«Προϋπόθεση για τη “νέα αρχιτεκτονική”, προϋπόθεση για την αλλαγή πολιτικής, είναι η πολιτική αλλαγή. Διότι μια τρίτη τετραετία Μητσοτάκη καμία ελπίδα δε θα φέρει, παρά μόνο διαιώνιση της στασιμότητας, διεύρυνση των ανισοτήτων και κανονικοποίηση της διαφθοράς» υποστήριξε ο Αλέξης Τσίπρας στον χαιρετισμό του στο 5ο Οικονομικό Συνέδριο της «Ναυτεμπορικής», ασκώντας δριμεία κριτική στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.
Όπως ανέφερε ο κ. Τσίπρας, το υφιστάμενο παραγωγικό μοντέλο παράγει «στρεβλώσεις, διαφθορά και ανισότητες σε ακραία μάλιστα επίπεδα», περιγράφοντας μια διχασμένη πραγματικότητα: «Υπάρχουν λοιπόν δύο εικόνες που περιγράφουν την οικονομική κατάσταση σήμερα: Η εικόνα της βιτρίνας και η εικόνα του σπιτιού. Υπάρχουν και δύο Ελλάδες, η Ελλάδα των δεικτών, των πλεονασμάτων και των αναβαθμίσεων. Και υπάρχει η Ελλάδα που μετράει τι της μένει στο τέλος του μήνα». Κατά τον ίδιο, το κεντρικό πολιτικό δίλημμα δεν είναι αν θα έχουμε ανάπτυξη ή όχι «αλλά το αν η ανάπτυξη θα αφορά λίγους ή θα αφορά όλους».
Επικαλούμενος στοιχεία του ΙΟΒΕ, της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat, ο κ. Τσίπρας υπογράμμισε ότι «οι μισθοί έχουν χάσει τη μάχη με τις τιμές», αποδίδοντας την ακρίβεια -πληθωρισμός 5,6% τον Οκτώβριο έναντι 4% στην Ευρωζώνη- σε «κλειστές αγορές και μια κυβέρνηση που δεν τολμά να τις αγγίξει». Επισήμανε πως σχεδόν επτά στα δέκα νοικοκυριά δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα, τέσσερις στους δέκα πολίτες έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, το κόστος στέγασης απορροφά το 36% του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης υποχώρησε το 2025 στην τελευταία θέση της ΕΕ (68% του μέσου όρου), κάτω από τη Ρουμανία. Χαρακτήρισε δε τις έκτακτες ενισχύσεις μέτρα που «αγοράζουν χρόνο, όχι λύσεις».
Οι τέσσερις προτεραιότητες, το Ταμείο Σύγκλισης και η «πατριωτική εισφορά»
Παρουσιάζοντας το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης —το οποίο, όπως σημείωσε, κατατέθηκε κοστολογημένο στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο στις 3 Νοεμβρίου— ο κ. Τσίπρας συνόψισε τέσσερις βασικές προτεραιότητες. Ως πρώτη προτεραιότητα, για το κόστος ζωής, πρότεινε τη μείωση του ΦΠΑ στο 6% σε βασικά είδη διατροφής (ψωμί, γάλα, ελαιόλαδο, όσπρια) και βρεφικής και γυναικείας υγιεινής, τη μείωση έως 30% στους λογαριασμούς ρεύματος, τη διπλάσια έκπτωση φόρου για μισθωτούς με παιδιά, τις δωρεάν αστικές συγκοινωνίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και την ετήσια επιδότηση έως 1.200 ευρώ για οικογένειες σε χωριά έως 1.000 κατοίκων. Δεύτερη προτεραιότητα αποτελεί το κοινωνικό κράτος, με αυξήσεις στους εργαζομένους σε δημόσια υγεία και παιδεία, μηδενική συμμετοχή στα συνταγογραφούμενα φάρμακα και φοιτητικό επίδομα 500 ευρώ τον μήνα για σπουδές μακριά από το σπίτι.
Στον άξονα της προσιτής στέγης, ως τρίτη προτεραιότητα, εισηγήθηκε τη δημιουργία 50.000 προσιτών κατοικιών στην τετραετία, την ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης τεσσάρων ετών, το πάγωμα ενοικίων για δύο χρόνια στα ιδιωτικά ακίνητα (και τρία στα δημόσια) και την κατάργηση της Golden Visa από τα ακίνητα. Τέταρτη προτεραιότητα συνιστά η στήριξη της μικρής επιχείρησης, μέσω της κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα και της προκαταβολής φόρου στις ατομικές επιχειρήσεις.
Για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων πρότεινε τη σύσταση Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης με πρωτογενή κεφάλαια 12 δισ. ευρώ στην τετραετία (που με μόχλευση μπορεί να ξεπεράσουν τα 50 δισ. ευρώ στη δεκαετία), καθώς και τη θέσπιση «Πατριωτικής εισφοράς» 1% στο πλουσιότερο 1%. Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη βιομηχανική πολιτική («securonomics») με επενδύσεις στην ενέργεια, τον σιδηρόδρομο, την άμυνα και την κλιματική ανθεκτικότητα. Κλείνοντας, δήλωσε πως «δεν θα υποσχεθώ τα πάντα σε όλους», θέτοντας ως κριτήριο διακυβέρνησης «η ανάπτυξη να μετριέται στο σπίτι και όχι μόνο στη βιτρίνα».
