Ο πρωθυπουργός θα μεταβεί αύριο στη Ρώμη, όπου θα συναντηθεί με την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, στο φόντο του πρόσφατου ιταλοτουρκικύ αρραβώνα με επίκεντρο την άμυνα. Στη συνέχεια θα συνεδριάσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Ιταλίας. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του ΑΣΣ, ο Έλληνας πρωθυπουργός και η κ. Μελόνι θα πραγματοποιήσουν δηλώσεις στον Τύπο.
Η ατζέντα των θεμάτων
Όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, Ελλάδα και Ιταλία είναι δύο χώρες-μέλη της Ε.Ε με λόγο και ρόλο στο τραπέζι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές προκλήσεις της επόμενης περιόδου, όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ασφάλεια της Ε.Ε, το Μεταναστευτικό, ζητήματα που αναμένεται να συζητηθούν στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με την Giorgia Meloni.
Επίσης, είναι δύο χώρες πρώτης γραμμής στο Μεταναστευτικό και ως εκ τούτου έχουν επανειλημμένα υπογραμμίσει την ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος, την ανάγκη φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε, την ανάγκη συνεργασίας με τρίτες χώρες και την ενίσχυση των επιστροφών, καθώς και την ισορροπία ανάμεσα στην ευθύνη και την αλληλεγγύη. Κυβερνητικές πηγές προϊδεάζουν ότι στην ατζέντα των Κυριάκου Μητσοτάκη και Τζόρτζια Μελόνι αναμένεται να βρεθούν και άλλα θέματα αιχμής της ευρωπαϊκής ατζέντας, όπως η ασφάλεια και η άμυνα της Ε.Ε., η διμερής συνεργασία στον τομέα της Άμυνας, αλλά και η συνεργασία της Ε.Ε. με τρίτες χώρες στην ασφάλεια και την άμυνα.
Θέση της Αθήνας είναι ότι αυτή πρέπει να βασίζεται σε κοινές αρχές και αξίες και να υπηρετεί την στρατηγική αυτονομία της Ε.Ε, να μη δημιουργεί δηλαδή νέες εξαρτήσεις. Τα ίδια πρόσωπα επισημαίνουν, εξάλλου, ότι Ελλάδα και Ιταλία αποτελούν πυλώνες σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη περιοχή και αντιμετωπίζουν λόγω κοινής γεωγραφικής και γεωπολιτικής πραγματικότηταςς, κοινές προκλήσεις, από την Ανατολική Μεσόγειο, μέχρι τη Λιβύη και τη Συρία, προκλήσεις που αναμένεται να βρεθούν στην ατζέντα της συνάντησης του Πρωθυπουργού με την Ιταλίδα ομόλογό του.
Ερτογάν – Μελόνι
Εν τω μεταξύ, οι στοχευμένες επενδύσεις της Τουρκίας συνεχίζονται γύρω από την Ελλάδα, αφού ο Ταγίπ Ερντογάν και η Πρωθυπουργό της Ιταλίας συμφώνησαν πρόσφατα σε μία σειρά από κομβικά ζητήματα. Η Τζόρτζια Μελόνι, μετά το πέρας της συνάντησής της με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, ανακοίνωσε πως το εμπορικό ισοζύγιο ανάμεσα σε Τουρκία και Ιταλία το οποίο το 2024 ήταν λίγο μεγαλύτερο από τα 30 δισεκατομμύρια θα ξεπεράσει μέσα στο 2025 τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια.
Σήμερα στην Τουρκία δραστηριοποιούνται με άμεσες επενδύσεις περισσότερες 500 επιχειρήσεις, ενώ η Ιταλίδα Πρωθυπουργός προανήγγειλε ακόμη μεγαλύτερες επενδύσεις σε τουρκικά εδάφη.
Το «colpo grosso» του Ερντογάν
Παρά τις εξαγγελίες εμπορικών συμφωνιών και το πολύ καλό κλίμα της συνάντησης, αφού το παρών έδωσε το μισό υπουργικό συμβούλιο της Κυβέρνησης Ερντογάν, το μεγάλο «κόλπο» του Τούρκου Προέδρου στην Ιταλία ήταν μία νέα αμυντική συμφωνία μαμούθ με τη Ρώμη. Αναλυτικότερα, μετά την εξαγορά από την Baykar της ιστορικής Piaggio Aviation στα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου η Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε μία νέα σύμπραξη με την τουρκική εταιρεία παραγωγής drones συνολικής επένδυσης πολλών δισεκατομμυρίων.
Ο Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει να προωθεί με μεγάλη αποτελεσματικότητα τη συγκεκριμένη εταιρεία στην οποία «αφεντικό»είναι ο γαμπρός του και η οποία παράγει σήμερα το 60% του συνόλου των drones στρατιωτικού τύπου στον κόσμο. Με τον τρόπο αυτό πέρα από την από την εμβάθυνση των οικονομικών συνεργιών με χώρες της Ευρώπης η Άγκυρα μπαίνει ακόμη πιο δυναμικά στο «παιχνίδι»των 100 δισεκατομμυρίων που η Κομισιόν έχει ανακοινώσει πως θα διατεθούν στο πλαίσιο της ενιαίας ευρωπαϊκής άμυνας.
Οι συμφωνίες της Baykar στην Ιταλία και οι επενδύσεις της το επόμενο διάστημα δεδομένα θα την καταστήσουν ως έναν από τους βασικότερους υποψήφιους για την απορρόφηση του προγράμματος αμυντικών δαπανών της Ένωσης, καθώς μέσα από την Ιταλία η Άγκυρα πληροί πλέον και τις τυπικές υποχρεώσεις που έχει θέσει η Κομισιόν στο προσχέδιο που βρίσκεται σήμερα στο τελικό στάδιο της μελέτης από τις χώρες μέλη της Ένωσης.
Πακέτο ReArm Europe
Παρουσία των δύο ηγετών, Ερντογάν και Μελόνι, έγινε και η τελική υπογραφή της συνεργασίας των δύο αμυντικών εταιρειών, ως προμετωπίδα δηλαδή της τουρκικής “εισόδου” στην ιταλική αμυντική βιομηχανία και μετά, με αυτό ως εφαλτήριο και στην ευρωπαϊκή. Ειδικά όταν αναμένεται το μεγάλο πακέτο του ReArm Europe, με δανειοδοτήσεις αρχικά 100 δις ευρώ, και δυνητικά έως 150 δις, συν τις πολλές παραγγελίες που ήδη έχουν ξεκινήσει σε όλες τις αμυντικές βιομηχανίες από τις χώρες της Ε.Ε., σε φρενίτιδα επανεξοπλισμού.
Ενεργειακό κομμάτι
Ο Ταγίπ Ερντογάν επιχειρεί και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία να δημιουργήσει πανίσχυρες διμερείς σχέσεις που θα του αποφέρουν σημαντικά κέρδη όχι μόνο οικονομικά αλλά και διπλωματικά. Η ενδυνάμωση των σχέσεων της Τουρκίας με την Ιταλία είναι και πάλι σε έναν χώρο πέριξ της Ελλάδας, με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει.
Αξίζει να σημειωθεί πως Τουρκία και Ιταλία βρίσκονται αρκετά κοντά τα τελευταία χρόνια και συγκεκριμένα μετά την κρίση στη Λιβύη με τα ιταλικά συμφέροντα να τάσσονται υπέρ των τουρκικών κινήσεων και εν μέρει να προωθούν συγκεκριμένα σημεία του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Ενδιαφέρον έχει επίσης και το ενεργειακό κομμάτι της συνεργασίας ανάμεσα σε Τουρκία και Ιταλία, λεπτομέρειες του οποίου δεν έχουν ακόμη γίνει ευρέως γνωστές. Άγκυρα και Ρώμη συζητούν πάντως εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια την ενεργειακή διασύνδεση με υποθαλάσσιο αγωγό των δύο χωρών, μία συζήτηση στην οποία επίσης αργά ή γρήγορα θα πρέπει να έχει εικόνα και η Αθήνα.
Και η Ελλάδα;
Η “ενδιάμεση” χώρα, γεωγραφικά τουλάχιστον των δύο εταίρων, που δεν αναφέρεται πουθενά, αλλά προφανώς υπάρχει ως θέμα συζήτησης; Εδώ ο πραγματισμός της εποχής υποδεικνύει τα προφανή. Η Τουρκία δεν επιθυμεί ανάμιξη τρίτων χωρών στην αντιπαράθεση της με την Ελλάδα, το αντίθετο δηλαδή από ότι εμείς, που ζητάμε την διεθνή συμπαράσταση, ειδικά εντός Ε.Ε.
Οπότε η Άγκυρα αποδέχεται τις τυπικές βεβαιώσεις της Ρώμης περί διεθνών σχέσεων και νομιμότητας, καθώς αυτές ικανοποιούν με τη γενικότητα τους. Η δε Ιταλία, δεν έχει με τη σειρά της λόγο να συμπαραταχθεί πιο ενεργά με την Ελλάδα, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση σχετικής ελληνοτουρκικής ηρεμίας.
Έκανε την συμφωνία ΑΟΖ με την Αθήνα οπότε έκλεισε αμοιβαία η εκκρεμότητα, υπάρχει διμερές εμπόριο και συνεργασία, μπορεί να υπάρξει και αμυντική συνεργασία π.χ. με την πώληση των 2 φρεγατών Bergamini, υφίσταται μια συνεννόηση για κάποιες εξελίξεις σε ενεργειακά ζητήματα και αγωγούς που ίσως επεκταθεί (μην ξεχνάμε πως η Ελλάδα είναι κόμβος διαμεταγωγής αζερικού αερίου μέσω Τουρκίας).
Άρα business as usual και με την Ελλάδα, η οποία άλλωστε δεν έχει να προσφέρει στην Ιταλία και κάτι δραματικά περισσότερο, δηλαδή επενδύσεις, υποδομές, μεγάλη αγορά, πρώτες ύλες, πρόσβαση σε κρίσιμα γεωπολιτικά σημεία, ή έστω κύρος συνεταιρισμού…