«Η Ελλάδα δεν πρόκειται να επιτρέψει τη δημιουργία μιας μόνιμης μεταναστευτικής διαδρομής από τη Λιβύη προς την Κρήτη» είναι το σαφές μήνυμα που στέλνει ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, παρουσιάζοντας τον κυβερνητικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση των αυξημένων πιέσεων στα νότια θαλάσσια σύνορα της χώρας.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο υπουργός υποστηρίζει ότι οι ροές από τη Λιβύη έχουν περιοριστεί σημαντικά, καταγράφοντας μείωση σχεδόν 30%, ωστόσο υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού, καθώς οι θερινοί μήνες ευνοούν τη δράση των κυκλωμάτων διακινητών.
Ο κ. Πλεύρης αναφέρεται στην επιχειρησιακή ετοιμότητα των νέων δομών στην Κρήτη, στη συνεργασία με το Λιμενικό, τη Frontex, αλλά και στις επαφές με τις λιβυκές αρχές, ενώ προαναγγέλλει ενεργοποίηση κάθε διαθέσιμου μέτρου εφόσον υπάρξει νέα αύξηση των μεταναστευτικών ροών.
Παράλληλα, παρουσιάζει τα αποτελέσματα της συνεργασίας Ελλάδας – Αιγύπτου, κάνοντας λόγο για σημαντική μείωση των αφίξεων Αιγυπτίων και αύξηση των επιστροφών, ενώ αναφέρεται στις αλλαγές που αφορούν τις ΜΚΟ, τη νομική υποστήριξη των αιτούντων άσυλο, αλλά και στην εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση.
«Δεν θα αφήσουμε να παγιωθεί η διαδρομή Λιβύη – Κρήτη»
Ο υπουργός Μετανάστευσης τονίζει ότι η σημερινή εικόνα είναι βελτιωμένη σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, καθώς οι θαλάσσιες αφίξεις από τη Λιβύη έχουν μειωθεί, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η κατάσταση έχει οριστικά αντιμετωπιστεί.
Όπως σημειώνει, η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε αναπροσαρμογή του επιχειρησιακού σχεδιασμού, με τη δομή στην Αγυιά Χανίων να έχει ολοκληρωθεί και τη δομή στο Ηράκλειο να βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι υπάρχει στενή συνεργασία με το υπουργείο Ναυτιλίας και το Λιμενικό Σώμα, ενώ η παρουσία της Frontex στην περιοχή έχει ενισχυθεί.
«Δεν θα επιτρέψουμε να παγιωθεί μια νέα μεταναστευτική διαδρομή Λιβύης – Κρήτης», αναφέρει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι σε περίπτωση νέας αυξημένης πίεσης η Ελλάδα είναι έτοιμη να λάβει πρόσθετα μέτρα.
Ο κ. Πλεύρης κάνει ειδική αναφορά και στην αναστολή εξέτασης αιτημάτων ασύλου που είχε εφαρμοστεί το καλοκαίρι του 2025, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει πως είναι διατεθειμένη να λαμβάνει δύσκολες αποφάσεις όταν το απαιτούν οι συνθήκες.
Στην τελική ευθεία η νέα δομή στο Ηράκλειο
Αναφερόμενος στη δομή στις πρώην αποθήκες Σκουλούδη στο Ηράκλειο, ο υπουργός σημειώνει ότι η λειτουργία της βρίσκεται στην τελική ευθεία, καθώς απομένουν τεχνικές και διοικητικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει πλήρης σχεδιασμός για τη λειτουργία της, ενώ η τελική δυναμικότητα θα καθοριστεί μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Παράλληλα, αποκαλύπτει ότι το υπουργείο έχει ήδη ναυλώσει ειδικό πλοίο, ώστε να μην επιβαρύνεται το επιβατικό κοινό από τις μετακινήσεις μεταναστών προς κλειστές δομές.
Πίεση στην Ευρώπη για τη Λιβύη – «Τα σύνορα της Ελλάδας είναι ευρωπαϊκά σύνορα»
Ο Θάνος Πλεύρης υπογραμμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να κινηθεί ταχύτερα και πιο αποφασιστικά στο ζήτημα της Λιβύης, καθώς τα ελληνικά σύνορα αποτελούν ταυτόχρονα και ευρωπαϊκά σύνορα.
Όπως αναφέρει, η Ελλάδα δεν περιμένει παθητικά τις ευρωπαϊκές αποφάσεις, αλλά έχει αναπτύξει δικούς της διαύλους επικοινωνίας τόσο με την κυβέρνηση της Τρίπολης όσο και με την ανατολική Λιβύη.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για επιχειρησιακή συνεργασία με τη λιβυκή Ακτοφυλακή, παρουσία στελεχών του ελληνικού Λιμενικού στη Λιβύη και ενισχυμένη επιτήρηση με τη βοήθεια της Frontex.
Μειώθηκαν οι αφίξεις από την Αίγυπτο – Αυξήθηκαν οι επιστροφές
Ο υπουργός παρουσιάζει και τα αποτελέσματα της συνεργασίας με το Κάιρο, σημειώνοντας ότι το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι αφίξεις Αιγυπτίων ήταν περίπου 4.000, ενώ οι επιστροφές μόλις 65.
Αντίθετα, όπως αναφέρει, το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι αφίξεις μειώθηκαν κάτω από τις 900, ενώ οι επιστροφές ξεπέρασαν τις 300.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συζητήσεις με την αιγυπτιακή πλευρά επικεντρώθηκαν στην καταπολέμηση των κυκλωμάτων διακίνησης, την ανταλλαγή πληροφοριών, την προστασία των συνόρων, αλλά και στη νόμιμη μετανάστευση μέσω συμφωνιών για εποχική εργασία.
Νέο πλαίσιο για τις ΜΚΟ στο άσυλο
Αναφερόμενος στις αλλαγές που φέρνει η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, ο κ. Πλεύρης υποστηρίζει ότι η νομική καθοδήγηση των αιτούντων άσυλο θα περάσει πλέον στους δικηγόρους και στους δικηγορικούς συλλόγους.
Όπως εξηγεί, οι ΜΚΟ θα μπορούν να παρέχουν ενημέρωση μόνο ως εντολοδόχοι των ίδιων των αιτούντων και όχι ως συνεργάτες του υπουργείου Μετανάστευσης.
«Η καθοδήγηση αυτή πρέπει να παρέχεται από τους δικηγόρους, οι οποίοι είναι οι καθ’ ύλην αρμόδιοι», σημειώνει.
Θετική αξιολόγηση από την Κομισιόν για το νέο Σύμφωνο
Ο υπουργός υποστηρίζει ότι η πρώτη αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου στην Ελλάδα είναι θετική.
Όπως αναφέρει, η Κομισιόν αναγνωρίζει την ενσωμάτωση του Συμφώνου στο εθνικό δίκαιο, την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας, την εφαρμογή των νέων διαδικασιών στα σύνορα και την αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων.
Παράλληλα, σημειώνει ότι η εφαρμογή του νέου πλαισίου αποτελεί μια συνεχή διαδικασία που απαιτεί διαρκή τεχνολογική αναβάθμιση και εκπαίδευση.
Έρχονται τα «Return Hubs» – Συμφωνίες με τρίτες χώρες μέσα στο 2026
Τέλος, ο Θάνος Πλεύρης αναφέρεται στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη δημιουργία των λεγόμενων «Return Hubs», δηλαδή κέντρων επιστροφών σε τρίτες χώρες.
Όπως εκτιμά, οι πρώτες συμφωνίες με χώρες της Αφρικής και της Ασίας μπορούν να ολοκληρωθούν μέσα στο 2026, ώστε η λειτουργία των συγκεκριμένων δομών να ξεκινήσει σταδιακά από το 2027.
Η Ελλάδα, όπως τονίζει, συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του νέου μοντέλου μαζί με την Αυστρία, τη Γερμανία, τη Δανία και την Ολλανδία.
«Μια αξιόπιστη μεταναστευτική πολιτική δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στη φύλαξη των συνόρων, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από αποτελεσματικές επιστροφές όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία», καταλήγει ο υπουργός.