Σε έναν από τους μεγαλύτερους συμβιβασμούς στην ιστορία των τεχνολογικών εταιρειών προχωρά η Meta, καθώς συμφώνησε να καταβάλει έως και 16,68 δισ. δολάρια για να κλείσει δικαστικές υποθέσεις που έχουν ανοίξει 29 πολιτείες των ΗΠΑ σχετικά με τη λειτουργία του Facebook και του Instagram και την προστασία ανηλίκων.
Η συμφωνία έρχεται έπειτα από μια από τις σημαντικότερες δικαστικές μάχες γύρω από τις επιπτώσεις των social media στα παιδιά και τους εφήβους. Οι πολιτείες υποστήριζαν ότι η Meta είχε σχεδιάσει λειτουργίες των πλατφορμών της με τρόπο που ενθάρρυνε την υπερβολική χρήση από ανήλικους, ενώ την κατηγορούσαν επίσης για παραβιάσεις σχετικά με τη συλλογή και αξιοποίηση προσωπικών δεδομένων παιδιών.
Τι αλλάζει σε Facebook και Instagram
Ο συμβιβασμός δεν αφορά μόνο το οικονομικό σκέλος. Η Meta δεσμεύεται να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών της για τους νεαρούς χρήστες.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται ημερήσια όρια χρήσης, περιορισμοί στην πρόσβαση των παιδιών κατά τη διάρκεια της νύχτας και ενισχυμένα μέτρα ώστε οι ανήλικοι να μην έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο που δεν είναι κατάλληλο για την ηλικία τους.
Οι αλλαγές αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Meta βρίσκεται αντιμέτωπη με χιλιάδες ακόμη αγωγές από πολιτείες, σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τα social media συμβάλλουν στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας των νέων.
Οι κατηγορίες που αντιμετώπισε η Meta
Οι 29 πολιτείες είχαν υποστηρίξει ότι η εταιρεία παραβίασε την ομοσπονδιακή νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών, υποστηρίζοντας ότι συνέλεγε προσωπικά δεδομένα χρηστών που γνώριζε ότι ήταν ανήλικοι χωρίς την απαιτούμενη ενημέρωση ή συναίνεση των γονέων.
Παράλληλα, πολιτείες όπως η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ κατηγόρησαν τη Meta ότι παραβίασε την καταναλωτική νομοθεσία, υποστηρίζοντας πως Facebook και Instagram είχαν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά που μπορούσαν να ενισχύσουν την εξάρτηση των παιδιών και των εφήβων από τις πλατφόρμες.
Οι πολιτείες είχαν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής τεράστιων κυρώσεων. Πριν από την έναρξη της δίκης, οι εκτιμήσεις για τις πιθανές ποινές έφταναν σε δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Στο επίκεντρο οι λειτουργίες που κρατούν τους χρήστες στην οθόνη
Στη δικαστική διαμάχη εξετάστηκαν λειτουργίες που αποτελούν βασικά στοιχεία της εμπειρίας χρήσης των πλατφορμών, όπως οι μηχανισμοί προτάσεων περιεχομένου, οι ειδοποιήσεις και άλλα χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν τη συνεχή αλληλεπίδραση.
Οι πολιτείες υποστήριξαν ότι η Meta γνώριζε τους κινδύνους για τους νεαρούς χρήστες, αλλά δεν προχώρησε στις απαραίτητες αλλαγές, καθώς η μεγαλύτερη παραμονή στις εφαρμογές μεταφράζεται σε αυξημένη αλληλεπίδραση και, κατ’ επέκταση, μεγαλύτερη εμπορική αξία.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, μάλιστα, ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, παραδέχθηκε ότι η λειτουργία «Take a Break», η οποία σχεδιάστηκε για να ενθαρρύνει τους εφήβους να απομακρύνονται από την εφαρμογή, χρησιμοποιούνταν από πολύ μικρό ποσοστό εφήβων πριν ενεργοποιηθεί ως προεπιλογή το 2024.
Η Meta δεν παραδέχεται αδίκημα
Παρά το ύψος του συμβιβασμού, η Meta δεν αναγνωρίζει ευθύνη ή παράνομη συμπεριφορά στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Η εταιρεία έχει επανειλημμένα απορρίψει τις κατηγορίες ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της με σκοπό να εθίσει τα παιδιά, υποστηρίζοντας ότι έχει λάβει σημαντικά μέτρα για την προστασία των νεότερων χρηστών.
Η συμφωνία, ωστόσο, σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη στη δικαστική και πολιτική πίεση που δέχονται οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στις ΗΠΑ, την ώρα που οι Αρχές και η κοινή γνώμη ζητούν αυστηρότερους κανόνες για την προστασία των ανηλίκων.
Νέα πίεση στις Big Tech
Ο συμβιβασμός με τις 29 πολιτείες αποτελεί μία ακόμη σοβαρή δικαστική δοκιμασία για τη Meta. Μόνο μέσα στο 2026 η εταιρεία έχει αντιμετωπίσει σημαντικές δικαστικές αποφάσεις σε άλλες υποθέσεις που αφορούν την ασφάλεια των νέων χρηστών.
Τον Μάρτιο, δικαστήριο στο Νέο Μεξικό επιδίκασε 375 εκατ. δολάρια κατά της Meta, ενώ τον Αύγουστο δικαστής επέβαλε επιπλέον 567 εκατ. δολάρια και απαίτησε μέτρα προστασίας των νέων.
Η νέα συμφωνία των 16,68 δισ. δολαρίων, σε συνδυασμό με τις απαιτούμενες αλλαγές σε Facebook και Instagram, ενισχύει την πίεση προς τη Meta να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες της απευθύνονται στους ανήλικους χρήστες.