Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι Αμερικανοί για τις ενδιάμεσες εκλογές, η έκβαση των οποίων θεωρείται καθοριστική για τα δύο τελευταία χρόνια της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με τις τελευταίες αναλύσεις των Associated Press, Washington Post και Reuters, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να διεκδικούν με αξιώσεις τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ η μάχη για τη Γερουσία παραμένει δυσκολότερη και περισσότερο αμφίρροπη.
Την ίδια ώρα, αποκαλυπτική για τον Τραμπ είναι η δημοσκόπηση των Financial Times. Περισσότεροι από δύο στους τρεις Αμερικανούς ψηφοφόρους, οι οποίοι εκλέγουν Γερουσιαστές και Βουλευτές, αποδοκιμάζουν τους χειρισμούς του αμερικανού προέδρου στο ζήτημα του πληθωρισμού και της ακρίβειας.
Σχεδόν το 70% του εκλογικού σώματος καταδικάζει την κυβερνητική πολιτική έναντι των ανατιμήσεων και του αυξημένου κόστους διαβίωσης. Στους ανένταχτους ψηφοφόρους, το ποσοστό δυσαρέσκειας εκτινάσσεται στο 77%.
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις προεξοφλούν επικράτηση των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ ορισμένες καταγράφουν τάσεις που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν στο κόμμα και τον έλεγχο της Γερουσίας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα δημοσκόπησης που διενεργήθηκε από το ινστιτούτο Ipsos για λογαριασμό του Reuters, η δημοτικότητα του Ντόναλντ Τραμπ παραμένει καθηλωμένη κοντά σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο στο 32%.
Η κάλπη ως δημοψήφισμα για τον Τραμπ
«Τήρησα περισσότερες υποσχέσεις απ’ όσες έκανα», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος στην Ουάσινγκτον τη Δευτέρα, στην τελευταία του ομιλία πριν από την εκλογική αναμέτρηση.
Στην ομιλία του, ο 80χρονος δισεκατομμυριούχος αφιέρωσε περισσότερο χρόνο στα μεγαλεπήβολα έργα που σχεδιάζει στην αμερικανική πρωτεύουσα παρά στα διακυβεύματα των εκλογών.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, χαρακτήρισε «αξιολύπητη» την ομιλία, υποστηρίζοντας ότι αποτυπώνει την πλήρη αποσύνδεση του Τραμπ από την καθημερινότητα των περισσότερων Αμερικανών.
Παραδοσιακά, το κόμμα που κατέχει τον Λευκό Οίκο υφίσταται απώλειες στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζονται ως δημοψήφισμα για τον πρόεδρο.
Η ανάκτηση της Βουλής των Αντιπροσώπων θα έδινε στους Δημοκρατικούς μεγαλύτερη επιρροή στην κατάρτιση του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, αλλά και τη δυνατότητα να ξεκινήσουν έρευνες μέσω του Κογκρέσου, κυρίως για τις υποθέσεις διαφθοράς που καταγγέλλουν ότι αφορούν τον Τραμπ και στενούς συνεργάτες του.
Εάν καταφέρουν να αποκτήσουν και τον έλεγχο της Γερουσίας, θα μπορούν να μπλοκάρουν προεδρικούς διορισμούς, ιδίως στην περίπτωση που κενωθεί θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Παρά τις θετικές δημοσκοπικές ενδείξεις, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται συγκρατημένοι, καθώς στο παρελθόν έχουν διαψευστεί από μετρήσεις που υποτίμησαν τη δυναμική και τη συμμετοχή των ψηφοφόρων του Τραμπ.
Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα Τραμπ
Πριν λίγες ώρες, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ απέρριψε το αίτημα του Ντόναλντ Τραμπ να εμποδιστεί η Καλιφόρνια από το να καταμετρήσει ψηφοδέλτια που έχουν αποσταλεί ταχυδρομικά από ψηφοφόρους,οι οποίοι, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, πιθανότατα δεν είναι Αμερικανοί πολίτες.
Το προεκλογικό σκηνικό περιπλέκεται και από τις εσωκομματικές εντάσεις στους Δημοκρατικούς. Στο Μίσιγκαν, η Δημοκρατική βουλευτής Χάλεϊ Στίβενς προκάλεσε έκπληξη, ανακοινώνοντας τη στήριξή της στον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο Μάικ Ρότζερς, τον οποίο αντιμετωπίζει ο Αμπντούλ Ελ-Σαϊέντ, ο οποίος συγκεντρώνει στο πρόσωπό του και τις αντιδράσεις των εβραϊκών οργανώσεων που τον κατηγρούν για αντισημιτισμό.
Η κίνησή της ανέδειξε τις διαφωνίες στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος και δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στην προσπάθειά του να ανακτήσει τον έλεγχο της Γερουσίας. «Δεν χρειαζόμαστε κομμουνιστές, τζιχαντιστές και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα» δήλωσε από την πλευρά του ο Ντόναλντ Τραμπ.
Κινδυνεύουν να χάσουν το Τέξας έπειτα άπο 30 χρόνια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκλογική μάχη σε πολιτείες που θεωρούνταν σταθερά προπύργια των Ρεπουμπλικανών, με το Τέξας να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Σύμφωνα με την ανταποκρίτρια του ΕΡΤnews στο Χιούστον, Γεωργία Γεραντζιώτη, η αναμέτρηση για τη Γερουσία χαρακτηρίζεται ως μία από τις πλέον κρίσιμες της εκλογικής διαδικασίας, καθώς οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να διεκδικήσουν μια έδρα σε πολιτεία που έχει να εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή εδώ και περίπου 30 χρόνια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναμέτρηση του Δημοκρατικού Τζέιμς Ταλάρικο, πρώην εκπαιδευτικού, πολιτικού γερουσιαστή στο Όστιν και σπουδαστή θεολογίας, με τον συντηρητικό γενικό εισαγγελέα Κεν Πάξτον, ο οποίος έχει την έδρα του στο Ντάλας, στηρίζεται από τον Trump και αποτελεί προσωπική του επιλογή. Σημαντικό ρόλο στην προεκλογική εκστρατεία έχει διαδραματίσει και ο Ίλον Μασκ, ο οποίος φέρεται να έχει διαθέσει περισσότερα από 500 εκατομμύρια δολάρια για τη χρηματοδότησή της.
Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν αυξημένη συμμετοχή των ψηφοφόρων. Περίπου 6,8 εκατομμύρια Τεξανοί, αριθμός που αντιστοιχεί στο 41% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, είχαν ήδη προσέλθει στις κάλπες κατά την περίοδο της πρόωρης ψηφοφορίας. Παράλληλα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική αναμέτρηση, με τη διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων να έχει περιοριστεί, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, από τις έξι στις δύο ποσοστιαίες μονάδες.
Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να διαδραματίσει η ψήφος των Λατίνων, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 30% του εκλογικού σώματος που έχει δικαίωμα συμμετοχής. Η δυσαρέσκεια μέρους αυτής της εκλογικής ομάδας απέναντι στη μεταναστευτική πολιτική του Τραμπ αποτελεί έναν από τους παράγοντες που παρακολουθούνται στενά, καθώς μένει να φανεί εάν θα αποτυπωθεί και στην κάλπη.
Σημαντική είναι και η μάχη για τη Βουλή των Αντιπροσώπων στο Τέξας, το οποίο εκλέγει συνολικά 38 βουλευτές. Οι πιο ανταγωνιστικές αναμετρήσεις αναμένονται στο νότιο Τέξας και στο Χιούστον, όπου οι αλλαγές στα όρια των εκλογικών περιφερειών έχουν δημιουργήσει νέες έδρες με ευνοϊκότερους συσχετισμούς για τους Ρεπουμπλικανούς. Στόχος του κόμματος είναι να εξασφαλίσει πέντε επιπλέον έδρες στη Βουλή μέσα από αυτές τις ανακατατάξεις.
Οι αριθμοί που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου
Οι Ρεπουμπλικανοί εισέρχονται στις εκλογές διατηρώντας οριακή πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Reuters, οι συσχετισμοί πριν από την ψηφοφορία είναι 218 προς 214 στη Βουλή των Αντιπροσώπων, με κενές έδρες, και 53 προς 47 στη Γερουσία, συνυπολογίζοντας τους ανεξάρτητους γερουσιαστές που συνεργάζονται με τους Δημοκρατικούς.
Για να αποκτήσουν την πλειοψηφία, οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών σε κάθε σώμα, με βάση τους υφιστάμενους συσχετισμούς.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις και αναλύσεις καταγράφουν ευνοϊκότερο περιβάλλον για τους Δημοκρατικούς στη Βουλή, όπου περίπου 40 περιφέρειες θεωρούνται ανταγωνιστικές.
Στη Γερουσία, ωστόσο, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί υπερασπίζονται έδρες σε πολιτείες όπου διατηρούν ισχυρή εκλογική παρουσία.
Παράλληλα με τις εκλογές για το Κογκρέσο, οι Αμερικανοί ψηφίζουν για κυβερνήτες σε 36 πολιτείες, καθώς και για χιλιάδες αξιώματα στα πολιτειακά νομοθετικά σώματα και στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Η αναμέτρηση διεξάγεται έπειτα από μια ιδιαίτερα δαπανηρή προεκλογική εκστρατεία, με τις συνολικές δαπάνες να εκτιμάται ότι θα φτάσουν σε επίπεδα ρεκόρ.
Η στρατηγική των Δημοκρατικών και η μάχη στις ρεπουμπλικανικές πολιτείες
Οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τη δυσαρέσκεια για τον Τραμπ, επεκτείνοντας την εκλογική τους δραστηριότητα ακόμη και σε πολιτείες που παραδοσιακά ευνοούν τους Ρεπουμπλικανούς.
Το Associated Press καταγράφει αυξημένη δραστηριότητα του κόμματος στην Αϊόβα, στο Οχάιο, στο Κάνσας και στο Τέξας, όπου οι υποψήφιοί του επιχειρούν να προσελκύσουν ανεξάρτητους και μετριοπαθείς συντηρητικούς ψηφοφόρους.
Όπως επισημαίνει η Washington Post, ένα από τα κεντρικά ερωτήματα είναι η συμπεριφορά των ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει τον Τραμπ, αλλά σήμερα δηλώνουν δυσαρεστημένοι.
Δεν είναι σαφές εάν θα απέχουν από τις κάλπες, θα ψηφίσουν ξανά Ρεπουμπλικανούς ή θα επιλέξουν υποψηφίους των Δημοκρατικών.
Η διαφορά αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική σε πολιτείες όπως το Τέξας και το Κάνσας, όπου η απλή μείωση της ρεπουμπλικανικής συμμετοχής ενδέχεται να μην αρκεί για να ανατρέψει τους εκλογικούς συσχετισμούς.
Στο Μέιν, η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Σούζαν Κόλινς αντιμετωπίζει μια δύσκολη αναμέτρηση απέναντι στον Δημοκρατικό Τρόι Τζάκσον, σε μια πολιτεία που συνήθως ψηφίζει Δημοκρατικούς στις προεδρικές εκλογές.
Στο Τέξας, η εκλογική μάχη για τη Γερουσία έχει προσελκύσει και το ενδιαφέρον ισχυρών οικονομικών παραγόντων, με τον Ίλον Μασκ να στηρίζει τον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον.
Οι εσωκομματικές διαφωνίες που απειλούν τους Δημοκρατικούς
Παρά το ευνοϊκότερο πολιτικό περιβάλλον, οι Δημοκρατικοί αντιμετωπίζουν εσωτερικές αντιπαραθέσεις για την ιδεολογική κατεύθυνση του κόμματος.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Μίσιγκαν, όπου η μάχη για τη Γερουσία έχει προκαλέσει έντονες διαφωνίες.
Η βουλευτής Χέιλι Στίβενς, η οποία ηττήθηκε στις εσωκομματικές προκριματικές εκλογές, ανακοίνωσε τη στήριξή της στον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς αντί του υποψηφίου των Δημοκρατικών, Αμπντούλ Ελ Σαγέντ.
Η κίνηση αυτή δημιούργησε νέα δεδομένα σε μια ήδη αμφίρροπη αναμέτρηση, αν και περισσότερα από 2,3 εκατομμύρια άτομα στο Μίσιγκαν είχαν ήδη ψηφίσει πριν από την εκλογική ημέρα.
Οι Ρεπουμπλικανοί επιχειρούν να αξιοποιήσουν τέτοιες αντιπαραθέσεις, προβάλλοντας την άποψη ότι η προοδευτική πτέρυγα των Δημοκρατικών έχει απομακρυνθεί από τις θέσεις του μέσου Αμερικανού ψηφοφόρου.
Τι σχεδιάζουν οι Δημοκρατικοί αν κερδίσουν τη Βουλή
Η σημαντικότερη πολιτική εξέλιξη της επόμενης ημέρας ενδέχεται να αφορά την ενεργοποίηση του κοινοβουλευτικού ελέγχου σε βάρος της κυβέρνησης Τραμπ.
Σύμφωνα με νέο ρεπορτάζ της Washington Post, Δημοκρατικοί βουλευτές και στελέχη κοινοβουλευτικών επιτροπών έχουν ήδη αρχίσει να σχεδιάζουν εκτεταμένες έρευνες για τον Αμερικανό πρόεδρο, την οικογένειά του και τις δραστηριότητες της κυβέρνησής του.
Οι σχεδιασμοί περιλαμβάνουν ελέγχους για επιχειρηματικές συναλλαγές και οικονομικές σχέσεις προσώπων που συνδέονται με τον Λευκό Οίκο, καθώς και για αποφάσεις ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
Εταιρείες και δικηγορικά γραφεία προετοιμάζονται ήδη για το ενδεχόμενο να κληθούν να παραδώσουν έγγραφα ή να καταθέσουν ενώπιον των κοινοβουλευτικών επιτροπών.
Μια Δημοκρατική πλειοψηφία στη Βουλή θα μπορούσε να εκδώσει κλητεύσεις, να ζητήσει στοιχεία και να οργανώσει ακροάσεις για τη δράση της κυβέρνησης.
Ωστόσο, οι έρευνες δεν θα είναι απαραίτητα εύκολες. Ο Λευκός Οίκος μπορεί να επικαλεστεί το προεδρικό απόρρητο, να αμφισβητήσει αιτήματα ενώπιον των δικαστηρίων ή να καθυστερήσει τη διαβίβαση εγγράφων.
Σύμφωνα με τη Washington Post, οι Δημοκρατικοί εξετάζουν τρόπους επιτάχυνσης των διαδικασιών, προκειμένου να μην εξαντληθεί ο διαθέσιμος χρόνος σε μακροχρόνιες δικαστικές αντιπαραθέσεις.
Το πρόγραμμα των πρώτων 100 ημερών
Πέρα από τις έρευνες, οι Δημοκρατικοί προετοιμάζουν και νομοθετική ατζέντα για τις πρώτες 100 ημέρες μιας ενδεχόμενης νέας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Ο επικεφαλής τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Χακίμ Τζέφρις, έχει αναδείξει ως προτεραιότητες την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την προστασία των κοινωνικών παροχών.
Στους σχεδιασμούς περιλαμβάνονται η επαναφορά φορολογικών ενισχύσεων για την ασφάλιση υγείας μέσω του Affordable Care Act, η ανατροπή περικοπών στο Medicaid, καθώς και πρωτοβουλίες κατά της δασμολογικής πολιτικής του Τραμπ.
Οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν επίσης κοινοβουλευτικές ψηφοφορίες για τον πόλεμο με το Ιράν και τις εξουσίες της προεδρίας σε ζητήματα στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η εφαρμογή αυτών των προτάσεων, ωστόσο, εξαρτάται από τους τελικούς συσχετισμούς, καθώς η πλειοψηφία στη Βουλή δεν αρκεί από μόνη της για την ψήφιση νόμων.
Τι θα συμβεί αν ο Τραμπ χάσει τη Βουλή ή και τη Γερουσία
Το Reuters εξετάζει διαφορετικά σενάρια για τη διαμόρφωση των ισορροπιών στην Ουάσινγκτον.
Εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν μόνο τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα μπορούν να ασκήσουν ισχυρότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο και να δυσκολέψουν την ψήφιση κυβερνητικών νομοσχεδίων.
Ο Τραμπ, όμως, θα διατηρήσει σημαντικές εκτελεστικές εξουσίες, ιδιαίτερα στην εξωτερική πολιτική, στη μετανάστευση και στους δασμούς, εντός των ορίων που θέτουν η νομοθεσία και τα δικαστήρια.
Αν οι Δημοκρατικοί εξασφαλίσουν και τη Γερουσία, οι συνέπειες θα είναι μεγαλύτερες, καθώς θα μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τις διαδικασίες έγκρισης υπουργών, πρεσβευτών και ομοσπονδιακών δικαστών.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η πλήρωση ενδεχόμενης κενής θέσης στο Ανώτατο Δικαστήριο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μείζον ζήτημα αντιπαράθεσης.
Ακόμη και τότε, όμως, ο Τραμπ θα εξακολουθήσει να διαθέτει το δικαίωμα προεδρικού βέτο, ενώ για την προώθηση των περισσότερων νομοθετημάτων στη Γερουσία απαιτούνται 60 ψήφοι.
Στο ενδεχόμενο ισοψηφίας 50-50 στη Γερουσία, τον καθοριστικό ρόλο θα έχει ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος μπορεί να δώσει την αποφασιστική ψήφο υπέρ των Ρεπουμπλικανών.
Οι αμφισβητήσεις για την εκλογική διαδικασία
Η τελευταία ημέρα πριν από την ψηφοφορία σημαδεύτηκε και από νέα δικαστική αντιπαράθεση σχετικά με την εγκυρότητα επιστολικών ψήφων.
Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε μέσα σε λίγες ώρες αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ να διαχωριστούν περίπου 20.000 επιστολικά ψηφοδέλτια στην Καλιφόρνια, με το επιχείρημα ότι ενδέχεται να σχετίζονται με άτομα χωρίς αμερικανική υπηκοότητα.
Οι Αρχές της πολιτείας αμφισβήτησαν την αξιοπιστία των στοιχείων που παρουσίασε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Η υπόθεση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης για την ασφάλεια των εκλογών και τις αρμοδιότητες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης έναντι των πολιτειών.
Οι εκλογικές Αρχές σε διάφορες περιοχές της χώρας έχουν ενισχύσει την προετοιμασία τους για πιθανές προσφυγές, παραπληροφόρηση και αμφισβητήσεις αποτελεσμάτων.
Η επόμενη ημέρα και η μάχη για το 2028
Οι ενδιάμεσες εκλογές δεν θα καθορίσουν μόνο τη δυνατότητα του Τραμπ να κυβερνήσει έως το τέλος της θητείας του, αλλά και την πολιτική κατεύθυνση των δύο μεγάλων κομμάτων ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.
Για τους Ρεπουμπλικανούς, το αποτέλεσμα θα αποτελέσει δοκιμασία της αντοχής του εκλογικού συνασπισμού που δημιούργησε ο Τραμπ, ενώ ήδη συζητείται ο ρόλος προσώπων όπως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην επόμενη ημέρα του κόμματος.
Στους Δημοκρατικούς, ενδεχόμενη εκλογική επιτυχία αναμένεται να ενισχύσει τη συζήτηση για τη σχέση της παραδοσιακής ηγεσίας με την προοδευτική πτέρυγα, η οποία διεκδικεί μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής ατζέντας.
Το άμεσο διακύβευμα, πάντως, παραμένει ο έλεγχος του Κογκρέσου. Από το αποτέλεσμα της κάλπης θα εξαρτηθεί αν ο Τραμπ θα συνεχίσει να κυβερνά με τη στήριξη των Ρεπουμπλικανών και στα δύο σώματα ή αν θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια ενισχυμένη αντιπολίτευση, περισσότερους θεσμικούς ελέγχους και δυσκολότερες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό και τις βασικές κυβερνητικές επιλογές.