Αυξημένο αναμένεται να είναι φέτος το κόστος του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού, την ώρα που η απελπισία των καταναλωτών για την ακρίβεια εντείνεται. Οι ανατιμήσεις σε βασικά προϊόντα διαμορφώνουν έναν σαφώς πιο «βαρύ» λογαριασμό για τα νοικοκυριά, με τους καταναλωτές να τονίζουν πως «μπαίνεις στο σούπερ μάρκετ και με 50 ευρώ παίρνεις μία μικρή σακουλίτσα».
Το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο τραπέζι φέτος θα είναι κατά 20% ακριβότερο συγκριτικά με πέρσι. Σύμφωνα με την έρευνα του Ινστιτούτου Καταναλωτών, μία τετραμελής οικογένεια θα κληθεί να πληρώσει συνολικά 186 ευρώ, αύξηση κατά 30 ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Οι ανατιμήσεις αποτυπώνονται σχεδόν σε όλα τα είδη, από τα τρόφιμα μέχρι και τα αναψυκτικά.
Το κόστος του τραπεζιού
Μοσχαρίσιο κρέας και αμνοερίφια βρίσκονται στο επίκεντρο των αυξήσεων. Ειδικότερα, 2 κιλά αρνίσια παϊδάκια θα κοστίσουν 34 ευρώ, ενώ αντίστοιχα 1 κιλό λουκάνικα θα στοιχίσουν 12 ευρώ. Την ίδια ώρα, δύο κιλά γαλοπούλας από 26 ευρώ, με 17 ευρώ επιπλέον να στοιχίζει η γέμιση. Στον λογαριασμό των κρεατικών θα πρέπει να προστεθούν τα κόστη για τυροκομικά, λαχανικά, ποτά, αναψυκτικά και γλυκά, που εκτοξεύουν το συνολικό κόστος σχεδόν στα 200 ευρώ.
Ειδικότερα, στα λαχανικά, οι ντομάτες και τα αγγούρια έχουν τιμές 1,40 (το μισό κιλό) και 0,70 ευρώ (για 1 τεμάχιο) αντίστοιχα, τα καρότα 1 ευρώ το μισό κιλό και οι πατάτες 1,25 ευρώ το κιλό. Επίσης, η φέτα κοστίζει 6,50 ευρώ το μισό κιλό και το κασέρι ή η γραβιέρα 9,90 ευρώ το μισό κιλό. Το εμφιαλωμένο κρασί 16 ευρώ το μπουκάλι, αναψυκτικά 8 ευρώ τα 8 κουτιά και μπύρες 8,80 ευρώ τα 4 μπουκάλια.
Τα παραδοσιακά γλυκά, μελομακάρονα και κουραμπιέδες, ανεβάζουν το κόστος κατά 19 ευρώ το κιλό, με το τραπέζι 4 ατόμων για την ημέρα των Χριστουγέννων να κοστίζει φέτος 178,85 ευρώ (δηλαδή σχεδόν 45 ευρώ το άτομο), την ώρα που πέρυσι τα Χριστούγεννα τα ίδια είδη κόστιζαν 156,02 ευρώ. Μόνη διέξοδος για τους καταναλωτές, ο περιορισμός των αγορών, καθώς το πορτοφόλι πιέζεται αισθητά να ανταποκριθεί και στις υπόλοιπες ανάγκες. Έτσι, το φετινό χριστουγεννιάτικο τραπέζι στήνεται πιο μετρημένα, με τις οικογένειες να υπολογίζουν πλέον μέχρι και το τελευταίο ευρώ.
Σκαρφαλώνει ο πληθωρισμός
Εδώ και πέντε χρόνια, από όταν ξεκίνησε να σκαρφαλώνει ο πληθωρισμός, τα καθιερωμένα ρεπορτάζ για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι θυμίζουν δελτία θυέλλης. Οι καταναλωτές βομβαρδίζονται με προειδοποιήσεις για το «πόσο πιο βαθιά θα βάλουν το χέρι στην τσέπη», οι κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα γίνονται «πικρά» λόγω ακρίβειας, η γαλοπούλα «πετάει». Τείνουμε να συνηθίσουμε ότι κάθε χρόνο το χριστουγεννιάτικο τραπέζι θα είναι όλο και πιο ακριβό από πέρυσι. Το μόνο ερώτημα πλέον είναι πόσο ακριβότερο.
Κι εδώ αρχίζουν οι διχογνωμίες. Τα σουπερμάρκετ δίνουν πληθωρισμό 1,75% σε σύγκριση με πέρυσι και μεσοσταθμικές αυξήσεις μόλις 1% στο κυλιόμενο δωδεκάμηνο Δεκέμβρη 2024-Νοέμβρη 2025. Αυτό θα σήμαινε ότι μαζί με τις προσφορές, τις εκπτώσεις και την πρωτοβουλία εθελοντικής μείωσης τιμών «1000 κωδικοί», το χριστουγεννιάτικο τραπέζι θα έπρεπε να κοστίζει σχεδόν όσο πέρυσι ή ελάχιστα παραπάνω. Σύμφωνα πάλι με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στην Ελλάδα έκανε άλμα τον Νοέμβριο στο 3,1% (από 2,5% τον Οκτώβριο), προετοιμάζοντάς μας για νέες ανόδους τιμών και τον Δεκέμβριο.
Η εικόνα από την αγορά
Μια διαφορετική εικόνα δίνουν τα ρεπορτάζ από την αγορά, καταγράφοντας ως και διψήφιες ανατιμήσεις σε προϊόντα που πρωταγωνιστούν στο εορταστικό τραπέζι. Τον χορό της ακρίβειας σέρνει το κρέας, ιδίως το μοσχαρίσιο που σκαρφαλώνει ολοταχώς στα 20 ευρώ το κιλό ή ακόμα περισσότερο σε κάποιες περιπτώσεις – από 15 ευρώ πέρυσι. Προς το παρόν η γαλοπούλα κινείται στα περσινά επίπεδα, που δεν τα λες και φθηνά, στα 11-13 ευρώ το κιλό η νωπή και 5,5 με 6,5 ευρώ η κατεψυγμένη.
Τα αμνοερίφια, κοστίζουν 13 με 14 ευρώ το κιλό, έναντι των 11 ευρώ της προηγούμενης χρονιάς. Η μείωση του ζωικού κεφαλαίου, εξαιτίας της ευλογιάς των προβάτων και η κρίση στην κτηνοτροφία, οδηγούν σε υψηλότερες τιμές όχι μόνο το κρέας, αλλά και παραδοσιακά προϊόντα από αιγοπρόβειο γάλα – όπως η φέτα και το γιαούρτι. Το σύνθημα των αγροτών «χωρίς εμάς τι θα φας;», που το βλέπουμε και φέτος στα μπλόκα, μας θυμίζει ότι όσο ο πρωτογενής τομέας υποβαθμίζεται, τόσο η ακρίβεια στο τραπέζι θα επιμένει και θα θεριεύει.
Που θα κινηθούν τα γλυκά
Τα γλυκά των Χριστουγέννων, σύμφωνα με εκπροσώπους της αγοράς, έχουν σταθεροποιηθεί στα περσινά, ήδη υψηλά επίπεδα, με μεγάλες αποκλίσεις ανάλογα με την ποιότητα των υλικών:
- μελομακάρονα & κουραμπιέδες: 13–18 ευρώ/κιλό
- δίπλες: 16 ευρώ/κιλό
- βασιλοπιτα: 12-14 ευρώ
Οι ζαχαροπλάστες τονίζουν ότι το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί λόγω των υψηλών τιμών σε σοκολάτα, γάλα και βούτυρο. Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα της Ομοσπονδίας Ζαχαροπλαστών Ελλάδος, Παναγιώτη Στεργίου οι τιμές των γλυκών τα Χριστούγεννα θα κινηθούν λίγο πιο πάνω από τα περσινά επίπεδα, με αυξήσεις 2%-3%, όσο περίπου ο πληθωρισμός. Ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Μακάριος Παπαδοπουλος, βλέπει αυξήσεις τιμών από 0% ως 5%, αλλά μείωση πωλήσεων 5% ως 10%.
Καταναλωτικές ενώσεις
Αν οι επίσημες στατιστικές δίνουν μονοψήφιες μεσοσταθμικές αυξήσεις και ανατιμήσεις από 10% ως 20% σε επί μέρους προϊόντα, οι εκτιμήσεις των καταναλωτικών ενώσεων ζωγραφίζουν ένα ακόμα πιο ζοφερό τοπίο. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ, οι καταναλωτικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι το γιορτινό τραπέζι του 2025 μπορεί να είναι έως και 20% ακριβότερο, συστήνοντας προσεκτική έρευνα αγοράς και στοχευμένες επιλογές, ιδιαίτερα για τα προϊόντα που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Ο πρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ), Νίκος Τσεμπερλίδης δηλώνει ότι το φετινό χριστουγεννιάτικο τραπέζι «θα είναι σίγουρα κατά 10% ακριβότερο», αν δεν υπάρξει αντίδραση από τους καταναλωτές.
Μια τέτοια αντίδραση θα ήταν οι καταναλωτές να «τιμωρήσουν» όσους προχωρούν σε αδικαιολόγητες ανατιμήσεις, επιλέγοντας τα προϊόντα που κρατάνε σταθερές τις τιμές. Ο πρόεδρος του ΚΕΠΚΑ προειδοποιεί ότι «σε οποιοδήποτε προϊόν καταγράφεται αύξηση πάνω από 5% σε σχέση με πέρυσι, πρόκειται ξεκάθαρα για αισχροκέρδεια».
Το ακριβότερο της δεκαετίας
Ο Γενικός Γραμματέας της Γενικής Ομοσπονδίας Καταναλωτών Ελλάδας – ΙΝΚΑ και Πρόεδρος του Ινστιτούτου Προστασίας Καταναλωτών ΙΝΚΑ12 (Νοτίου Αιγαίου), Γιώργος Ευγενικός, κάνει λόγο για το «ακριβότερο χριστουγεννιάτικο τραπέζι της δεκαετίας» και παρουσιάζει συγκριτικά στοιχεία με την υπόλοιπη Ευρώπη. Για παράδειγμα, το μοσχαρίσιο φιλέτο στην Ελλάδα πωλείται 18 ως 22 ευρώ το κιλό. Στη Γερμανία πωλείται 14-16 ευρώ, τη Γαλλία 16-18, στην Πολωνία 10-12 και στην Ισπανία 15-17.
Ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο στην Ελλάδα ύψους 1,80 μέτρων πωλείται από 85 ως 95 ευρώ στην Ελλάδα, ενώ στις υπόλοιπες χώρες κοστίζει από 40 ως μάξιμουμ 70 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΚΑ. «Το συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα πληρώνει 20–40% ακριβότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι μισθοί και οι συντάξεις παραμένουν 15–35% χαμηλότεροι», υπογραμμίζει το ΙΝΚΑ12.
Οι συμβουλές του ΙΝΚΑ
1. Οργανωθείτε εγκαίρως
Φτιάξτε λίστα με ακριβείς ποσότητες. Αγοράστε κρέας και δέντρο μέχρι τις 14 Δεκεμβρίου – μετά τις 15/12 οι τιμές ανεβαίνουν κατά 10–20%.
2. Προτιμήστε ελληνικά και τοπικά προϊόντα
Χοιρινό 8–10 €/kg, κοτόπουλο ελευθέρας βοσκής 5–7 €/kg. Λαχανικά από τη λαϊκή αγορά είναι 30–40% φθηνότερα από τα σούπερ μάρκετ.
3. Ελέγξτε διπλά τις ημερομηνίες λήξης
Πολλές «προσφορές» λήγουν στα τέλη Δεκεμβρίου. Μην αγοράζετε μεγάλες συσκευασίες που δεν θα προλάβετε να καταναλώσετε.
4. Πληρώστε με μετρητά όπου γίνεται
Με κάρτα ξοδεύετε 18–23% περισσότερο (έρευνα Cornell 2023). Κρατήστε μετρητά για αγορές κάτω των 100 €.
5. Επαναχρησιμοποιήστε στολίδια και φωτάκια
Τα περσινά είναι εξίσου όμορφα. Εξοικονομείτε 70–150 €.
6. Επιλέξτε μικρότερο δέντρο (1,50–1,80 μ.)
Κόστος 60–90 €, αντί 330 € για χιονισμένο 2,40 μ.
7. Φτιάξτε μόνοι σας γλυκά και μεζέδες
Σπιτικά μελομακάρονα και κουραμπιέδες είναι 60–70% φθηνότερα από του ζαχαροπλαστείου.
8. Καταψύξτε άμεσα κρέας και τρόφιμα
Διατηρούνται άριστα για 3–4 μήνες. Αγοράστε νωρίτερα, με χαμηλότερη τιμή.
9. Αξιοποιήστε τα «απομεινάρια» (leftovers)
Γαλοπούλα → σαλάτες, πίτες, σούπες. Μηδενική σπατάλη και επιπλέον εξοικονόμηση 50–80 €.
10. Ειδική μέριμνα για ευάλωτες ομάδες
• Ηλικιωμένοι: Πηγαίνετε για ψώνια πρωί ή ζητήστε βοήθεια από συγγενείς.
• Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ): Υποχρεωτική προτεραιότητα στα ταμεία (Ν. 4074/2012).
• Οικογένειες με παιδιά στο φάσμα του αυτισμού: Αποφύγετε πολυσύχναστες ώρες – προτιμήστε delivery.
Είναι εφικτό;
Την ίδια ώρα, σχεδόν οι μισές εμπορικές επιχειρήσεις κατέγραψαν υψηλότερες πωλήσεις την περσινή χριστουγεννιάτικη σεζόν συγκριτικά με το 2023, ενώ επίσης υψηλό ήταν το ποσοστό (39%) επιχειρήσεων που παρέμεινε στα προηγούμενα επίπεδα, σύμφωνα και με την έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για την αγοραστική κίνηση κατά την εορταστική περίοδο.
Ειδικότερα, στις τέσσερις από τις δέκα επιχειρήσεις με βελτιωμένες πωλήσεις, η εν λόγω αύξηση διαμορφώθηκε από 11% έως 20%. Αντίθετα, στις επιχειρήσεις με μειωμένες πωλήσεις, σε σχέση με πέρυσι, το 52% αυτών εμφανίζει υποχώρηση χαμηλότερη του 10%.
Σε παλαιότερες έρευνες, η καλύτερη περίοδος για την αγοραστική κίνηση εντοπιζόταν στο χρονικό διάστημα που προηγείτο των Χριστουγέννων, εξαιτίας και της καταβολής του δώρου. Ωστόσο, το 2024 για τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις (38%), η αγοραστική κίνηση κορυφώθηκε μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς.
Η μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, σε συνδυασμό με το αυξημένο λειτουργικό κόστος, ανάγκασε σχεδόν τις μισές επιχειρήσεις (49%) να πραγματοποιήσουν προσφορές/εκπτώσεις ακόμα και κατά την εορταστική περίοδο. Ειδικότερα, το 51% των επιχειρήσεων προχώρησαν σε εκπτώσεις, μειώνοντας τις τιμές των προϊόντων τους από 11% έως 20%.
Οι κινήσεις της αγοράς
Στρατηγική την οποία ακολουθούν και φέτος οι επιχειρήσεις, ανεξάρτητες και αλυσίδες, δίνοντάς τους το χαρακτήρα που επιβάλουν οι ημέρες. Από Christmas Offer, μέχρι δώρα για όλους και gift cards για τη εταιρεία Intersport, Elf-approved προσφορές από τα Zackret που προτείνουν δώρα ανάλογα με τις ανάγκες και το φύλο, αποκλειστικές συνεργασίες τη φετινή Gifting Season όπως την ονομάζει η JD Sports, αλλά και χριστουγεννιάτικα δώρα που ξεχωρίζουν με online οδηγό σε τρία κλικ για τα Cosmos Sport.
Ομοίως τα Public με προωθητικές ενέργειες αναγγέλουν πως «τα Χριστούγεννα ξεκινούν εδώ», ενώ το Πλαίσιο συνεχίζοντας την καμπάνια της Black Friday με τη Τζένη Μπότση στην οποία αποδίδει πλέον γνωρίσματα Άγιου Βαλιλη, καλεί για τις «μεγάλες αποφάσεις της νέας χρονιάς που δίνουν έμφαση στην αυτοφροντίδα». Από την πλευρά του ο Κωτσόβολος δανείζεται τη φωνή της Shaya και τα Χριστούγεννα μετά τη Black Friday για τους καταναλωτές που «ξερουν τι Xmas ζητούν».
Με ιδιαίτερες στρατηγικές μάρκετινγκ προσεγγίζουν τα Χριστουγεννα αλυσίδες όπως τα Zara που «τοποθετούν» τον Βενσάν Κασέλ και άλλους ηθοποιούς σε μια μίνι ταινία με τίτλο «Le diner», όπως και η δανική Pandora που καλεί για αγορές 3×2 για τις φετινές γιορτές, αλλά και τα Funky Buddha που γιορτάζουν με τις συλλογές Festive Reflections, αλλά και τα Kiko Milano που όπως και όλοι οι παίκτες στην αγορά, λανσάρουν σε φυσικά και ηλεκτρονικά κανάλια, τη χριστουγεννιάτικη συλλογή τους Snow Kissed Holiday με επιμέρους προϊόντα και gift sets.
Η «ανάσα» για Χριστούγεννα
Το εορταστικό ωράριο του 2025 διαμορφώνεται με έναν πιο ευέλικτο χαρακτήρα, καθώς το υπουργείο Ανάπτυξης και οι εμπορικοί σύλλογοι δρομολογούν συγκεκριμένες Κυριακές ανοίγματος προκειμένου να ενισχύσουν την αγοραστική κίνηση.
Στο πλαίσιο του θεσμοθετημένου κανονισμού για τις εορταστικές περιόδους και τις προγραμματισμένες εκπτώσεις, τα εμπορικά καταστήματα σε όλη τη χώρα θα λειτουργήσουν κατ’ εξαίρεση τέσσερις Κυριακές έως το τέλος του 2025. Οι ημερομηνίες επιλέχθηκαν ώστε να διευκολύνουν τόσο τους πολίτες όσο και τις επιχειρήσεις, ενισχύοντας την εμπορική δραστηριότητα σε μια από τις πιο απαιτητικές περιόδους του χρόνου.
Ειδικότερα: 14 Δεκεμβρίου 2025 – Μια κρίσιμη ενδιάμεση Κυριακή για την προετοιμασία των γιορτών. 21 Δεκεμβρίου 2025 – Η κορύφωση της εορταστικής κίνησης με τα ψώνια των Χριστουγέννων, και 28 Δεκεμβρίου 2025 – Η τελευταία ευκαιρία αγορών πριν την Πρωτοχρονιά.