Νέα πρωτοβουλία για τη φορολόγηση των υπερκερδών των πετρελαϊκών εταιρειών βρίσκεται στο τραπέζι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς έξι κράτη-μέλη ζητούν να συζητηθεί το ζήτημα στην επόμενη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών.
Οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Αυστρίας, της Πολωνίας και της Πορτογαλίας απέστειλαν κοινή επιστολή προς την Ιρλανδία, η οποία έχει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ζητώντας να ενταχθεί το θέμα στην ημερήσια διάταξη της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών που θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο στο Δουβλίνο.
Στο στόχαστρο τα κέρδη των πετρελαϊκών
Οι έξι χώρες υποστηρίζουν ότι τα κέρδη και τα περιθώρια κέρδους των πετρελαϊκών εταιρειών από τα προϊόντα διύλισης αυξάνονται ταχύτερα από τις ίδιες τις τιμές του αργού πετρελαίου.
Κατά την άποψή τους, η νέα ενεργειακή αναστάτωση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σοβαρότερα σοκ προσφοράς των τελευταίων δεκαετιών, επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος ζωής των Ευρωπαίων πολιτών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ζητούν να εξεταστεί η δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού μηχανισμού φορολόγησης των έκτακτων κερδών, ώστε μέρος των εσόδων να επιστρέφει στην κοινωνία.
Επαναφέρουν το μοντέλο του 2022
Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται η εμπειρία της προσωρινής εισφοράς που είχε επιβάλει η ΕΕ το 2022, μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας.
Οι έξι κυβερνήσεις θεωρούν ότι το συγκεκριμένο μοντέλο θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για έναν νέο, ευρωπαϊκό μηχανισμό, ο οποίος θα αντιμετωπίζει τα υπερκέρδη των ενεργειακών ομίλων σε περιόδους έντονης ενεργειακής κρίσης.
Στόχος είναι να περιοριστεί το ενδεχόμενο οι εταιρείες να αυξάνουν σημαντικά τα περιθώρια κέρδους τους την ώρα που τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένες ενεργειακές δαπάνες.
Κlingbeil: «Τα υπερβολικά κέρδη πρέπει να επιστραφούν στους καταναλωτές»
Ιδιαίτερα έντονη είναι η θέση της Γερμανίας. Ο υπουργός Οικονομικών Lars Klingbeil έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι ενεργειακές εταιρείες δεν θα πρέπει να εκμεταλλεύονται την κατάσταση των καταναλωτών σε περιόδους κρίσης.
Το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών έχει διαμηνύσει χαρακτηριστικά ότι «τα υπερβολικά κέρδη από την κρίση πρέπει να επιστραφούν στους καταναλωτές», θέτοντας έτσι στο επίκεντρο το ζήτημα της αναδιανομής των έκτακτων εσόδων που προκύπτουν σε περιόδους μεγάλης αναταραχής στις αγορές ενέργειας.
Η κρίση και η νέα άνοδος στις τιμές της ενέργειας
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες επηρέασαν τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η διατάραξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως, προκάλεσε νέες πιέσεις στις τιμές και ενίσχυσε την ανησυχία για το κόστος της ενέργειας.
Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα κέρδη μεγάλων ενεργειακών ομίλων ενισχύθηκαν σημαντικά μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.