Η μεγάλη συζήτηση για την οικονομία περνά πλέον από τις εξαγγελίες στην πράξη. Μετά την παρουσίαση του νέου πακέτου μέτρων στη ΔΕΘ και τη σημερινή εξειδίκευση από το οικονομικό επιτελείο, το ενδιαφέρον στρέφεται στο πραγματικό αποτέλεσμα: ποιοι φορολογούμενοι θα δουν περισσότερα χρήματα στο διαθέσιμο εισόδημά τους, ποιοι θα ενισχυθούν μέσω επιδομάτων και φορολογικών αλλαγών και πότε θα φανούν οι πρώτες επιπτώσεις.
Η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει ένα τετραετές πακέτο παρεμβάσεων ύψους περίπου 3,5 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει φορολογικές ελαφρύνσεις, αυξήσεις αποδοχών και στοχευμένες ενισχύσεις. Σύμφωνα με το επίσημο σχέδιο, οι αλλαγές αφορούν μεταξύ άλλων μισθωτούς, συνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.
Το κρίσιμο όμως είναι ότι δεν εφαρμόζονται όλα τα μέτρα ταυτόχρονα. Άλλα έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, άλλα θα φανούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027 και άλλα έχουν ορίζοντα έως το 2028 ή και το 2030.
Το πρώτο μεγάλο στοίχημα: το διαθέσιμο εισόδημα
Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε σήμερα ότι ο βασικός στόχος είναι η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ χαρακτήρισε τα 400 ευρώ που θα λάβουν οι συνταξιούχοι σημαντική ενίσχυση, σημειώνοντας ότι για ορισμένους αντιστοιχεί ουσιαστικά σε μία επιπλέον σύνταξη.
Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνεται επίσης η αναμόρφωση της φορολογικής κλίμακας για μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες, με έμφαση στις οικογένειες με παιδιά, στους νέους και στη μεσαία τάξη.
Εδώ βρίσκεται και η πρώτη μεγάλη διαφοροποίηση από μία απλή ονομαστική αύξηση μισθού: το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσα θα γράφει η μισθοδοσία, αλλά πόσα θα απομένουν μετά τον φόρο.
Συνταξιούχοι: 400 ευρώ, αλλά και αλλαγές στη φορολογία
Οι συνταξιούχοι αποτελούν μία από τις βασικές κατηγορίες που βρίσκονται στο επίκεντρο των παρεμβάσεων.
Προβλέπεται ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ, ενώ παράλληλα αλλάζει η φορολογική επιβάρυνση μέσω της νέας κλίμακας. Το οικονομικό αποτέλεσμα επομένως δεν περιορίζεται στο συγκεκριμένο ποσό, αλλά συνδέεται και με τις υπόλοιπες φορολογικές αλλαγές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατάργηση της μείωσης κατά 50% των συντάξεων λόγω θανάτου μετά την πάροδο της τριετίας, καθώς και η πρόβλεψη για καταβολή εθνικής σύνταξης σε συγκεκριμένες περιπτώσεις δικαιούχων που λαμβάνουν σύνταξη από ίδιο δικαίωμα και λόγω θανάτου.
Δημόσιοι υπάλληλοι: η αύξηση δεν σταματά στον κατώτατο μισθό
Για τους δημοσίους υπαλλήλους, η σύνδεση των αποδοχών με την αύξηση του κατώτατου μισθού οδηγεί σε σταδιακή αύξηση των μικτών αποδοχών κατά 80 ευρώ τον μήνα έως τον Ιανουάριο του 2028.
Παράλληλα, από τον Δεκέμβριο του 2027 προβλέπεται επίδομα εορτών 500 ευρώ μικτά. Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται πρόσθετες ελαφρύνσεις για τρίτεκνους, καθώς και η επιστροφή δύο ενοικίων ετησίως για εκπαιδευτικούς, νοσηλευτές και γιατρούς που υπηρετούν στην περιφέρεια.
Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι το οικονομικό όφελος θα έρθει σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Άρα η πραγματική σύγκριση θα πρέπει να γίνεται όχι με βάση το συνολικό ποσό που ανακοινώθηκε, αλλά με βάση το καθαρό ετήσιο όφελος κάθε κατηγορίας.
Αγρότες: μηδενικός φόρος έως τις 20.000 ευρώ
Μία από τις σημαντικότερες φορολογικές αλλαγές αφορά τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Για εισόδημα έως 20.000 ευρώ προβλέπεται μηδενικός συντελεστής φόρου εισοδήματος για τους αγρότες-φυσικά πρόσωπα που πληρούν τα κριτήρια της ρύθμισης. Η αλλαγή αφορά το φορολογικό έτος 2026 και συνεπώς θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.
Παράλληλα, έχει ανακοινωθεί επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου στην αντλία από τον Νοέμβριο του 2026.
Οι δύο αυτές παρεμβάσεις έχουν διαφορετικό χαρακτήρα: η πρώτη μειώνει τη φορολογική επιβάρυνση, ενώ η δεύτερη επηρεάζει άμεσα το κόστος παραγωγής.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: μικρότερη προκαταβολή φόρου
Στο φορολογικό σκέλος περιλαμβάνεται επίσης μείωση της προκαταβολής φόρου για ατομικές επιχειρήσεις από 55% σε 50%, με εφαρμογή από το φορολογικό έτος 2027 και δηλώσεις το 2028.
Παράλληλα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες εντάσσονται στις ευρύτερες μειώσεις φόρου εισοδήματος που συνδέονται με τη νέα φορολογική κλίμακα.
Αυτό είναι ένα από τα σημεία που αξίζει να παρακολουθηθούν ιδιαίτερα, καθώς η μείωση της προκαταβολής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μειώνεται αντίστοιχα ο τελικός φόρος. Αλλάζει κυρίως ο χρόνος και το ύψος της προκαταβολικής επιβάρυνσης.
Ενοίκια: διευρύνονται τα όρια για την επιστροφή
Σημαντική παρέμβαση υπάρχει και στη στεγαστική πολιτική.
Η επιστροφή ενοικίου διευρύνεται, με τα εισοδηματικά όρια να αυξάνονται από 20.000 σε 25.000 ευρώ για άγαμους και από 28.000 σε 35.000 ευρώ για έγγαμους, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Για μονογονεϊκές οικογένειες προβλέπεται όριο 39.000 ευρώ, επίσης με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο.
Σύμφωνα με την κυβερνητική εξειδίκευση, η διεύρυνση αναμένεται να καλύψει περίπου 1 εκατομμύριο ενοικιαστές, δηλαδή περίπου 70.000 περισσότερους σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.
Παράλληλα προβλέπεται διπλή επιστροφή ενοικίου για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην επαρχία.
ΕΝΦΙΑ: η αλλαγή που αφορά την περιφέρεια
Στο πακέτο υπάρχει και παρέμβαση στον ΕΝΦΙΑ.
Προβλέπεται σταδιακή κατάργηση του φόρου για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, με μείωση 50% το 2026 και πλήρη κατάργηση το 2027, ενώ η ρύθμιση επεκτείνεται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία.
Πρόκειται για μέτρο που επιχειρεί να μεταφέρει μέρος της φορολογικής ελάφρυνσης στην ελληνική περιφέρεια, όπου το δημογραφικό και το κόστος κατοικίας αποτελούν δύο από τις μεγαλύτερες προκλήσεις.
Και πίσω από όλα αυτά υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός
Η κυβέρνηση στηρίζει το πακέτο στο δημοσιονομικό περιθώριο που έχει δημιουργηθεί από την πορεία της οικονομίας και τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα.
Το Reuters μεταδίδει ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται περίπου 2% ετησίως, ενώ η κυβέρνηση αναμένει πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4% του ΑΕΠ για το 2026.
Την ίδια στιγμή, η Morgan Stanley έδωσε σήμερα ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία, προβλέποντας πραγματική ανάπτυξη 2% τόσο το 2026 όσο και το 2027 και διατηρώντας θετική στάση για τις ελληνικές μετοχές, με ιδιαίτερη έμφαση στις τράπεζες, τη ΔΕΗ και τη Metlen.
Ο αμερικανικός οίκος εκτιμά μάλιστα ότι ο επενδυτικός κύκλος στην Ελλάδα έχει ακόμη περιθώριο να αναπτυχθεί, με τις επενδύσεις να αποτελούν έναν από τους βασικούς μοχλούς της επόμενης περιόδου.
Το πραγματικό τεστ αρχίζει τώρα
Το οικονομικό αφήγημα της κυβέρνησης περνά πλέον από το επίπεδο των ανακοινώσεων στο επίπεδο της καθημερινότητας.
Για τον μισθωτό, το ερώτημα είναι πόσα καθαρά θα μένουν κάθε μήνα.
Για τον συνταξιούχο, πόσο θα αυξηθεί πραγματικά το ετήσιο εισόδημα.
Για τον αγρότη, τι θα μείνει μετά από φόρους και κόστος παραγωγής.
Για τον ελεύθερο επαγγελματία, πόσο θα μειωθεί η πραγματική φορολογική και ταμειακή πίεση.
Και για τον ενοικιαστή, το κρίσιμο είναι εάν η επιστροφή ενοικίου μπορεί να αντισταθμίσει έστω μέρος της στεγαστικής επιβάρυνσης.
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο θα κριθεί η επιτυχία του πακέτου των μέτρων.
Γιατί άλλο είναι ένα πακέτο 3,5 δισ. ευρώ στα δημόσια οικονομικά και άλλο το ποσό που τελικά θα μεταφραστεί σε καθαρό διαθέσιμο εισόδημα για κάθε νοικοκυριό.
Η επόμενη μεγάλη οικονομική συζήτηση, επομένως, δεν θα είναι πόσα ανακοινώθηκαν.
Θα είναι πόσα μπήκαν πραγματικά στην τσέπη.