Σοκ προκαλούν τα στοιχεία για τους πνιγμούς στην Ελλάδα, καθώς δεκάδες άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στη θάλασσα, με την τρίτη ηλικία να αποτελεί μακράν την πιο ευάλωτη ομάδα.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα του ΕΟΔΥ, η χώρα καταγράφει περίπου 3,6 θανάτους από πνιγμό ανά 100.000 κατοίκους, επίδοση που την κατατάσσει μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με υψηλή συχνότητα θανατηφόρων περιστατικών στο νερό.
Κατά μέσο όρο, στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 357 θάνατοι από πνιγμό κάθε χρόνο. Μόνο μέσα στο 2026, μέχρι τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου, έχουν ήδη καταγραφεί 168 θάνατοι.
Παρά το υψηλό νούμερο, υπάρχει μια θετική εξέλιξη σε σχέση με πέρυσι, καθώς την αντίστοιχη περίοδο του 2025 είχαν καταγραφεί 49 περισσότεροι θάνατοι.
Το 80% των θυμάτων είναι άνω των 60 ετών
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η ηλικιακή κατανομή των περιστατικών. Σύμφωνα με την υπεύθυνη επικοινωνίας του Safe Water Sports, Ελίζα Καραμπετιάν-Νικοτιάν, σχεδόν 8 στους 10 ανθρώπους που χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό είναι άνω των 60 ετών.
Το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 376 επιβεβαιωμένοι θάνατοι από πνιγμό στην Ελλάδα, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ατυχημάτων Ελλάδας και Κύπρου του Safe Water Sports.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το Safe Water Sports, σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και το υπουργείο Υγείας, έχει ξεκινήσει στοχευμένη καμπάνια ενημέρωσης, με έμφαση στην προστασία των ηλικιωμένων.
Παγκόσμιος συναγερμός για τους πνιγμούς
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει τον πνιγμό ως την τρίτη σημαντικότερη αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό παγκοσμίως, με περίπου 300.000 θανάτους κάθε χρόνο.
Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα μικρά παιδιά, καθώς οι ηλικίες κάτω των 5 ετών αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο των θυμάτων, ενώ αυξημένος κίνδυνος καταγράφεται και στους ανθρώπους άνω των 70 ετών.
Οι βασικοί κανόνες που μπορούν να σώσουν ζωές
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος των περιστατικών μπορεί να αποφευχθεί με απλά μέτρα πρόληψης.
Η βασικότερη σύσταση είναι να μην κολυμπάμε μόνοι και να προτιμάμε οργανωμένες παραλίες με παρουσία ναυαγοσώστη. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο τις πρωινές ώρες, όταν αρκετοί ηλικιωμένοι επιλέγουν να επισκεφθούν τη θάλασσα πριν ξεκινήσει το ωράριο των ναυαγοσωστών.
Για τον λόγο αυτό, ορισμένοι δήμοι έχουν ήδη προχωρήσει σε διεύρυνση του ωραρίου ναυαγοσωστικής κάλυψης.
Ο εκπρόσωπος της Σχολής Ναυαγοσωστικής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Δημήτρης Χαλιώτης, επισημαίνει ότι δεν είναι δυνατό να υπάρχει ναυαγοσώστης σε κάθε παραλία, γι’ αυτό και η επιλογή ασφαλούς ακτής είναι καθοριστικής σημασίας.
Τι πρέπει να προσέχουμε στη θάλασσα
Οι ειδικοί συστήνουν επίσης στους μεγαλύτερους σε ηλικία πολίτες να συμβουλεύονται τον προσωπικό τους γιατρό πριν από την έναρξη της θερινής περιόδου.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να μπαίνουμε και να βγαίνουμε σταδιακά από το νερό, να κολυμπάμε παράλληλα με την ακτή και να αποφεύγουμε την απομάκρυνση από αυτήν, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος παρασυρμού από ρεύματα.
Συστήνεται επίσης να αποφεύγεται η είσοδος στη θάλασσα για περίπου δύο έως τρεις ώρες μετά το φαγητό, ενώ ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Για όσους χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη, η χρήση σωσιβίου μπορεί να προσφέρει σημαντική ασφάλεια.
«Να μην υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας και να μην μπαίνουμε στη θάλασσα με δυσμενείς καιρικές συνθήκες», είναι η χαρακτηριστική σύσταση της Ελίζας Καραμπετιάν-Νικοτιάν.
Οι 8 οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού
Στο πλαίσιο της πανελλαδικής εκστρατείας «Απολαμβάνουμε το νερό με ασφάλεια», ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός δίνει οκτώ βασικές οδηγίες:
1. Επιλέγουμε οργανωμένες και ασφαλείς παραλίες και ακολουθούμε τις υποδείξεις του ναυαγοσώστη και τις σημαίες ασφαλείας.
2. Δεν κολυμπάμε αμέσως μετά το φαγητό ή την κατανάλωση αλκοόλ.
3. Μπαίνουμε σταδιακά στο νερό, ιδιαίτερα όταν η θερμοκρασία του είναι χαμηλή, ώστε να αποφύγουμε το θερμικό σοκ.
4. Δεν απομακρυνόμαστε από την ακτή και προτιμάμε να κολυμπάμε παράλληλα με αυτή.
5. Δεν κάνουμε βουτιές σε άγνωστα νερά, καθώς μπορεί να υπάρχουν βράχια ή άλλοι κρυφοί κίνδυνοι.
6. Τα παιδιά πρέπει να βρίσκονται πάντα κοντά σε ενήλικα, ακόμη και όταν φορούν σωσίβιο.
7. Χρησιμοποιούμε σωσίβιο σε δραστηριότητες όπως κανό και SUP.
8. Αν παρασυρθούμε από θαλάσσιο ρεύμα, δεν πανικοβαλλόμαστε. Κολυμπάμε παράλληλα προς την ακτή μέχρι να απομακρυνθούμε από το ρεύμα και στη συνέχεια κατευθυνόμαστε προς την παραλία.
«Η θάλασσα είναι χαρά»
Παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι υπάρχει ακόμη σημαντικός δρόμος μέχρι να καλλιεργηθεί μια σταθερή «κολυμβητική κουλτούρα» στην Ελλάδα.
Ήδη έχουν γίνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, όπως η εισαγωγή μαθημάτων κολύμβησης για μαθητές της Γ’ και Δ’ Δημοτικού.
Το μήνυμα, πάντως, παραμένει ξεκάθαρο: η θάλασσα μπορεί να είναι πηγή χαράς, αρκεί η απόλαυση να συνοδεύεται από γνώση, πρόληψη και σεβασμό στους κανόνες ασφαλείας.