Η παρουσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι και του επικεφαλής της κυβέρνησης της Τρίπολης, Αμπντουλχαμίντ Ντμπεϊμπά, σε μια σύνοδο με θολή ατζέντα και χωρίς επίσημη συμμετοχή της Ε.Ε. ή άλλων περιφερειακών δρώντων όπως η Ελλάδα και η Αίγυπτος, προκαλεί έντονο προβληματισμό.
H τριμερής δείχνει πως η Τουρκία επιδιώκει να παίξει τον ρόλο του εγγυητή της «νέας Λιβύης», αξιοποιώντας τόσο τη στρατιωτική της παρουσία όσο και τον κρίσιμο ρόλο της στο μεταναστευτικό. Το γεγονός ότι η συνάντηση ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση της Τρίπολης και όχι από τις υπόλοιπες εμπλεκόμενες πλευρές δείχνει, κατά πολλούς, έναν χειριστικό σχεδιασμό επικοινωνιακής επιβολής.
Όπως αναμεταδίδει η Türkiye Today, σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι ηγέτες θα συζητήσουν ένα ευρύ φάσμα στρατηγικών θεμάτων, μεταξύ των οποίων οι περιφερειακές εξελίξεις, η οικονομική συνεργασία, οι μεταναστευτικές ροές και η εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων στη Μεσόγειο.
Παράλληλα, η ειδική εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τη Λιβύη, Χάνα Τέτε, πρόκειται να πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στη Ρώμη την Παρασκευή, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ.
Πρόκειται για το πρώτο ταξίδι της Τέτε στην ιταλική πρωτεύουσα από τότε που ανέλαβε την ηγεσία της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL) τον Ιανουάριο.
Η επίσκεψη είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Μάιο, αλλά αναβλήθηκε για λόγους που σχετίζονταν με τη διοργάνωση.
Η επίσκεψη της Τέτε πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη διαδικασία πολιτικής μετάβασης στη Λιβύη και προηγείται της αναμενόμενης παρουσίασης ενός νέου οδικού χάρτη της UNSMIL για τη χώρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τον Αύγουστο.
Η Λιβύη παραμένει διχασμένη μεταξύ δύο αντίπαλων διοικήσεων: Της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης του Ντμπεϊμπά στην Τρίπολη, που ελέγχει τη δυτική Λιβύη, και μιας παράλληλης κυβέρνησης που ορίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στις αρχές του 2022, υπό την ηγεσία του Οσάμα Χαμάντ, η οποία εδρεύει στη Βεγγάζη και διοικεί την ανατολική και μεγάλο μέρος της νότιας Λιβύης.
Ο ΟΗΕ συνεχίζει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης για την ενοποίηση της διακυβέρνησης και τη διενέργεια εθνικών εκλογών στη χώρα που έχει υποστεί τις συνέπειες πολέμου.
Η Ελλάδα εκτός
Η Ιταλία διατηρεί ενεργό ρόλο στις λιβυκές υποθέσεις κυρίως λόγω των άμεσων συνεπειών από τις προσφυγικές ροές. Όπως δήλωσε Ιταλός διπλωμάτης που επικοινώνησε με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, η χώρα «στηρίζει όλες τις μορφές σταθεροποίησης στη Λιβύη, αλλά διατηρεί επιφυλάξεις ως προς τον υπερ-ρόλο της Τουρκίας».
Η απουσία της Ελλάδας από τη σημερινή συνάντηση όμως προκαλεί ανησυχία σε διπλωματικά
επιτελεία. Σύμφωνα με παράγοντες του Υπουργείου Εξωτερικών, η Αθήνα θεωρεί την τριμερή ασύμμετρη και προβληματική, καθώς στέλνει σήμα ότι οι συμφωνίες για την Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να γίνονται χωρίς τη συμμετοχή νόμιμων κρατών με δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες.
Επιχειρήσεις με drones και στρατηγική ελέγχου μεταναστευτικών ροών
Στο επίκεντρο της συνάντησης βρίσκεται επίσης η αντιμετώπιση της μετανάστευσης μέσω Λιβύης, με πληροφορίες που επιβεβαιώνονται και από πηγές της FRONTEX, να αναφέρουν ότι τουρκικά drones έχουν χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικές επιθέσεις κατά διακινητών στην πόλη Σαμπράθα.
Ωστόσο, όπως υποστηρίζουν διεθνείς ΜΚΟ και ανεξάρτητοι παρατηρητές, οι ίδιες επιχειρήσεις φαίνεται να αξιοποιούνται και για εκκαθάριση εσωτερικών αντιπάλων του Ντμπεϊμπά, πολιτοφυλακών που είχαν στο παρελθόν συμμαχήσει με την κυβέρνησή του.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι κατά τις προηγούμενες εβδομάδες υπήρξαν «στοχευμένες εκκαθαρίσεις» σε ζώνες ελέγχου γύρω από λιμάνια και σημεία μεταφοράς, με τουρκική τεχνική υποστήριξη. Το γεγονός αυτό πυροδοτεί ερωτήματα για την πραγματική φύση της συνεργασίας Άγκυρας–Τρίπολης.