Στο Μέγαρο Μαξίμου φαίνεται να αλλάζει σταδιακά ο τρόπος με τον οποίο διαβάζεται ο εκλογικός χάρτης. Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη σχέση Νέας Δημοκρατίας, ΠΑΣΟΚ και Αλέξη Τσίπρα, αλλά επεκτείνεται στο τι θα συμβεί στη δεξιά πλευρά του πολιτικού φάσματος, όπου διαμορφώνονται νέες κινήσεις.
Το κόμμα που προετοιμάζει ο Αντώνης Σαμαράς έχει πλέον περάσει από το επίπεδο της πολιτικής συζήτησης σε φάση οργανωτικής προετοιμασίας, με αναφορές για γραφεία και ψηφοδέλτια που βρίσκονται υπό διαμόρφωση.
Και εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη παράμετρος: η ψήφος διαμαρτυρίας δεν έχει απαραίτητα μία πολιτική κατεύθυνση.
Ο Σαμαράς και η «γαλάζια» δεξαμενή
Η πολιτική κίνηση του πρώην πρωθυπουργού απευθύνεται σε ψηφοφόρους που μπορούν να παραμένουν δεξιοί ή συντηρητικοί, αλλά ταυτόχρονα να επιλέξουν να εκφράσουν τη διαφωνία τους με τη σημερινή ηγεσία της ΝΔ μέσα από έναν διαφορετικό πολιτικό φορέα.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει το εγχείρημα Σαμαρά διαφορετικό από μια παραδοσιακή μετακίνηση προς την Κεντροαριστερά. Ο ψηφοφόρος δεν χρειάζεται κατ’ ανάγκη να αλλάξει πολιτικό στρατόπεδο. Μπορεί να παραμείνει στον ίδιο ευρύτερο ιδεολογικό χώρο και να αλλάξει απλώς εκλογική επιλογή.
Οι δημοσκοπήσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί τους τελευταίους μήνες έχουν ήδη καταγράψει ενδιαφέρον για ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά, αν και οι μετρήσεις αφορούν διαφορετικές χρονικές στιγμές και διαφορετικά ερωτήματα και δεν μπορούν από μόνες τους να προδικάσουν την εκλογική του επίδοση.
Η δεύτερη δεξαμενή
Την ίδια ώρα, διαφορετική είναι η πολιτική διαδρομή της κίνησης που έχει προαναγγείλει ο Ηλίας Κασιδιάρης. Μετά την αποφυλάκισή του, έχει δηλώσει ότι επιστρέφει στην πολιτική και έχει μιλήσει για δημιουργία νέου εθνικού κόμματος. Η δυνατότητα συμμετοχής μιας τέτοιας κίνησης στις εκλογές αποτελεί ξεχωριστό θεσμικό ζήτημα, δεδομένου του ισχύοντος νομικού πλαισίου και των προηγούμενων αποφάσεων για τον αποκλεισμό κομματικών σχηματισμών.
Επομένως, δεν πρόκειται για δύο πανομοιότυπες πολιτικές προσπάθειες. Η μία κινείται γύρω από την πολιτική ταυτότητα της παραδοσιακής Δεξιάς και την αμφισβήτηση της σημερινής πορείας της ΝΔ, ενώ η άλλη απευθύνεται σε ένα πολύ διαφορετικό ακροατήριο που τοποθετείται στον χώρο της σκληρής εθνικιστικής και αντισυστημικής πολιτικής.
Το πραγματικό ερώτημα για την πρώτη κάλπη
Κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία της εκλογικής εξίσωσης.
Το ζήτημα για τη Νέα Δημοκρατία δεν είναι μόνο ποιος θα καταλάβει τη δεύτερη θέση. Είναι και το εάν οι ψηφοφόροι που θέλουν να καταγράψουν δυσαρέσκεια θα κινηθούν μαζικά προς έναν συγκεκριμένο πολιτικό χώρο ή θα διασκορπιστούν σε διαφορετικές επιλογές.
Αυτό το ενδεχόμενο δημιουργεί μια διαφορετική εικόνα από εκείνη μιας απλής αναμέτρησης δύο πόλων. Μία ψήφος διαμαρτυρίας μπορεί να εκφραστεί από διαφορετικά σημεία του πολιτικού χάρτη, ανάλογα με την πολιτική ταυτότητα, τις προτεραιότητες και το μήνυμα που θέλει να στείλει κάθε ψηφοφόρος.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης: όχι μόνο πόσοι θα μετακινηθούν, αλλά προς πόσες διαφορετικές κατευθύνσεις θα διασπαστεί η δυσαρέσκεια.
Για το Μαξίμου, συνεπώς, η εξίσωση γίνεται περισσότερο σύνθετη. Ο Σαμαράς οργανώνει το επόμενο βήμα του, ενώ η επιστροφή Κασιδιάρη στην πολιτική συζήτηση προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα στη δεξιά πλευρά του χάρτη.