά για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα, ούτε αναγνωρίζει το οποιοδήποτε δικαίωμα. Αυτό είναι κρίσιμο, να διαχωριστεί για άλλη μια φορά και δεν είναι κάτι το οποίο λέμε εκ των υστέρων. Σας θυμίζω μια σειρά από απαντήσεις που έχει δώσει, όχι μόνο ο ομιλών, πρωτίστως ο υπουργός Εξωτερικών στο παρελθόν.
Όλα όσα διατυπώνονται και γράφονται δεν έχουν καμία σχέση όχι μόνο με την πραγματικότητα, αλλά ούτε με το διεθνές δίκαιο» υποστήριξε. «Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι – όπως έχει συμβεί από την πρώτη στιγμή αυτού του έργου – κάθε ενέργεια τελεί υπό τον πλήρη προγραμματισμό όλων των εμπλεκόμενων μερών σύμφωνα με όσα προβλέπεται από το Διεθνές Δίκαιο και το ξαναλέω όλα όσα έχουν γίνει εκ των υστέρων ήταν σε πλήρη ενημέρωση δημοσίως εκ των προτέρων προφανώς με βάση και τις διατυπώσεις που μπορούν να ειπωθούν για λόγους ασφαλείας ενός ενεργειακού έργου ύψιστης σημασίας, ενός ευρωπαϊκού έργου» είπε σχετικά με το περιεχόμενη της ρηματικής διακοίνωσης.